نخستين و احتمالاً مهم‌ترين و مشکل‌ترين گام در راه تهيه بودجه نقدي، پيش‌بينى فروش ماهانه براى يک دوره برنامه‌ريزى است. اصولاً برآورد جريان‌هاى ورودى و خروجى وجوه نقد به پيش‌بينى‌هاى فروش بستگى دارد. از آنجا که اين پيش‌بينى‌ها برآورد اعداد و ارقامى است که مربوط به آينده‌اى نامطمئن است نبايد انتظار داشت که اين پيش‌بينى‌ها بدون اشتباه و خطا باشد. هدف، پيش‌بينى‌ مقاديرى از فروش است؛ با در نظر گرفتن درصد قابل قبولى لغزش يا خطا. هر شرکتى ”حد قابل‌قبولى از اشتباه“ را در نظر مى‌گيرد و نيز حداکثر اشتباهى را که با تغييرات جزئى در برنامه‌هاى مالى مى‌توان منتفى کرد، مشخص مى‌کند.


بسيارى از شرکت‌ها (به‌دليل دريافت سفارش‌هاى قبلي) مى‌توانند مقدار فروش خود را به ‌راحتى پيش‌بينى کنند. اگر شرکت سفارش کالا (يا نوع خدماتى که عرضه مى‌کند) را از چند ماه قبل گرفته باشد، مى‌تواند فروش دوره بعد خود را به ‌راحتى پيش‌بينى کند. از طرف ديگر آن دسته از شرکت‌هاى خرده‌فروش که کالاهاى آنها جنبه فصلى دارد و تقاضاى مشتريان آنها در فصول مختلف تغيير مى‌کند در پيش‌بينى‌هاى خود با مسئله بسيار بزرگى روبه‌رو مى‌شوند. اين شرکت‌ها براى حل مسئله ابتدا فروش آن صنعت خاص را پيش‌بينى و سپس آن را در ”سهم موردانتظار شرکت از بازار“ ضرب مى‌کنند. در اين‌خصوص مى‌توان از فروش متعلق به دوره قبل نيز استفاده کرد. اگر هيچ‌يک از اينها سودمند واقع نشد، بايد به‌سادگى قرض را بر اين گذاشت که فروش دوره بعد يا فروش دوره کنونى برابر خواهد شد و فقط بايد عامل تورم را منظور کرد.


فرض کنيد مقدارى از فروش ”شرکت نمونه“ به‌صورت نقد باشد و مطالبات مربوط به فروش نسيه نيز در چندماه وصول شود. مى‌خواهيم فروش اين شرکت را براى يک دوره ده ‌ماهه، از اول خرداد تا ۲۹ اسفند، پيش‌بينى کنيم. براى برآورد دقيق وجوه نقدى که در ماه‌هاى خرداد و تير به درون شرکت جريان مى‌يابد بايد فروش ماه‌هاى فروردين و ارديبهشت‌ماه را نيز پيش‌بينى کرد. در نخستين سطر جدول شرکت سهامى نمونه: جريان‌هاى نقدى ورودى و خروجى خرداد تا اسفند (ارقام به هزار ريال) پيش‌بينى فروش دوازده‌‌ماهه (که براى تهيه بودجه نقدى يک دوره ده‌‌ماهه موردنياز است) نشان داده شده است. در پيش‌بينى فروش‌هاى ماهانه شاهد نوسان‌هاى فصلى هستيم. پيش‌بينى مى‌شود که فروش (برحسب سال) در ماه‌هاى مرداد و شهريور به پائين‌ترين حد خود برسد و انتظار مى‌رود که در ماه‌هاى بهمن و اسفند به بالاترين حد برسد.

جدول شرکت سهامى نمونه: جريان‌هاى نقدى ورودى و خروجى خرداد تا اسفند (ارقام به هزار ريال)

