پس از تعيين نقطه بى‌تفاوتى EPS ـ EBIT، مى‌توان ساختارهاى سرمايه را براساس سودآورى آنها درجه‌بندى کرد. با توجه به جدول ذيل که سه راه مختلف پيش روى شرکت موردنظر قرار دارد:


۱. فروش اوراق قرضه


۲. فروش سهام عادى


۳. عدم فروش اوراق بهاءدار و عدم توسعه شرکت

جدول داده‌هاى فرضى براى تجزيه و تحليل نقطه بى‌تفاوتى

ساختار کنونى سرمايه
اوراق قرضه ۲۰ ميليارد ريال با نرخ بهره ۱۰ درصد
سهام عادى ۳ ميليون سهم
سود قبل از بهره و ماليات کنونى ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال
سود هر سهم ۲،۵۲۰ ريال
قيمت هر سهم عادى ۲۵،۰۰۰ ريال
طريق تأمين مالى الف: انتشار ۵ ميليارد ريال اوراق قرضه با نرخ بهره ۱۲ درصد
طريق تأمين مالى ب: انتشار ۲۰۰،۰۰۰ سهم عادى


اگر شرکت راه سوم را انتخاب کند، سرمايه خود را افزايش نخواهد داد. پس اصلاً چرا بايد چنين پرسشى را مطرح کرد؟ در پاسخ بايد گفت که شرکت نبايد هيچ نوع طرح توسعه و افزايش سرمايه‌اى را که باعث شود سود هر سهم کنونى به ميزانى کمتر از ۲۵۲۰ ريال برسد بپذيرد. در سطح کنوني، مقدار سود قبل از بهره و ماليات که ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال است، از ديدگاه سود هر سهم، روش الف (فروش اوراق قرضه) از روش ب (فروش سهام عادي) سودآورتر است؛ زيرا مبلغ ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال از مقدار EBIT در نقطه بى‌تفاوتى (۱۱،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال) بزرگ‌تر است. ولى آيا ساختار سرمايه ب از ساختار سرمايه کنونى سودآورتر است؟ براى پاسخگوئى به اين پرسش، در معادله زير به‌جاى EBIT مقدار آن (۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال) را قرار مى‌دهيم و معادله را حل مى‌کنيم:


EPSA =
= (۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ - ۲،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ - ۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ) ( ۱ - ۰/۴ ) / ۳،۰۰۰،۰۰۰
= ريال ۲۴۰۰


بنابراين، اگر EBIT برابر با ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال باشد، سودآورى روش تأمين مالى از ساختار سرمايه کنونى کمتر است.


در مثال بالا فرض شده بود که شرکت براى افزايش سرمايه خود به منابع مالى خارج از شرکت نياز دارد تا بتواند ميزان سود قبل از بهره و ماليات را بالا ببرد. اين بدان مفهوم است که مقدار سود تقسيم‌شده در حدى است که فقط مى‌تواند مقادير کنونى EPS ـ EBIT را حفظ کند. حال اين پرسش را مطرح مى‌کنيم: در روش الف (انتشار اوراق قرضه)، براى اينکه ميزان سود هر سهم دست کم در حد کنونى (۲۵۲۰ ريال) باقى بماند، مقدار سود قبل از بهره و ماليات بايد در چه حدى باشد؟ براى پاسخ دادن به اين‌گونه پرسش‌ها از معادله ذيل استفاده مى‌شود. حال مقادير فوق را در معادله زير قرار مى‌دهيم و آن را حل مى‌کنيم تا مقدار سود قبل از بهره و مالياتى که لازم است تا به مقدار موردنظر از سود هر سهم برسيم تعيين گردد.


 ( E P S )( N ) + E
  + I
Y =
       ( ۱ - t )


اگر شرکت از روش الف استفاده کند، بايد ميزان سود قبل از بهره و ماليات ۱۵،۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال باشد تا سود هر سهم به ۲۵۲۰ ريال برسد:


    ( ۲۵۲۰ ) ( ۳،۰۰۰،۰۰۰ )  
۲،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ = ۱۵،۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال  + 
Y =
              ( ۱ - ۰/۴ )  


اگر شرکت از روش فروش سهام عادى استفاده کند، مقدار سود قبل از بهره و ماليات آن بايد به ۱۵،۴۴۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال برسد تا سود هر سهم ۲۵۲۰ ريال گردد:


    ( ۲۵۲۰ ) ( ۳،۲۰۰،۰۰۰ )  
۲،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ = ۱۵،۴۴۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال  + 
Y =
             ( ۱ - ۰/۴ )  


در نمودار F اين روابط رسم شده است. خط نقطه‌چين که بخشى از ساختار سرمايه کنونى را نشان مى‌دهد، بيانگر اين مطلب است که شرکت نمى‌تواند فقط از محل منابع مالى داخلى به سود قبل از بهره و ماليات بيش از ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال دسترسى بيابد. اين مشکل نشان مى‌دهد که با ساختار کنونى سرمايه، اگر سود قبل از بهره و ماليات به رقمى کمتر از ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال برسد، سود هر سهم حاصل از اين ساختار سرمايه از ساختار سرمايه هر دو روش تأمين مالى بيشتر خواهد شد. اگر سود قبل از بهره و ماليات به بيش از ۱۵،۲۰۰،۰۰،۰۰۰ ريال برسد، روش الف (انتشار اوراق قرضه) داراى بالاترين رقم سود هر سهم خواهد شد. در نتيجه، براى مقاديرى از سود قبل از بهره و ماليات که بين دو عدد ۱۴،۶۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال و ۱۵،۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال قرار گيرند، به نفع شرکت است که هيچ‌يک از روش‌هاى تأمين مالى را به‌کار نگيرد و با حفظ سرمايه کنونى خود کار کند (سرمايه خود را افزايش ندهد).


ساختارهاى سرمايه‌اى که سود هر سهم را به بالاترين ميزان مى‌رسانند از اين قرار هستند:


۱. براى مقاديرى از سود قبل از بهره و ماليات که بيش از ۱۵،۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال باشند، روش الف بهتر است


۲. براى مقاديرى از سود قبل از بهره و ماليات که کمتر از ۱۵،۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال باشند، به نفع شرکت است که با ساختار سرمايه کنونى خود کار کند و درصدد افزايش سرمايه برنياى


اگر مسئله را از ديدگاه سودآورى مورد توجه قرار دهيم، يکى از اين دو راه در گرو اين احتمال است که مبلغ ۵ ميليارد ريال که از طريق انتشار اوراق قرضه تأمين مى‌گردد به‌گونه‌اى سرمايه‌گذارى شود که بتوان دست کم بدان‌وسيله سود قبل از بهره و ماليات را به مبلغ ۶۰۰ ميليون ريال افزايش داد. اگر شرکت روش الف را انتخاب کند ولى نتواند سود قبل از بهره و ماليات را تا حد ۶۰۰ ميليون ريال افزايش دهد، نتيجه کار اين خواهد شد که شرکت تا حدى گسترش يافته ولى سودآورى شرکت (از نظر سود هر سهم) کاهش يافته است. از طرف ديگر، اگر اين افزايش سرمايه بتواند سود قبل از بهره و ماليات را به بيش از ۶۰۰ ميليون ريال برساند، شرکت بهتر است از طريق اوراق قرضه تأمين مالى کند؛ زيرا سود هر سهم آن بيشتر از حالتى خواهد بود که از طريق انتشار سهام عادى تأمين مالى صورت پذيرفته است.


سود هر سهم براى ساختارهاى مختلف سرمايه</font>
سود هر سهم براى ساختارهاى مختلف سرمايه