حمل و نقل داخلى (توزيع کالا)

بيمهٔ اين نوع حمل و نقل پيچيده و درهم آميخته است. دليل عمدهٔ آن نيز دله‌دزدى‌هاى فراوان است که به محمولات تجارى در حين حمل داخلى وارد مى‌شود. دو نوع پوشش بيمه‌اى براى حمل داخلى به‌شرح زير قابل صدور است:


- حمل کالاى بيمه ‌شده با وسايل نقليهٔ خود بيمه‌گذار با مبلغ بيمه ‌شدهٔ معين براى هر وسيلهٔ نقليه.


- تحويل کالا براى حمل با وسايل نقليهٔ موتورى زمينى (با مالکيت بيمه‌گذار يا اشخاص غير)، راه‌آهن يا پست با مبلغ بيمه‌شدهٔ مشخص براى هر حمل.


عواملى که در ارزيابى ريسک مؤثر هستند و بايد در اختيار بيمه‌گر قرار گيرد عبارتند از:


- نوع و ماهيت کالا از نظر ميزان آسيب‌پذيرى و سرقت


- شيوهٔ حمل


- ابزارهاى ايمنى که وسيلهٔ نقليهٔ حمل‌کنندهٔ کالا به آنها مجهز است


- حدود و ظرفيت هر حمل


- تجربهٔ گذشته (مديريت مؤسسهٔ حمل و نقل و سابقهٔ رانندهٔ وسيلهٔ نقليه)


پوشش بيمه‌اى به‌صورت تمام‌خطر است، در نتيجه بيمه‌گر متعهد جبران خسارت‌هاى ناشى از خطر آتش‌سوزي، دزدى و دله‌دزدى هنگام بارگيري، در حين حمل، زمان تخليه و انبار موقت کالا است. استثناءآت استاندارد اين نوع پوشش عبارتند از:


- مواد راديواکتيو و انرژى هسته‌اي


- جنگ، شورش، آشوب و جنگ داخلى


- موش‌خوردگى و ساير حشارت موذي، گرد و خاک و رطوبت


- تأخير، از دست‌دادن بازار، عدم‌النفع از هر نوع و فساد و تغييراتى که منشاءِ آنها طبيعت باشد.


- دزدى و دله‌دزدى کارکنان بيمه‌گذار يا با همکارى آنان


- کالاهاى همراه مسافران حرفه‌اي


افزوده بر استثناءآت فوق، خسارت‌وارده به کالاهاى زير نيز خارج از تعهدات بيمه‌گر است:


مواد منفجره، اسيدها، کالاهاى خطرناک، پول و انواع اوراق بهادار بانکي، جواهر، شمش طلا، سنگ قيمتي، ساعت، اشياءِ عتيقه، کتاب‌هاى گران‌قيمت و مجلات، مدل‌ها و طرح‌ها، نمونه‌ها و انواع دام (جزء خسارت‌هاى ناشى از آتش‌سوزى و تصادم وسيلهٔ نقليه؛ براى بقيهٔ خسارت‌ها مبلغى به‌عنوان فرانشيز در قرارداد منظور مى‌شود).

حمل و نقل در خشکى (ادامهٔ حمل و نقل دريا)

بيمه‌گذار براى حفظ سرمايهٔ خود در ادامهٔ مسير در خشکى بايد بيمهٔ باربرى تهيه کند. بيمهٔ حمل و نقل کالا در خشکي، مکمل بيمهٔ حمل دريائى است و پوشش‌هاى بيمه‌‌اى مشابه دارد. خطرهاى متعددى حمل کالا را در خشکى تهديد مى‌کنند که مى‌توان به حوادث وسايل نقليه، آتش‌سوزي، شکستگي، زنگ‌زدگي، آب‌ديدگي، سرقت و عدم تحويل کالا اشاره کرد. اعتبار بيمه‌نامه از زمان تحويل کالاى بيمه‌شده به مؤسسهٔ حمل و نقل شروع و پس از تحويل کالا در مقصد خاتمه مى‌يابد. چنانچه صاحب کالا در مدت معينى که در قرارداد بيمه ذکر شده کالا را تحويل نگيرد اعتبار بيمه‌نامه پس از اين مدت منقضى مى‌شود.

خطرهاى مورد پوشش

- در صورتى‌که کالا بر اثر وقوع حوادث بيمه‌ شده آسيب ببيند و نياز به تعمير يا تعويض داشت باشد بيمه‌گر خسارت‌ وارده را جبران و قطعات آسيب‌ديده را تعمير و تعويض مى‌کند به‌ شرطى‌که مجموع هزينه‌ها از مبلغ بيمه‌شده تجاوز ننمايد.


- کسرى کالا تأمين بيمه‌اى ندارد مگر اينکه اين کسرى بر اثر تحقق خطر بيمه‌شده ناشى شود.


- مقررات خاصى براى پرداخت خسارت کالاهائى که به‌صورت جفت يا سرى هستند وجود دارد. خسارت به‌نسبت پرداخت نمى‌شود بلکه به‌مراتب بيشتر از ارزش قيمت از بين‌رفته بايد پرداخت شود. براى مثال، اگر کالائى که جفت است يکى از آنها از بين برود خسارت ۵۰ درصد نيست بلکه چون با از بين‌رفتن يکي، آن ديگرى نيز بى‌استفاده مى‌شود، خسارت صد درصد پرداخت مى‌گردد و کالاى باقيمانده جزءِ بازيافتى بيمه‌گر است.


- در صورت شکستگى کالاى مورد بيمه، بيمه‌گر موافقت مى‌نمايد که قسمت‌هاى شکسته ‌شده، بريده شود و قسمت‌هاى سالم مورد استفادهٔ بيمه‌گذار قرار گيرد و خسارت هم به‌ همان نسبت پرداخت گردد.

استثناءآت بيمهٔ حمل و نقل در خشکى

- در صورتى‌که نهادهاى نظامي، انتظامى و گمرکي، کالائى را که حمل آن ممنوع است و قاچاق محسوب مى‌شود ضبط و توقيف کنند.


- عيب ذاتى کالا از قبيل کرم‌زدگي، موش‌خوردگى و ساير حشرات موذي، تبخير، آثار گرما و سرما، بسته‌بندى و حمل نامناسب که ناشى از قصور و غفلت بيمه‌گذار يا نمايندگان او باشد.


- تأخير در ارسال کالا و اثرهاى اقتصادى و عدم‌النفع.


- خطرهاى بارگيرى و تخليهٔ کالائى که هر واحد آن بيشتر از مقدار معينى وزن دارد.


- خسارت‌هاى شکست، لب‌پريدگي، فرو رفتگى و خراشيدگي.


- خسارت‌هاى ناشى از زنگ‌زدگي، رنگ‌خوردگي، اکسيداسيون و رنگ‌‌پريدگي.


- خسارت‌هاى ناشى از مواد راديواکتيو و انرژى هسته‌اي.


- خسارت‌هاى ناشى از خطرهاى نامترقبه نظير سيل، زلزله، طوفان، آتشفشان و صاعقه.


- خسارت‌هاى ناشى از حمل کالا به‌صورت روباز.