شرکت‌ها به‌دلايل متعدد اقدام به نگهدارى وجوه نقد مى‌کنند. مثلاً بايد وجوهى را کنار گذاشت تا بتوان در زمان مقرر ماليات‌ها و سود سهام را پرداخت کرد. فروش فصلى باعث افزايش جريانات نقدى مى‌گردد و احياناً بايد اين وجوه را تا پايان مبحث بعد که موسم توليد خواهد بود، در شرکت نگه داشت. اگر در پيش‌بينى وجوه نقد مورد نياز شرکت اشتباهى رخ دهد، باعث خواهد شد که مقدارى پول نقد (بيش از آنچه براى موارد غيرمنتظره مورد نياز است) در حساب صندوق راکد بماند.


افزايش سرمايه يا گرفتن وام باعث ايجاد مازاد وجه نقد در شرکت مى‌گردد. زمانى‌که شرکت اوراق قرضه‌اى را به فروش مى‌رساند کل وجوه دريافتى را به حساب جارى منظور مى‌کند و شايد چندين ماه طول بکشد تا برنامه‌اى براى نحوهٔ هزينه کردن اين وجوه تهيه شود. در طى اين دوره بايد اين پول‌ها را به‌گونه‌اى سرمايه‌گذارى کرد تا بازده يا بهره‌اى به آنها تعلق گيرد. براى بازپرداخت اصلى اين اوراق قرضه هم پول نقد مورد نياز است و شرکت بايد از اين بابت وجوهى را در حساب خاصى جمع‌آورى کند تا در تاريخ سررسيد بتواند از عهده پرداخت آن برآيد. به‌علاوه، اصولاً براى خريد اقلامى از دارائى‌هاى ثابت به‌صورت اقساطى بايد مبلغى را بابت پيش‌قسط پرداخت کرد، شايد شرکت مجبور باشد تدبيرى بينديشد و براى خريد اين اقلام پول‌هائى را در حساب خاصى جمع‌آورى کند تا بتواند مبلغ پيش‌پرداخت را به موقع بپردازد.


از آنجا که بازده پول نقد صفر است، شرکت‌ها سعى مى‌کنند تا وجوه راکد و موقت خود را در اوراق بهاءدارى که بايد در هر مقطع زمانى خريدارى شود. به‌طور کلي، از نظر شرکت‌هاى تجاري، فقط اوراق بهاءدارى که در بازارهاى پولى رايج هستند محملى مناسب براى سرمايه‌گذارى‌هاى کوتاه‌مدت به حساب مى‌آيند. واقعيت اين است که هنوز تعريفى از ”اوراق بهاءدار رايج در بازارهاى پولي“ ارائه نشده است، ولى آن دسته از اوراق بهاءدار قابل خريد و فروشى که داراى ويژگى‌هاى خاص باشند تحت عنوان ”اوراق بهاءدار در بازارهاى پولي“ طبقه‌بندى مى‌شوند. در اين بخش از مبحث، ويژگى ”اوراق بهاءدار رايج در بازارهاى پولي“ را مشخص مى‌کنيم و در مورد انواع اين اوراق بهاءدار، مثل اوراق خزانه، گواهى‌هاى سپرده قابل نقل و انتقال، اوراق بازرگانى و صندوق‌هاى مشترک سرمايه‌گذارى بحث خواهيم کرد. شرکت‌ها براى سرمايه‌گذارى‌هاى کوتاه‌مدت از اين نوع اوراق بهاءدار خريدارى مى‌کنند. غالباً براى نشان دادن ويژگى‌هاى اوراق بهاءدار رايج در بازارهاى پولي، از اين چهار نوع اوراق بهاءدار استفاده مى‌کنند. در اين مرحله، هدف ما اين نيست که به بحث در مورد همه اوراق بهاءدارى بپردازيم که شرکت‌ها براى سرمايه‌گذارى‌هاى کوتاه‌مدت و به‌ کارگيرى وجوه نقد و راکد شرکت، در آنها سرمايه‌گذارى مى‌کنند.

اوراق خزانه

اوراق خزانه را دولت منتشر مى‌کند. در آمريکا، هرکس يا هر شرکتى که بخواهد اين اوراق را بخرد بايد حداقل ۱۰،۰۰۰ دلار از آنها را خريدارى کند. خزانه‌دارى آمريکا اين اوراق را به بازار عرضه مى‌کنند. اين اوراق به‌صورت ۹۱ روزه ۱۸۲ روزه و ۵۲ هفته‌اى منتشر مى‌شود. اگر کسى علاقه به سررسيدهاى ديگر داشته باشد، بايد به بازار اوراق بهاءدار دست دوم مراجعه کند.


