اين‌صورت از چهار بخش تشکيل مى‌شود: ۱. جريان‌هاى نقدى حاصل از عمليات شرکت؛ ۲. جريان‌هاى نقدى حاصل از فعاليت‌هاى مربوط به سرمايه‌گذارى‌ها؛ ۳. جريان‌هاى نقدى حاصل از چگونگى تأمين مالي؛ ۴. خالص افزايش يا کاهش در وجوه نقد آنگاه که اعداد و ارقام مربوط به سه بخش نخست به‌دست آمده با مجموع آنها مى‌توان تغييراتى را که در مانده وجه نقد و بانک (يعنى در حساب نقدى و بانک مندرج در ترازنامه) رخ داده است، به‌صورتى دقيق مشخص کرد.

جريان‌هاى نقدى حاصل از عمليات

در نخستين بخش صورت‌جريان‌هاى نقدى وجوه نقدى که شرکت از راه عمليات عادى خود دريافت کرده است محاسبه مى‌شود. اين وجوه از مقادير زير تشکيل شده است: وجوه نقدى که از مشتريان دريافت شده منهاى وجوه نقدى که بابت عمليات هزينه شده است.


دريافت وجوه نقد از مشتريان به روش زير محاسبه مى‌شود (ارقام به هزار ريال):


خالص فروش، طبق صورت سود و زيان ۸،۲۵۰،۰۰۰
به‌اضافه:
حساب‌هاى دريافتنى در اول دوره ۱،۴۴۰،۰۰۰
منهاى:
مانده‌حساب‌هاى دريافتنى در پايان دوره ۱،۷۶۰،۰۰۰ -
مساوى با:
وجوه نقدى که از مشتريان دريافت شده ۷،۹۳۰،۰۰۰


پول نقدى که بابت عمليات پرداخت شده برابر با مجموع پرداخت‌هاى نقدى از بابت خريد، هزينه‌هاى عملياتى (غير از استهلاک) و پرداخت ماليات به دولت است.


مجموع پرداخت‌هاى نقدى بابت خريد، هزينه‌هاى عملياتى و ماليات ۷،۳۶۲،۰۰۰ هزار ريال شده است. با کم کردن وجوه نقد دريافت‌شده از مشتريان (از مجموع پرداخت نقدي) عدد ۵۶۸،۰۰۰ هزار ريال به‌دست آمده که برابر است با خالص وجوه نقد عملياتى.

جريان‌هاى نقدى حاصل از سرمايه‌گذارى‌ها

در اين مبحث از صورت‌جريان‌هاى نقدي، تغييرات حساب‌هاى مربوط به سرمايه‌گذارى در اقلام دارائى‌ها (به استثناء دارائى‌هاى جاري) براساس آنچه در ترازنامه گزارش شده است محاسبه مى‌شود. هنگامى‌که ترازنامه شرکتى نشان‌دهنده افزايش در ميزان دارائى‌هاى ثابت است در صورت جريان‌هاى نقدي، اين افزايش، خريد نقدى انگاشته مى‌شود. واقعيت اين است که شرکت بابت خريد بيشتر اقلام دارائى ثابت تأمين مالى مى‌کند (معمولاً وام‌هاى بلندمدت مى‌گيرد) و اين عمل در بخش مربوط به تأمين مالى از صورت جريان نقدى منعکس مى‌شود.


در قسمت سرمايه‌گذارى‌هاى بلندمدت ترازنامه شرکت سهامى برادران اقلامى چون حساب‌هاى دريافتنى بلندمدت به مبلغ ۱۶۵،۰۰۰،۰۰۰ ريال در بخش مربوط به سرمايه‌گذارى‌ها (در صورت جريان نقدي) گنجانده شده است. يکى ديگر از اقلام، يعنى خريد دارائى‌هاى ثابت، به روش زير محاسبه مى‌شود (ارقام به هزار ريال):


