در محاسبه اهرم مالى ـ financial leverage به بخش مالى صورت سود و زيان توجه مى‌شود. در اينجا که رابطه بين سود قبل از بهره و ماليات به‌‌عنوان يک متغير مستقل، و سود هر سهم به‌عنوان يک متغير وابسته توجه مى‌شود. درجه اهرم مالى نشان‌دهنده درصد تغيير سود هر سهم در ازاء يک درصد تغيير سود قبل از بهره و ماليات است.

محاسبه ريسک مالى

ريسک مالى عبارت است از احتمال رخداد تغييرات در سود هر سهم، اهرم مالى عامل تشديدکننده ريسک مالى است.


اگر مقادير واقعى سود قبل از بهره و ماليات و سود هر سهم، نسبت به مقادير پيش‌بينى‌شده متفاوت باشند، مى‌گويند که شرکت داراى ريسک است و هر اندازه ميزان انحراف بيشتر باشد، مقدار ريسک بيشتر مى‌شود. براى محاسبه ريسک مالى از اهرم مالى استفاده مى‌شود؛ زيرا مى‌توان با استفاده از آن در ازاء تغيير يک درصد در سود قبل از بهره و ماليات، انحراف يا تغييرات سود هر سهم را محاسبه کرد. هر اندازه درجه اهرم مالى بزرگ‌تر باشد، درجه ريسک مالى بيشتر مى‌شود؛ زيرا اگر درجه اهرم مالى زياد باشد با کاهش نسبتاً اندک در رقم سود قبل از بهره و ماليات (يعنى انحراف مقدار واقعى نسبت به رقم پيش‌بينى‌شده) سود هر سهم ممکن است منفى گردد.

کاربردهاى اهرم مالى

اهرم‌هاى مالى با توجه به ويژگى‌هائى که دارند و تفسيرهائى که از آنها مى‌شود کاربردهاى متعدد و گوناگونى دارند و کاربرد آنها در مديريت مالى بسيار متداول است.


تشديد درصد تغييرات در سود هر سهم. کاربرد اصلى اهرم‌هاى مالي، پاسخ اين سؤال است که چرا اندک تغيير در رقم سود قبل از بهره و ماليات باعث تغيير شديد در سود هر سهم مى‌شود.


توجيه وقوع اشتباهات در پيش‌بينى سود هر سهم. دومين خاصيت اهرم مالي، توجيه اشتباهاتى است که در پيش‌بينى‌هاى سود هر سهم رخ مى‌دهد. يک شرکت رقمى را براى سود قبل از بهره و ماليات خود پيش‌بينى مى‌کند و سود هر سهم را بر مبناى آن تعيين مى‌کند سپس درجه اهرم مالى را (براساس رقم پيش‌بينى‌شده براى سود قبل از بهره و ماليات) محاسبه مى‌کند؛ در اين حالت براى محاسبه خطاى پيش‌بينى سود هر سهم بايد درجه اهرم مالى را در درصد تغييرات متعلق به سود قبل از بهره و ماليات ضرب کرد (درصد تغييرات سود قبل از بهره و ماليات يعنى انحراف رقم واقعى نسبت به مقدار پيش‌بينى‌شده که آن را خطاى پيش‌بينى مى‌نامند).

تفسير اهرم مالى

درجه اهرم مالى نشان‌دهنده درصد تغييراتى است که در ازاء يک درصد تغيير در سود قبل از بهره و ماليات در سود هر سهم EPS رخ مى‌دهد (تغييرات EPS در ازاء يک درصد تغيير در EBTT).

محاسبه اهرم مالى

درجه اهرم مالى با استفاده از معادله ذيل محاسبه مى‌شود. اگر مقدار سود قبل از بهره و ماليات شرکت با حرف Y نشان داده شود درجه اهرم مالى آن مساوى است با:


  Y    

=  (F L | Y)
       E   - Y - I

  (t - ۱)-    


اگر يک شرکت چندين نوع اوراق قرضه و سهام ممتاز منتشر کرده باشد، مقادير I و E برابر است با مجموع بهره و سود سهام ممتازى که بايد بپردازد. معادله ۱ با ارقام مربوط به ميزان فروش و هزينه‌هاى عملياتى هيچ رابطه‌اى ندارد؛ زيرا اين معادله با توجه به قسمت انتهائى صورت سود و زيان تهيه مى‌شود. استفاده از عبارت ”هرم مالي“ بدان علت است که اين اهرم به آثار سود هر سهم مربوط و ناشى از تصميماتى است که براى تأمين مالى شرکت گرفته مى‌شود. اهرم مالى را ”اهرم ترازنامه“ يا ”هرم ساختار سرمايه“ نيز مى‌نامند.