اوراق خزانه با تخفيف (با توجه به ارزش اسمى آنها) به فروش مى‌رسند و در مقايسه با ساير اوراق بهاءدار کوتاه‌مدت داراى کمترين نرخ بازده هستند، ولى خردار به دريافت اصل و فرع سرمايه خود کاملاً مطمئن است؛ يعنى ريسک عدم پرداخت صفر است. کسانى‌که بخواهند ريسک نرخ بهره را به حداقل برسانند، اوراق خزانه ۹۱ روزه را مى‌خرند. مقادير بسيار زيادى از اوراق خزانه، روزانه در بازارهاى فعالى معامله مى‌شوند و اصولاً فاقد هر نوع ريسک هستند.


از آنجا که ريسک عدم پرداخت اوراق خزانه صفر است، ريسک نرخ بهره و ريسک بازار آنها نيز بسيار اندک است؛ لذا معمولاً آنها را اوراق بهاءدار عارى از ريسک مى‌نامند. اوراق بهاءدارى که در مقايسه با اوراق خزانه، داراى ريسک بيشترى هستند، داراى بازده بيشترى خواهند بود.

گواهى سپرده قابل‌انتقال

اين گواهى‌ها را بانک‌هاى بازرگانى صادر مى‌کنند و مؤيد نوعى سپرده مدت‌دار است. اين اوراق به ارزش اسمى صادر مى‌شوند و داراى نرخ بهره هستند اين نرخ بهره ممکن است ثابت يا متغير باشد. اگر گواهى يک ساله باشد يا براى مدت زمان کمترى منتشرشده باشد، بهرهٔ مربوط همزمان با بازخريد اصل آن پرداخت مى‌شود، اما اگر اين گواهى براى مدت زمانى بيش از يک سال صادر شده باشد، بهره آن هر شش ماه يک بار پرداخت مى‌گردد. طبق قانون، در آمريکا، خريدار بايد حداقل ۱۰۰،۰۰۰ دلار سپرده مدت‌دار خريدارى کند و هيچ بانکى حق ندارد گواهى سپرده براى مدت کمتر از هفت روز منتشر کند. معمولاً اين نوع گواهى‌ها به‌صورت ۳۰ روزه با يک ساله منتشر مى‌شوند، اگرچه در برخى موارد گواهى‌هاى چهارساله هم منتشرشده است، ولى متداولترين آنها ۹۰ روزه است.


خريداران و سرمايه‌گذاران مى‌توانند مستقيماً اين گواهينامه‌‌هاى سپرده‌ مدت‌دار را از بانک‌هائى که آنها را منتشر مى‌کنند بخرند و معمولاً بانک‌ها هم ترجيح مى‌دهند که خودشان آنها را بفروشند. همچنين خريداران مى‌توانند به‌دلال‌هائى که در شهر نيويورک مستقر هستند مراجعه و اين اوراق را خريدارى کنند. اين دلال‌ها فقط گواهى‌هاى جديدالانتشار را عرضه نمى‌کنند، بلکه اوراق و گواهى‌هاى موجود در بازار را هم (از جانب مشتريان خود) خريد و فروش مى‌کنند. معمولاً ارزش اسمى سپرده‌هاى که ميليون دلار است. اکثر گواهى سپرده‌ها را بانک‌هاى به‌اصطلاح ”رده‌بالا“ منتشر مى‌کنند؛ يعنى بانک‌هائى که به‌نظر مى‌رسد قويترين سازمان‌هاى مالى باشند و احتمال اينکه نتوانند اصل و فرع سرمايه را به سرمايه‌گذاران بازپرداخت کنند بسيار کم است. کليه اوراق بهاءدار و گواهى‌هاى سپرده‌اى که بانک‌هاى بازرگانى آنها را منتشر مى‌کنند، به‌وسيله ”شرکت بيمه دولت مرکزي“ تا سقف ۱۰۰،۰۰۰ دلار بيمه هستند. اگر بانکى که گواهى‌هاى سپرده گران‌قيمت صادر و منتشر مى‌کند سازمان مقتدرى باشد، مسئله ريسک عدم پرداخت اصل و فرع سرمايه تقريباً منتفى مى‌گردد. گواهى‌هاى سپرده مدت‌دار داراى ريسک نرخ بهره هستند و در عين حال، اين مسئله هم تا حدى با استفاده از نرخ بهره‌هاى متغير حل شده است. وجود اين نوع ريسک‌ها باعث شده است که بازدهى گواهى سپرده مدت‌دار بانک‌ها از بازدهى اوراق خزانه بيشتر باشد.