اوراق تجارى

اين اوراق بهاءدار کوتاه‌مدت را شرکت‌ها منتشر مى‌کنند. نرخ بهره در آنها قيد نمى‌شود، بدون وثيقه هستند و قيمت آنها کمتر از ارزش اسمى تعيين مى‌شود و در تاريخ سررسيد، براساس ارزش اسمى بازخريد مى‌شوند. ارزش اسمى اين اوراق ممکن است متفاوت باشد. شرکت‌ها مى‌توانند اين اوراق را در سررسيدهاى متفاوت منتشر کنند، ولى دولت بر اين امر نظارت مى‌کند و اجازه نمى‌دهد که اين اوراق براى مدت زمانى بيش از ۲۷۰ روز منتشر شود.


اوراقى را که شرکت‌هاى بزرگ و معتبر دنيا صادر مى‌کنند معمولاً داراى ارزش اسمى بين ۲۵،۰۰۰ تا ۱۰۰،۰۰۰ دلار هستند. اين اوراق به‌صورت ۳۰ روزه، ۶۰ روزه و ۹۰ روزه منتشر مى‌شوند. حتى شرکت‌ها مى‌توانند اوراق سه روزه هم منتشر کنند. در اين‌صورت، ريسک نرخ بهره اين اوراق بهاءدار به حداقل مى‌رسد.


به‌ندرت اتفاق افتاده است که شرکتى نتواند اصل سرمايه (در تاريخ سررسيد) را بازپرداخت کند. بدترين حادثه‌اى که در اين زمينه رخ داد ورشکستگى ”شرکت راه‌آهن پنسيلوانيا“ بود که در ۱۹۷۰ اتفاق افتاد. در آن زمان ۸۲ ميليون دلار اوراق تجارى اين شرکت در دست مردم بود و به موقع بازپرداخت نشد.


اصولاً براى خريد و فروش مجدد اين‌گونه اوراق يک بازار دست دوم فعال وجود ندارد، اما در حال حاضر، اوراق بهاءدارى که داراى بالاترين درجه اعتبار هستد يا بانک‌ها آنها را تضمين کرده‌اند، در بازار به‌ دست دلال‌ها مورد معامله قرار مى‌گيرند.


وجود ريسک عدم پرداخت اصل سرمايه و نبود يک بازار منسجم براى دادوستد اين اوراق بهاءدار باعث شده است که نرخ بازده اين دسته از اوراق بهاءدار از اوراق خزانه بيشتر باشد و نزديک به نرخ بهره گواهى‌هاى سپرده‌هائى باشد که بانک‌ها منتشر مى‌کنند و قابل نقل و انتقال است.

صندوق‌هاى مشترک سرمايه‌گذارى

صندوق‌هاى مشترک سرمايه‌گذارى نوعى شرکت سرمايه‌گذارى هستند که تنها در انواع خاصى از اوراق بهاءدار که داراى سررسيد کمتر از يک سال و ريسک کم هستند سرمايه‌گذارى مى‌کنند. معمولاً مجموعه اوراق بهاءدارى که تحت تملک اين‌گونه صندوق‌ها است داراى سررسيد کمتر از ۵۰ روز هستند. اصولاً اين صندوق‌ها در اوراق بهاءدارى مثل اوراق خزانه، گواهى سپرده بانک‌ها و اوراق تجارى که توسط شرکت‌ها منتشر مى‌شود سرمايه‌گذارى مى‌کنند.


شرکتى که بخواهد در يکى از اين صندوق‌ها سرمايه‌گذارى کند، بايد سهام عادى آن را بخرد. قيمت خريد هر سهم معمولاً يک دلار ست. هر سرمايه‌گذار بايد در وهله اول حداقل ۱۰۰۰ دلار از سهام اين صندوق‌ها را خريدارى کند و خريدهاى بعدى بايد حداقل ۵۰ دلار باشند از آنجا که سرمايه‌گذاران در اين صندوق‌ها از طريق خريدارى سهام عادى آن صورت مى‌گرد، سرمايه‌گذاران بازده خود را از طريق دريافت سود سهام به‌دست مى‌آورند (و نه از طريق بهره). سود سهام به‌صورت روزانه محاسبه مى‌شود و ماهانه پرداخت مى‌گردد. اشخاصى که در اين صندوق‌ها سرمايه‌گذارى کرده‌اند مى‌توانند سود خود را دريافت کنند يا اينکه مجدداً آنها را در صندوق سرمايه‌گذارى کنند. سرمايه‌گذارى مجدد سود در صورت خريد تعداد بيشترى از سهام عادى آن صندوق ميسّر است.


صندوق آماده است که در هر روز سهام منتشره خود را بازخريد کند. صندوق به ازاء هر سهمى که بازخريد مى‌گردد يک دلار به فروشنده سهام مى‌پردازد. مثلاً اگر کسى مبلغ ۴۳/۹۷۵ دلار از صندوق برداشت کند، تعداد ۴۳/۹۷۵ سهم را صندوق بازخريد مى‌کند. اين عمل به‌صورت بسيار ساده‌اى انجام مى‌شود؛ يعنى صاحب سهام چکى معادل تمام يا قسمتى از وجهى را که در صندوق سرمايه‌گذارى کرده مى‌کشد و وجه آن را از صندوق دريافت مى‌کند. سرمايه‌گذارى در سهام اين صندوق‌ها به‌دليل پائين بودن درجه ريسک و کوتاه‌مدت بودن سرمايه‌گذارى در حد پائينى است. اين سرمايه‌گذارى تقريباً فاقد ”ريسک بازار“ است و صاحب سهام در هر زمان که اراده کند مى‌تواند اوراق بهاءدار خود را به پول نقد تبديل کند. نرخ بازده سهام صندوق‌هاى مشترک (در زمان عرضه آنها) مشخص نيست و صندوق هيچ تعهدى نسبت به پرداخت حداقل بهره يا بازده ندارد. سود حاصل را ماهانه به‌صورت سود سهام به صاحبان سهام صندوق پرداخت مى‌کند. مقدار اين سود در هر ماه تغيير مى‌کند و حتى ممکن است صفر باشد. نرخ بازده واقعى صندوق‌هاى مشترک (در مقايسه با ساير اوراق بهاءدار موجود در بازار) نسبتاً مطلوب بوده است.

سياست‌هاى سرمايه‌گذارى

شرکت‌هائى که دارائى سياست محافظه‌کارانه هستند در اوراق خزانه سرمايه‌گذارى خواهند کرد؛ زيرا چنين اوراقى داراى کمترين ريسک هستند و با توجه به اينکه ارزش اسمى آنها در حد پائينى است، شرکت‌ها مى‌توانند وجوه را که خود را در اين اوراق بدون ريسک سرمايه‌گذارى کرده، از بازدهى آن بهره‌مند شوند.


شرکت‌هائى که داراى سياست جسورانه هستند، وجوه را که خود را در اوراق بهاءدار يا بازده بيشتر سرمايه‌گذارى مى‌کنند. اين اوراق عبارتند از گواهى سپرده بانکى و اوراق تجارى منتشره توسط شرکت‌هاى ديگر. اين اوراق داراى ريسک هستند؛ زيرا سازمان منتشرکننده آنها ممکن است نتواند در سررسيد بدهى خود را بپردازد. همچنين به‌دليل فعال نبودن بازار ثانويه، به‌راحتى نمى‌توان اين اوراق را به نقد تبديل کرد.