کارشناسان شرکت‌هاى بيمه معمولاً از ريسک‌هاى صنعتى و توليدى بازديد و گزارش تهيه مى‌کنند. در مورد ريسک‌هاى ساده و کوچک به اطلاعاتى که بيمه‌گذار در پيشنهاد بيمه به آنها اشاره کرده است اکتفاء مى‌شود. گزارش بازديد ريسک‌هاى بزرگ صنعتى براى بيمه‌گر ضرورى است و در اين موارد او را يارى مى‌کند: اتخاذ تصميم براى قبول يا رد ريسک پيشنهادي، تعيين نرخ، تعيين ميزان نگهداري، پى‌بردن به موقعيت و وضعيت ساختمان مورد بيمه (و درصورت وقوع آتش‌سوزي) نحوهٔ توسعهٔ آتش.


اولين وظيفهٔ کارشناس بازديد اوليه در بيمهٔ آتش‌سوزى اين است که ساختمان مورد بيمه را به‌دقت بازديد و عواملى را که در ايجاد آتش‌سوزى مؤثر شناسائى کند. اين بازديد، تأسيساتى را هم که از عوامل کاهش‌دهندهٔ آتش‌سوزى هستند - از جمله درها و ديوارهاى ضدحريق - شامل مى‌شود. کارشناس بازديد اوليهٔ آتش‌سوزى نه‌تنها بايد اطلاعات فنى کافى داشته باشد بلکه بايد با خطرهاى خصوص ساختمان، مراحل توليد، نقل و انتقال کالا و انبار آن آشنا باشد. وى بايد طرز کار سيستم‌هاى پيشگيرى و ايمنى و انواع خاموش‌کننده‌ها، آب، برق، تهويه، تأسيسات حرارتى و ميزان تأثير و نحوهٔ استفاده از آنها را نيز بداند. در خصوص خطر آتش‌سوزي، چهار محور بسيار اهميت دارند که کارشناس بايد وضعيت آنها را بررسى و در گزارش خود شخصاً در مورد آنها اظهارنظر کند: ۱. نظم و ترتيب، ۲. تراکم، ۳. مديريت و ۴. خطرهاى انساني.


در صورتى‌که بيمهٔ خطرهاى ديگرى به تبع بيمهٔ آتش‌سوزى مورد نظر باشد کارشناس بازديد اوليه بايد در گزارش خود به اين خطرها نيز اشاره و براى تغيير يا کاهش آنها که موجب کاهش احتمال خسارت‌هاى بالقوه مى‌شود، اقدامات پيشگيرانه را توصيه کند. کارشناس در پايان گزارش خود بايد نظرش را در مورد خطر مورد بيمه بيان کند. بهتر است که بيمه‌گر براى تکميل نواقص و رفع نقايص بر اساس نظر کارشناس توصيه‌هاى ايمنى لازم را کتباً به بيمه‌گذار اعلام کند.

نحوهٔ کارشناسى

کارشناسى بايد به عناصر انسانى و مادى توجه کافى مبذول دارد:


۱. عنصر انساني: اوضاع و احوال اجتماعي؛ نحوهٔ حفاظت و نگهداري؛ نقشهٔ ساختمان؛ مديريت؛ پيش‌بينى اقدامات اطفاءِ حريق در صورت وقوع آتش‌سوزي؛ تخليهٔ ضايعات؛ نحوهٔ انبارکردن و نگهدارى مواد خطرناک؛ مقررات مربوط به کشيدن سيگار و تخليهٔ زيرسيگاري؛ و نظم و ترتيب و رعايت مقررات انضباطي.


۲. عنصر مادي: اول، عواملى که بر ايجاد آتش‌سوزى مؤثر هستند: سرايت از ساختمان مجاور (نوع اشتغال، نوع ساختمان، محل استقرار، فاصله و ارتباط)؛ صاعقه؛ اتصال‌هاى برق؛ مراحل توليد در واحدهاى صنعتي؛ آتش‌سوزى خودبه‌خود؛ و الکتريسيتهٔ ساکن. دوم، عواملى که بر حلوگيرى از توسعهٔ آتش‌سوزى مؤثر هستند: حفاظت و کنترل ساختمان‌ها پس از پايان نوبت کاري؛ اعلام‌کننده‌ها؛ گارد آتش‌نشاني؛ فاصلهٔ گارد آتش‌نشانى با ساختمان‌هاى مورد بيمه؛ در دسترس‌بودن دخيرهٔ آب کافي؛ سيستم‌هاى اطفاءِ حريق (مانند تأسيسات آب‌فشان، هيدرانت، کپسول‌هاى گاز CO۲ و جز آن)؛ درجهٔ آتشگيرى مواد اوليه‌اى که در ساختمان به‌کار رفته است؛ ديوار و درهاى ضدحريق؛ در صورت وقوع آتش‌سوزي، حداکثر حرارتى که مواد آتش‌زا ممکن اس ايجاد کنند؛ تعداد طبقات ساختمان؛ سطح زيربناى هر طبقه؛ تمرکز سرمايه در منطقهٔ خاص؛ ريسک انفجار؛ نوع مواد اوليه؛ نوع محصول؛ و نحوۀ انباردارى مواد اوليه و محصول.


کارشناس بازديد اوليه براى بهبود شرايط ريسک، امکان استفاده از تخفيف در حق بيمه و تفکيک مورد بيمه به ريسک‌هاى مختلف حتى ممکن است شرايطى را براى پذيرش يا رد ريسک به بيمه‌گذار پيشنهاد کند. در مواردى‌که داشتن تأمين بيمه‌اى مشروط به اقدامات بيمه‌گذار در جهت بهبود ريسک باشد، وى براى استفاده از پوشش ملزم به رعايت آن شرايط است.