خالص دارائى‌هاى ثابت ۲۹/۱۲/۱۳۷۵ ۱،۱۵۵،۰۰۰
منهاى : هزينه استهلاک براى سال ۱۳۷۶ ۸۰۰۰۰ -
منهاى: دارائى‌هاى ثابت ۲۹/۱۲/۱۳۷۶ ۱،۱۷۵،۰۰۰ -
به‌اضافه: ساير دارائى‌هاى ثابت ۲۹/۱۲/۱۳۷۵ ۵۳۰،۰۰۰
منهاى: ساير دارائى‌هاى ثابت ۲۹/۱۲/۱۳۷۶ ۵۵۰،۰۰۰ -

۱۲۰،۰۰۰ -


با افزايش حساب‌هاى دريافتنى (بلندمدت) و خريد دارائى‌هاى ثابت عدد ۲۸۵،۰۰۰،۰۰۰- ريال به‌دست مى‌آيد. اين عدد نشان‌دهنده وجوه نقدى است که در سرمايه‌گذارى‌ها به مصرف رسيده است.

جريان‌هاى نقدى حاصل از تأمين مالى

در اين مبحث، جريان‌هاى نقدى که بابت تأمين مالى (به استثناء وجوهى که به‌دليل تغيير در حساب‌هاى پرداختني) به‌درون يا بيرون از شرکت جريان يافته است منعکس مى‌شود. در اين بخش، جريان نقدى خروجى عبارت است از پرداخت اصل و فرع وام‌ها، پرداخت سود سهام، پرداخت بابت بازخريد سهام به‌وسيلهٔ شرکت. جريان نقدى ورودى عبارت است از وجوه دريافتى بابت انتشار سهام، اوراق قرضه يا اخذ وام.


پول نقدى که شرکت سهامى برادران بابت بهره (طبق صورت سود و زيان) در سال ۱۳۷۶ پرداخت کرده ۲۱۰،۰۰۰،۰۰۰ ريال است. ۷۵،۰۰۰،۰۰۰۰ ريال کاهش بدهى به بانک مقدار پول نقدى است که از اين بابت به مصرف رسيده است. اين شرکت مبلغ ۸،۵۰۰،۰۰۰ ريال براى قسط وام بلندمدت (در سال جاري) پرداخت کرده است.


پول نقدى که از بابت فروش سهام عادى دريافت شده است به طريق زير محاسبه مى‌شود (ارقام به هزار ريال):


سهام عادى ۲۹/۱۲/۱۳۷۶ ۴۴۵۰۰
به‌اضافه: مازاد سرمايه پرداخت‌شده ۲۹/۱۲/۱۳۷۶ ۵۶۸،۰۰۰
منهاى: سهام عادى ۲۹/۱۲/۱۳۷۵ ۴۳۳۰۰ -
منهاى: مازاد سرمايه پرداخت‌شده ۲۹/۱۲/۱۳۷۵ ۳۷۲،۴۵۰ -
برابر است: وجوه حاصل از انتشار سهام عادى
۱۹۶،۷۵۰


پرداخت مبلغ ۷۵،۰۰۰،۰۰۰ ريال، بابت بدهى‌هاى بلندمدت باعث کاهش حساب مزبور مى‌شود. محاسبه پرداخت‌ها از بابت سود سهام به طريق زير محاسبه مى‌شود (ارقام به هزار ريال):


اعلام پرداخت سود سهام به‌صورت نقد (طبق صورت سود و زيان) ۹۰۰۰۰ -
منهاي: سود سهام پرداختنى در اول دوره ۱۶۲۵۰ -
به‌اضافه: سود سهام پرداختنى در پايان دوره ۲۰۰۰۰
برابر است: پرداخت‌هاى نقدى از بابت سود سهام
۸۶۲۵۰ -


مجموعهٔ اين اقلام ۲۵۸،۰۰۰،۰۰۰ ريال است که برابر است با خاص وجوهى بابت تأمين مالى به خارج از شرکت جريان يافته است. گنجاندن سود نقدى سهام در اين بخش بدان مفهوم است که هرچند اين رقم در صورت سود و زيان به‌عنوان يکى از اقلام هزينه‌هاى جارى منظور نشده، يکى از اقلام هزينه تأمين مالى به‌حساب آمده است.