بازخريد سهام، خريد سهام منتشرهٔ شرکت توسط خود شرکت است و به سهامى که بدون شکل خريدارى مى‌شود، سهام خزانه مى‌گويند. بازخريد سهام در واقع راه ديگرى در مقابل پرداخت سود سهام است از ديدگاه نظري، بازخريد سهام بازپرداخت سود سهام براى سهامدار يک سال مى‌باشد، زيرا منافع سرمايه‌اى حاصل از بازخريد سهم برابر با سود سهامى است که مى‌توانست در صورت عدم فروش سهام خود دريافت کند. بعد از بازخريد سهام، سود هر سهم به‌دليل کاهش تعداد سهام منتشره افزايش مى‌يابد. طبعاً افزايش در سود هر سهم نيز به‌نوبهٔ خود موجب افزايش قيمت بازار سهام مى‌شود.


(۱) . در حال حاضر طبق قانون تجارت بازخريد سهام در ايران ممنوع است. اما در بحث اصلاحيه قانون تجارت در نظر است اصلاحاتى در اين زمينه صورت گيرد.

مزاياى بازخريد سهام براى سهامداران

- اگر در نتيجهٔ بازخريد سهام، قيمت بازار سهام افزايش يابد، سهامداران مى‌توانند در صورت فروش سهام به قيمت بالاتر، از مزيت سود سرمايه بهره‌مند شوند.


- در حالت بازخريد، سهامداران نسبت به فروش يا عدم فروش سهام خود مختار هستند، اما اگر سود سهام پرداخت شود، سهامداران بايد آن را بپردازند و ماليات مربوطه را نيز متحمل شوند.

مزاياى بازخريد سهام براى شرکت

۱. اگر به‌صورت موقتى جريان نقدى مازادى وجود داشته باشد، مديريت ممکن است بازخريد سهام را به پرداخت سود سهام بالاترى که احساس اطمينان نسبت به تداوم آن وجود ندارد، ترجيح دهد.


۲. سهام خزانه مى‌تواند براى طرح‌هائى نظير حق خريد سهام به‌کار رود بدون آنکه تعداد سهام شرکت افزايش يابد.


۳. اگر مديريت نيز صاحب سهم باشد، از بازخريد سهام بيشتر منتفع مى‌شود تا سود سهام، زيرا برخورد مالياتى نسبت به بازخريد سهام مطلوب‌تر است.


۴. در صورت نياز به‌وجود جديد، مى‌توان سهام خزانه را مجدداً در بازار به‌فروش رساند.


۵. در موقعى‌که حساب شود ممکن است شرکت هدف ساير شرکت‌ها براى ادغام قرار گيرد، بازخريد سهام و کاهش تعداد سهام در بازار مى‌تواند مؤثر واقع شود.

معايب خريد سهام خزانه براى سهامداران

۱. تأثير مثبت تقسيم سود بر قيمت بازار سهام ممکن است بيشتر از بازخريد سهام باشد.


۲. در صورتى‌که سهام خزانه با قيمت بسيار بالائى خريدارى شود، سهامداران باقى‌مانده متضرر مى‌شوند. قيمت بالاى سهام زمانى وجود خواهد داشت که مبادله سهام محدود باشد يا مقادير قابل توجهى از آن بازخريد شود.

معايب خريد سهام خزانه براى مديريت

۱. اگر سرمايه‌گذاران احساس کنند که مديريت به‌دليل اينکه فاقد فرصت‌هاى سرمايه‌گذارى مطلوب است، اقدام به طرح بازخريد سهام کرده، قيمت سهام کاهش خواهد يافت.


۲. اگر مشخص شود که شرکت با قصد تغيير قيمت بازار سهام، اقدام به بازخريد سهام کرده است بايد پاسخگوى هيئت نظارت بورس اوراق بهاءدار (SEC) باشد. به‌علاوه اگر براى اداره ماليات ثابت شود که بازخريد براى اجتناب از پرداخت ماليات سود سهام صورت گرفته، احتمالاً به‌دليل انباشته شدن نامناسب سود مشغول جرايم مالياتى خواهد شد.