در بازار سرمايه صدها بانک سرمايه‌گذارى فعاليت مى‌کنند تا بازار دست اول بتواند نقش خود را به‌نحو احسن ايفاء کند.اين مؤسسات مالى به شرکت‌ها کمک مى‌کنند تا آسانتر اوراق بهاءدار منتشره خود را در بازار به فروش رسانند. متأسفانه، واژه ”بانک سرمايه‌گذار“ از اين لحاظ يک اسم بى‌مسمّا است؛ چه اين مؤسسات نه سرمايه‌گذار هستند (دارائى‌هاى مالى و سرمايه‌اى نمى‌خرند) و نه بانک (از مردم سپرده قبول نمى‌کنند)، اما خدماتى که عرضه مى‌کنند اهميت بسيار زيادى دارد و حتى سرمايه‌گذاران بزرگ براى کسب اطلاعات ذى‌قيمت به اين مؤسسات مراجعه مى‌کنند تا در زمينه اسناد و اوراق بهاءدارى که در بازار دست اول منتشر مى‌شود اطلاعات لازم به‌دست آورند.

نقش تضمين فروش

شرکت‌ها سرمايه مورد نياز خود را به روش‌هاى مختلف تأمين مى‌کنند و اکثر اين اقدامات از مجراء بانک‌هاى سرمايه‌گذار صورت مى‌گيرد. تفاوت اين روش‌ها در اين است که آيا فروش اوراق بهاءدار تضمين شده است يا خير. تضمين به اين معنى است که بانک سرمايه‌گذار فروش اوراق بهاءدار را در طى يک زمان مشخص و به قيمتى معين تعهد مى‌کند. براى مثال، زمانى‌که بانک سرمايه‌گذار اوراق قرضه شرکتى را تضمين مى‌کند، در واقع به آن شرکت تعهد مى‌دهد که: ۱. تمام اوراق قرضه آن را بفروشد؛ ۲. وجه معادل ارزش آن اوراق قرضه را به شرکت بپردازد و ۳. در يک مدت زمان معين اين وجوه به شرکت پرداخت شود. به‌عبارتي، آن بانک سرمايه‌گذار پرداخت وجه اوراق قرضه‌اى که تا زمان مشخصى به فروش نرود تضمين خواهد کرد. اوراق قرضه فروش نرفته به بانک سرمايه‌گذار تعلق خوهد داشت و به شرکت اصلى مسترد نمى‌گردد. بنابراين، اولين نقش يا وظيفه بانک‌هاى سرمايه‌گذار (بازارهاى اوليه) اين است که ريسک تأمين سرمايه را از شانه شرکت‌هائى که درصدد تأمين سرمايه برمى‌آيند بردارد و آن را بر عهده بگيرند.

ساير وظايف بانک‌هاى سرمايه‌گذار

در عين حال که نقش اصلى بانک‌هاى سرمايه‌گذار تضمين فروش اوراق بهاءدار است،اين نهادها در زمينه‌هاى مالى خدمات ديگرى هم به شرکت‌ها عرضه مى‌کنند. مى‌توان ساير وظايف اين بانک‌ها را به سه دسته تقسيم کرد:

مشاوره

قبل از اينکه اوراق قرضه يا سهامى تضمين گردد، بانک‌هاى سرمايه‌گذار در موارد زير شرکت‌ها را راهنمائى مى‌کنند: اتخاذ بهترين استراتژى و تعيين بهترين شرايطى که يک شرکت بتواند در آن شرايط، اوراق قرضه يا سهامى را منتشر کند و نقشى که بازار دست اول در اين‌خصوص ايفاء خواهد کرد. بانک‌هاى سرمايه‌گذار از لحاظ بازاريابى نيز شرکت‌ها را در مورد عرضه و فروش اوراق بهاءدارى که تضمين نشده‌اند راهنمائى مى‌کنند و در تجزيه و تحليل مسائل مالى براى ادغام شرکت‌ها و اصلاح ساختار سرمايه، کمک‌هاى شايانى مى‌کنند.

امور ادارى

مسئوليت کارهاى ادارى و مکاتباتى که بايد در زمان انتشار اوراق قرضه يا سهام جديد صورت گيرد بر عهده بانک‌هاى سرمايه‌گذار است. اين کارها احياناً مستلزم صرف مقدار زيادى انرژى و وقت خواهد شد، مخصوصاً از لحاظ تأمين خواسته‌هاى ”کميسيون بورس و اوراق بهاءدار“ و ساير مراجع نظارت‌کننده بر بازار سرمايه.

توزيع و فروش

زمانى‌که بايد اوراق قرضه يا سهام جديدى تضمين گردد، بانک‌هاى سرمايه‌گذار مسئوليت توزيع آن اوراق بهاءدار را بر عهده مى‌گيرند. اگر مسئله تضمين مطرح نباشد، باز هم بانک‌هاى سرمايه‌گذار در امر توزيع و فروش آن اوراق بهاءدار (به قيمتى مناسب و در زمان مقرر) کمک‌هاى شايانى خواهند کرد.