نحوه ارائه يک سفارش

فردى که مى‌خواهد به دادوستد اختيار معامله بپردازد، ابتدا بايد يک حساب با کارگزارى باز کند. سپس به کارگزار خود دستور خريد يا فروش يک اختيار معامله خاص را مى‌دهد. کارگزار اين دستور را به ”کارگزار تالار“ شرکت در بورسى که اين اختيار معامله مبادله مى‌شود، مى‌فرستد. تمام دستورات بايد در طول ساعات عادى مبادله، از ۳۰/۸ صبح تا ۱۰/۳ دقيقه بعدازظهر به وقت مرکزي، اجراء مى‌شود. مبادله در يک ”سکوى مبادله ـ Trading Pit“ که براى يک اختيار معامله خاص تعيين شده است، انجام مى‌شود. سکوى مبادله يک منطقه هشت‌ضلعى چند سطحى است که بازارسازها و کارگزاران تالار روى آن مى‌ايستند.

انواع سفارش‌ها

سرمايه‌گذار مى‌تواند انواع متفاوتى از سفارش‌ها را ارائه دهد. يک ”سفارش به قيمت روز ـ Market order“ کارگزار را موظف مى‌کند که در بهترين قيمت سفارش را اجراء کند. ”سفارش به قيمت معين ـ Limit order“، حداکثر قيمت پرداختى (در مورد اختيار خريد) و حداقل قيمت قابل قبول (در مورد اختيار فروش) را تعيين مى‌کند. سفارش به قيمت معين ممکن است ”سفارش با اعتبار تا اطلاع بعدى ـ (Canceled Order (GTC order ـ Till ـ Good“ باشد يا ”سفارش روز (Day Order)“ ـ يک ”سفارش تا اطلاع بعدي“ تا وقتى‌که ملغى نشده است، اعتبار دارد ولى ”سفارش روز“ فقط باقيمانده همان روز را اعتبار دارد. بالاخره، سرمايه‌گذارى که دارنده يک اختيار معامله خاص مى‌باشد، ممکن است يک سفارش ايستگاهى (توقفى ـ Stop Order)، در يک قيمت پائين‌تر از قيمت فعلى ارائه دهد. اگر قيمت بازار به يک قيمت مشخص نزول مى‌کند، کارگزار بايد اختيار معامله را در بهترين قيمت موجود به فروش رساند.


علاوه بر تعيين اختيار معامله‌اى که سرمايه‌گذار قصد خريد يا فروش آن را دارد، سفارش مذکور بايد تعداد قراردادهائى را که مدنظر است نيز تعيين کند. سفارش ممکن است درخواستى براى خريد ده قرارداد در بهترين قيمت ممکن باشد قيمت‌هائى که بازارساز اعلام مى‌کند، فقط مربوط به يک قرارداد مى‌باشد. بنابراين، اگر چند قرارداد مورد نياز باشد، بازارساز ممکن است؛ قيمتى اعلام نمايد که کمتر مطلوب است. در اين‌صورت، سفارش ممکن است به‌طور ناقص انجام شود. براى پرهيز از انجام ناقص يک سفارش، سرمايه‌گذار مى‌تواند يک ”سفارش تمام يا هيچ ـ All or None Order“ يا ”سفارش تمام يا هيچ در همان قيمت ـ All or None، Same Price Order“ ارائه کند. ”سفارش تمام يا هيچ“ به کارگزار اجازه مى‌دهد که قسمتى از سفارش را در يک قيمت و بقيه را در يک قيمت ديگر اجراء کند. يک ”سفارش تمام يا ”هيچ در همان قيمت“ به کارگزار خاطرنشان مى‌کند که يا سفارش را به‌طور کامل در همان قيمت تعيين‌شده اجراء کند يا اصلاً سفارش را اجراء نکند.


در سال ۱۹۸۶، بورس CBOE گزارش داد که تعداد متوسط قراردادها در هر معامله ۵/۸ بوده است (CBOE، Market Statistics (1986). Chicogo: Chicago Board Options Exchange) اين رقم به مرور زمان با توجه به افزايش محبوبيت مبادلات اختيار معامله افزايش يافته است.

ارائهٔ يک سفارش خنثى‌کننده (Offsetting Order)

فرض کنيد که يک سرمايه‌گذار داراى يک اختيار خريد مى‌باشد و قيمت سهام مذکور اخيراً افزايش يافته است. در نتيجه قيمت اين اختيار خريد نيز از قيمتى که اين سرمايه‌گذار خريدارى کرده است، خيلى بالاتر رفته است. نقدينگى بازارهاى اختيار معامله اين امکان را به سرمايه‌گذار مذکور مى‌دهد که با فروش اين اختيار معامله در بازار، سودى به‌دست آورد. اگر اين قدرت نقدينگى در بازار موجود نبود، سرمايه‌گذار مجبور به نگهدارى اين اختيار معامله تا تاريخ انقضاء بود که در آن زمان، يا اعمال شود يا اگر ”بى‌قيمت“ بود، منقضى شود.