فروردين ارديبهشت خرداد تير مرداد شهريور
فروش ۵۰،۰۰۰ ۴۰،۰۰۰ ۳۰،۰۰۰ ۲۶،۰۰۰ ۲۵،۰۰۰ ۲۳،۰۰۰
فروش‌هاى نقد و نسيه:
%۱۵ فروش ماهانه ۷،۵۰۰ ۶،۰۰۰ ۴،۵۰۰ ۳،۹۰۰ ۳،۷۵۰ ۳،۴۵۰
%۶۰ فروش ماه قبل ---- ۳۰،۰۰۰ ۲۴،۰۰۰ ۱۸،۰۰۰ ۱۵،۶۰۰ ۱۵،۰۰۰
%۲۰ فروش دوماه قبل ---- ---- ۱۰،۰۰۰ ۸،۰۰۰ ۶،۰۰۰ ۵،۲۰۰
فروش دارائى ثابت ---- ---- ---- ---- ---- ----
کل جريان نقدى ورودى ---- ---- ۳۸،۵۰۰ ۲۹،۹۰۰ ۲۵،۳۵۰ ۲۳،۶۵۰
خريد
(%۱۵)(%۶۵) فروش ماهانه ۴،۸۷۵ ۳،۹۰۰ ۲،۹۲۵ ۲،۵۳۵ ۲،۴۳۸ ۲،۲۴۳
(%۸۵)(%۶۵) فروش ماهانه ---- ۲۷،۶۲۵ ۲۲،۱۰۰ ۱۶،۵۷۵ ۱۴،۳۶۵ ۱۳،۸۱۳
دستمزد و حقوق ۹،۰۰۰ ۸،۰۰۰ ۷،۰۰۰ ۶،۶۰۰ ۶،۵۰۰ ۶،۳۰۰
ساير هزينه‌هاى عملياتى ۲،۳۰۰ ۲،۲۰۰ ۲،۱۰۰ ۲،۰۶۰ ۲،۰۵۰ ۲،۰۳۰
پرداخت ماليات ---- ---- ---- ۵،۰۰۰ ---- ۵،۰۰۰
ساير پرداخت‌ها:
سود سهام ---- ---- ---- ---- ---- ۲،۰۰۰
خريد تجهيزات ---- ---- ---- ---- ---- ----
کل جريان نقدى خروجى ---- ---- ۳۴،۱۲۵ ۳۷،۷۷۰ ۳۰،۳۵۳ ۳۱،۳۸۶
  مهر آبان آذر دى بهمن اسفند
فروش ۲۸۰،۰۰۰ ۳۰،۰۰۰ ۳۲،۰۰۰ ۴۹،۰۰۰ ۶۳،۰۰۰ ۶۴،۰۰۰
فروش‌هاى نقد و نسيه:
%۱۵ فروش ماهانه ۴،۲۰۰ ۴،۵۰۰ ۴،۸۰۰ ۷،۳۵۰ ۹،۴۵۰ ۹،۶۰۰
%۶۰ فروش ماه قبل ۱۳،۸۰۰ ۱۶،۸۰۰ ۱۸،۰۰۰ ۱۹،۲۰۰ ۲۹،۴۰۰ ۳۷،۸۰۰
%۲۰ فروش دوماه قبل ۵،۰۰۰ ۴،۶۰۰ ۵،۶۰۰ ۶،۰۰۰ ۶،۴۰۰ ۹،۸۰۰
فروش دارائى ثابت ۹،۰۰۰ ---- ---- ---- ---- ----
کل جريان نقدى ورودى ۳۲،۰۰۰ ۲۵،۹۰۰ ۲۸،۴۰۰ ۳۲،۵۵۰ ۴۵،۲۵۰ ۵۷،۲۰۰
خريد
(%۱۵)(%۶۵) فروش ماهانه ۲،۷۳۰ ۲،۹۲۵ ۳،۱۲۰ ۴،۷۷۸ ۶،۱۴۳ ۶،۲۴۰
(%۸۵)(%۶۵) فروش ماهانه ۱۲،۷۰۸ ۱۵،۴۷۰ ۱۶،۵۷۵ ۱۷،۶۸۰ ۲۷،۰۷۳ ۳۴،۸۰۸
دستمزد و حقوق ۶،۸۰۰ ۷،۰۰۰ ۷،۲۰۰ ۸،۹۰۰ ۱۰،۳۰۰ ۱۰،۴۰۰
ساير هزينه‌هاى عملياتى ۲،۰۸۰ ۲،۱۰۰ ۲،۱۲۰ ۲،۲۹۰ ۲،۴۳۰ ۲،۴۴۰
پرداخت ماليات ---- ---- ۵،۰۰۰ ---- ---- ۵،۰۰۰
ساير پرداخت‌ها:
سود سهام ---- ---- ---- ---- ---- ۲،۰۰۰
خريد تجهيزات ---- ---- ---- ۵،۰۰۰ ---- ----
کل جريان نقدى خروجى ۲۴،۳۱۸ ۲۷،۴۹۵ ۳۴،۰۱۵ ۳۸،۶۴۸ ۴۵،۹۴۶ ۶۰،۸۸۸