خسارت و زيان ناشى از آتش‌سوزى متوجه اقتصاد جامعه است و دارائى‌ها و ثروت ملى از بين‌رفته به‌سادگى جايگزين نمى‌شود. آتش‌سوزى علاوه بر خسارت مادي، وقفه در توليد، از دست‌دادن بازار، بيکاري، عدم‌النفع و جايگزين‌کردن ماشين‌آلات و مواد اوليه را (که گاهى به ارز هم نياز است) در پى دارد. بنابراين حفظ ثروت ملى وظيفهٔ همگانى است. البته بيمهٔ آتش‌سوزي، ضايعات ناشى از آن را از بين نمى‌برد بلکه هدف آن سرشکن‌کردن خسارت‌هاى ناشى از آتش‌سوزى در بين بيمه‌شدگان است. جز بخشى از خسارت که ممکن است از طريق سيستم بيمهٔ اتکائى جهانى از بيمه‌گذاران خارج از کشور تأمين شود، ضايعات ممکن است از دو جنبه يا دو نوع خطر ناشى شود: خطرهاى مادى يا خطرهاى انساني.

کاهش ضايعات آتش‌سوزى

براى کاهش ضايعات آتش‌سوزى بايد گام‌هاى استوارى برداشته شود. دولت براى کاهش ضايعات آتش‌سوزى مى‌تواند هم در زمينهٔ خسارت‌هاى مادى و هم در مورد خسارت‌هاى انسانى وارد عمل شود. براى مثال، تدوين مقررات براى مجازات کسانى‌که عمداً به اموال جامعه زيان مى‌رسانند؛ نظارت شهردارى‌ها بر نحوهٔ توليد و نوع مواد اوليهٔ ساختمان‌ها؛ نصب تأسيسات ايمنى در کليهٔ اماکن عمومي؛ محدود کردن بناها و تأسيساتى که آتش‌سوزى به‌راحتى در آنها گسترش مى‌يابد؛ تدوين قوانين مناسبى در خصوص شرايط کار و حداکثر ميزان ساعات کار در شبانه‌روز براى هر شخص؛ تدوين مقررات در مورد نحوهٔ انبار و نگهدارى مواد اوليهٔ ساخته ‌شده؛ ايجاد تأسيسات آتش‌نشاني؛ نصب علايم پيشگيرى از بروز آتش‌سوزي؛ آموزش افراد شاغل در اطفاءِ حريق؛ پيش‌بينى پست‌هاى نگهبانى در کارخانه‌ها و اماکن عمومى و ايمنى سيستم‌هاى گرم‌کننده و روشنائي. شرکت‌هاى بيمه نيز نقش بسيار مهمى ايفاء مى‌کنند.


نرخ‌هاى تعرفهٔ آتش‌سوزى براساس شرايط ريسک متوسط و استاندارد تعيين مى‌شود و عواملى چون نوع ساختمان، تأسيسات ايمني، نحوهٔ گرم‌کردن و روشنائي، نحوهٔ تأمين آب و ذخاير آن، خط توليد، تعداد کارکنان، مديريت، نوبت‌هاى کارى و جز آن، بر تعيين نرخ مؤثر هستند. در جائى‌که ريسک بدتر از متوسط است نرخ افزايش مى‌يابد. به‌همان نسبت که ريسک با استفاده از عوامل تخفيف‌‌دهنده خطر کاهش مى‌يابد نرخ نيز کاهش پيدا مى‌کند. کارشناسان بازديد اوليهٔ شرکت‌هاى بيمه توصيه‌هاى ايمنى لازم را به بيمه‌گذار کتباً اعلام مى‌کنند و در صورت رعايت آنها، در نرخ بيمهٔ ريسک مورد نظر تخفيفى اعمال مى‌شود. گاهى نيز به‌دليل رعايت‌نکردن مسائل ايمني، شرکت‌هاى بيمه از صدور بيمه‌نامه براى بيمه‌گذار سرباز مى‌زنند. تأسيسات ايمنى و خاموش‌کننده‌ها به‌طور مرتب بايد کنترل و از کارآئى آنها اطمينان حاصل شود. در بعضى از بازارهاى بيمه بخشى از حق بيمه‌ها به سازمان‌هاى مبارزه با اطفاءِ حريق و آموزش کارکنان براى کاهش احتمال وقوع آتش‌سوزى و مبارزه با آن اختصاص مى‌يابد.

انواع خطرها

خطرهاى مادى

اين خطرها ناشى از ريسک‌هائى است که به طبيعت و ذات اموال، نوع مصرف و محل استقرار آنها وابسته‌ هستند.خطرهاى مادى به‌عوامل متعددى بستگى دارند، از جمله نوع اموال بيمه‌ شده، ساختمان يا محتويات آن، تطابق آن با استاندارد، پوشش‌هاى ضد حريق آن، نوع اشتغال ساختمان، امکانات اطفاءِ حريق و مورد استفادهٔ ساختمان مجاور.

خطرهاى انساني

خطرهاى انسانى از ريسک‌هاى مربوط به اعمال و رفتار انسان ناشى مى‌شوند. البته ممکن است عوامل متعدد ديگرى را نيز شامل شود. براى مثال، ممکن است بيمه‌گذار در وضعيت نامساعد اقتصادى خسارت عمدى ايجاد کند، يا ناهنجارى‌ها و روابط غيردوستانه بين کارفرما و کارگران باعث ايجاد آتش‌سوزى عمدى شود. در اين زمينه مديريت، کنترل، سيستم نگهدارى مناسب و رعايت مسائل ايمنى نقش مؤثرى ايفاء مى‌کنند. گاهى خطرهاى مادى با بالاتر رفتن ريسک، نرخ بيمه افزايش مى‌يابد ولى در مورد خطرهاى انسانى چنين نيست. بنابراين، کارشناسان بازديد اوليه بايد در خصوص خطرهاى انسانى (مانند سابقهٔ خسارت يا اينکه چرا شرکت بيمهٔ ديگر، پيشنهاد بيمه‌گذار را رد کرده است) اطلاعاتى در اختيار بيمه‌گر قرار دهند.