دارندهٔ اختيار خريدى که نمى‌خواهد تا تاريخ انقضاء صبر کند، يک سفارش براى فروش اين اختيار معامله ارائه مى‌دهد، به اين سفارش، ”سفارش خنثى‌کننده“ يا به‌طور خلاصه ”خنثى‌کننده ـ Offset“ گفته مى‌شود. اين سفارش دقيقاً به همان روشى که در مورد ”سفارش‌هاى باز“ توضيح داده شد، ارائه مى‌شود. پس از اينکه فرآيند معامله و دفتردارى تکميل شد، دفاتر بنگاه پاياپاى نشان مى‌دهند، که موقعيت خريد (Long Position) اين شخص با يک موقعيت فروش (Short Position) در همان سهام، لغو شده است به همين ترتيب، سرمايه‌گذارى که قبلاً يک اختيار معامله فروخته است، مى‌تواند با ارائه يک سفارش براى خريد همان سهام موقعيت خود را لغو کند. به اين مفهوم که اين موقعيت خريد جديد، موقعيت فروش قبلى را خنثى خواهد کرد. در سال ۱۹۸۵، بورس CBOE اعلام کرد که حدود ۶۰ درصد موقعيت‌هاى اختيار معامله سهام، از طريق اين روش ملغى شده است ((CBOE، Market Statistics (1986). البته در بعضى موارد نيز معامله‌گران مايل به اعمال اختيار معامله خود هستند.

اعمال يک اختيار معامله

يک اختيار معامله آمريکائى در هر روزى تا تاريخ انقضاء قابل اعمال است، اما اختيار معامله اروپائى (که لزوماً در اروپا معامله نمى‌شود) تنها در تاريخ انقضاء قابل اعمال مى‌باشد. سرمايه‌گذارى که ترجيح مى‌دهد، اختيار معامله خود را اعمال کند، به شرکت کارگزارى خود اطلاع مى‌دهد، اين شرکت نيز به نوبه خود بنگاه پاياپائى که معامله اوليه را انجام داده است، مطلع مى‌سازد. سپس بنگاه پاياپاى يک سفارش اعمال به OCC ارائه مى‌کند. OCC نيز به‌طور تصادفى يک بنگاه پاياپاى را که در آن، شخصى قبلاً همان اختيار معامله را به فروش رسانده است، انتخاب مى‌کند. بنگاه پاياپاى انتخاب‌شده نيز با فرآيندى که براى مشتريان هم شناخته شده است. يک نفر را که قبلاً همان اختيار معامله را فروخته است، انتخاب مى‌کند (اولين صادره از اولين وارده يا انتخاب تصادفي، از رويه‌هاى معمول هستند). به فرد انتخاب‌شده ”انتقالى ـ Assigned“ گفته مى‌شود.


اگر اختيار معامله يک اختيار خريد سهام باشد، فروشنده بايد سهام مذکور را تحويل دهد. خريدار نيز بايد قيمت اعمال را در وجه فروشنده پرداخت کند. اگر اختيار معامله يک اختيار فروش سهام باشد، دارنده اختيار معامله بايد سهام مذکور را تحويل دهد و فروشنده اختيار معامله نيز قيمت اعمال را در وجه دارنده اختيار فروش پرداخت مى‌کند. در هر دو نوع اختيار معامله (اختيار خريد يا فروش)، فروشنده‌اى که ابتدا قرارداد اختيار معامله را به خريدار فروخته است، ممکن است همان شخصى نباشد که براى اعمال اين قرارداد انتخاب شده است.


در روز انقضاء، اگر دارندهٔ اختيار خريد دريابد که قيمت سهام کمتر از قيمت اعمال است يا دارندهٔ اختيار فروش دريابد که قيمت سهام بالاتر از قيمت اعمال مى‌باشد، اختيار معامله بدون اعمال منقضى خواهد شد. در اين حالت، دارندهٔ اختيار معامله نياز به انجام هيچ کارى ندارد. پس از گذشت تاريخ انقضاء قرارداد اختيار معامله مذکور از دفاتر بنگاه پاياپاى و OCC حذف مى‌شود.


در سال ۱۹۸۵، حدود ۱۲ درصد کل اختيار خريدها و ۵/۷ درصد کل اختيار فروش‌هاى بورس CBOE اعمال شده بود و حدود ۲۹ درصد اختيار خريدها و ۳۹ درصد اختيار فروش‌ها بدون اعمال منقضى شده بودند. در برخى موارد، اختيار معامله‌هائى که بايد در تاريخ انقضاء اعمال شوند، به‌دليل بى‌خبرى يا اشتباه دارنده اختيار معامله، اعمال نمى‌شوند. بعضى از شرکت‌هاى کارگزارى داراى سياستى هستند که در اين حالت اختيار معامله به‌طور خودکار اعمال شود که اين به نفع دارنده اختيار معامله مى‌باشد. يک چنين سياستى معمولاً براساس توافق‌نامه‌اى است که سرمايه‌گذار هنگام باز کردن حساب نزد کارگزار، آن را امضاء مى‌کند.