از ديدگاه فروشندگان سهام هر شرکت، مهم‌ترين عامل براى تصميم‌گيرى در خصوص فروش سهام قيمت روز اموال و دارائى‌هاى آن مى‌باشد و مبناى قيمت‌گذارى سهام قيمت روز اموال و دارائى‌هاى شرکت است و تجديد ارزيابى اموال و دارائى‌هاى شرکت با دو روش زير امکان‌پذير مى‌باشد:

تجديد ارزيابى با روش کارشناسى رسمى دادگسترى

در اين روش، ابتدا قيمت روز اموال و دارائى‌هاى ثابت شرکت توسط کارشناس رسمى دادگسترى برآورد و گزارش مى‌گردد. آنگاه ميزان ارز موجودى‌هاى جنسى شرکت وجوه نقد ارزي، مطالبات ارزى و بدهى‌هاى ارزى و نرخ ارز ثبت شده در دفاتر مشخص و تفاوت نرخ ارز آنها برآورد مى‌گردد.


و پس از آن چنانچه شرکت داراى کسرى ذخيره براى اقلامى از قبيل ماليات، بيمه، مطالبات مشکوک‌الوصول و بازخريد خدمت کارکنان باشد، مجموع اين ارقام نيز محاسبه مى‌گردد.


سپس قيمت روز سرمايه‌گذارى شرکت در ساير شرکت‌ها به يکى از روش‌هاى فوق برآورد مى‌گردد.


حقوق صاحبان سهام طبق دفاتر × × ×
کسر مى‌شود: کسرى ذخاير ( × × )
حقوق صاحبان سهام پس از تعديلات × × ×
اضافه مى‌شود:
تفاوت ارزش روز دارائى‌هاى ثابت با قيمت کارشناس دادگسترى × ×
تفاوت ارزش روز دارائى‌هاى جارى با نرخ ارز × ×
تفاوت ارزش روز سرمايه‌گذارى‌ها × ×
جمع × ×
کسر مى‌شود:
تفاوت ارزش روز بدهى‌هاى ارزى ( × )
قيمت روز سهام شرکت × ×
٭ ٭ ٭


قيمت روز سهام شرکت

تعداد سهام
= قيمت روز هر سهم


ضمناً چنانچه اثرات تورمى فوق در هريک از حساب‌هاى ذى‌ربط عمل گردد. امکان استخراج ترازنامه با قيمت روز اموال فراهم مى‌شود و به‌طور خلاصه قيمت روز سهام از تفاوت دارائى‌هاى با قيمت روز، منهاى بدهى‌ها با قيمت روز به‌دست مى‌آيد.


لازم به تذکر است چنانچه در اين روش موجودى‌هاى جنسى نيز توسط کارشناس رسمى دادگسترى ارزيابى گردد، صرفاً ساير اقلام دارائى‌هاى جارى از قبيل موجودى نقد ارزى و مطالبات ارزى از طريق تفاوت نرخ ارز، ارزيابى مى‌شوند.

روش شاخص بانک مرکزى و تفاوت نرخ ارز

شاخص بانک مرکزى نشان‌دهندهٔ حداقل افزايش قيمت‌ها مى‌باشد. از طرفى نرخ ارز طى سنوات گذشته تغييرات قابل توجهى داشته است، لذا چنانچه اثرات اين دو عامل در دارائى‌هاى ثابت شرکت محاسبه گردد، امکان برآورد قيمت روز اموال و دارائى‌هاى ثابت شرکت ميسر مى‌شود و از آنجائى‌که دارائى‌هاى ثابتى که بيشتر از ده سال قبل خريدارى‌شده، عملاً مستهلک گرديده‌اند. لذا چنانچه تغييرات دارائى‌هاى ثابت و استهلاکات آنها از ده سال قبل به‌بعد با شاخص‌ بانک مرکزى محاسبه گردد، قيمت روز دارائى‌ها بدون احتساب تغييرات نرخ ارز به‌دست خواهد آمد و سپس با استفاده از آخرين جدول دارائى‌هاى ثابت اقلام زير شامل ماشين‌آلات و ابزارآلات و سفارش‌هاى سرمايه‌اى مشخص و ميزان ارزبرى آنها برآورد مى‌شود و با توجه به نرخ روز ارز، تفاوت آنها برآورد مى‌گردد. آنگاه ميزان ارزبرى موجودى‌هاى جنسى وجوه نقد ارزي، مطالبات ارزي، بدهى‌هاى ارزى و نرخ ارز ثابت‌شده در دفاتر شرکت مشخص و تفاوت نرخ ارز آنها برآورد مى‌شود و پس از آن چناچه شرکت داراى کسرى ذخيره براى اقلامى از قبيل ماليات، بيمه، مطالبات مشکوک‌الوصول، بازخريد خدمت کارکنان باشد، کسرى ذخاير مربوطه برآورد و مجموع اين ارقام محاسبه مى‌گردد.


در حالتى که شرکت در ساير شرکت‌ها سرمايه‌گذار باشد قيمت روز سرمايه‌گذارى شرکت در ساير شرکت‌ها به يکى از روش‌هاى فوق برآورد شده و پس از آن قيمت روز سهام به‌شرح زير محاسبه مى‌شود.


حقوق صاحبان سهام طبق دفاتر × × ×
کسر مى‌شود کسرى ذخاير ( × × )
حقوق صاحبان سهام پس از تعديلات × × ×
اضافه مى‌شود:
تفاوت ارزش روز دارائى‌هاى ثابت با شاخص بانک مرکزى ×
تفاوت ارزش روز دارائى‌هاى ثابت با نرخ ارز ×
تفاوت ارزش روز دارائى‌هاى جارى با نرخ ارز ×
تفاوت ارزش روز سرمايه‌گذارى در ساير شرکت‌ها ×
جمع × ×
کسر مى‌شود:
تفاوت ارزش روز بدهى‌هاى ارزى ( × )
قيمت روز سهام شرکت × ×
٭ ٭ ٭


قيمت روز سهام شرکت

تعداد سهام
= قيمت روز هر سهم


ضمناً چنانچه اثرات تورمى فوق در هر يک از حساب‌هاى ذى‌ربط عمل گردد، امکان استخراج ترازنامه با قيمت روز اموال فراهم مى‌شود و به‌طور خلاصه قيمت روز سهام از تفاوت دارائى‌ها با صقيمت روز، منهاى بدهى‌ها با قيمت روز به‌دست مى‌آيد.