تعرفهٔ حق بيمه

نرخ حق بيمهٔ اتومبيل براساس آمار حوادث و با توجه به عوامل متعدد از قبيل قدرت موتور با حجم موتور وسيلهٔ مورد استفاده، منطقهٔ فعاليت و بهاء وسيلهٔ نقليه تعيين مى‌شود. در تعرفهٔ خاص بيمهٔ اتومبيل، که به‌ تصويب شوراى عالى بيمه رسيده است، عواملى مانند روبه‌روئى با خطر، موارد استفاده و بهاء وسيلهٔ نقليهٔ مورد توجه قرار گرفته است (مصوبهٔ شمارهٔ ۳۲ شوراى عالى بيمه).


در اين تعرفه انواع اتومبيل‌هاى سوارى طبقه‌بندى‌شده و براى هر طبقه نرخى تعيين شده است. حال اگر وسيلهٔ نقليه براى مقاصد تجارتى و حمل‌ونقل عمومى به‌کار رود (کرايه و تاکسى) يا براى مقاصد ورزشى و مسابقات يا تعليم رانندگى به‌کار گرفته شود نرخ جداگانه‌اى خواهد داشت. در مورد وسايل نقليهٔ بارى، راه‌سازى و ساختمانى و کشاورزى و نرخ‌هاى حق بيمه در تعرفهٔ مصوب شوراى عالى بيمه پيش‌بينى شده است.

تخفيف‌ها (جايزه‌ها)

- در صورت عدم درخواست خسارت در مدتى بين يک سال تا چهار سال يا بيشتر تخفيفى معادل ۵% تا شصت درصد حق بيمهٔ سالانه به بيمه‌گذار داده خواهد شد.


- در صورتى‌که پنجاه تا صد دستگاه وسيلهٔ نقليه متعلق به يک شخص بيمه شود ۱۵ درصد حق بيمه و بيش از صد دستگاه، ۲۰ درصد حق بيمه به‌عنوان تخفيف بيمهٔ گروهى منظور خواهد شد.


- در صورتى‌که بيمه‌گذار حاضر شود فرانشيز بيشترى تقبل کند.

تعهدهاى نسبى

در صورتى‌که بيمه‌گذار مايل باشد اتومبيل خود را فقط در مقابل يکى از خطرهاى تصادف، آتش‌سوزى يا خطر دزدى بيمه کند ميزان حق بيمهٔ تعهد نسبى به ‌شرح زير خواهد بود.


- در صورتى‌که بيمه‌نامه فقط با تعهد خسارت ناشى از آتش‌سوزى (خسارت‌ کلى و جزئى) صادر شود حق بيمهٔ آن ۱۵ درصد حق بيمهٔ مذکور در تعرفه محاسبه خواهد شد.


- حق بيمهٔ تعهد خسارت (کلى و جزئى) ناشى از تصادف ۷۰ درصد حق بيمهٔ مذکور در تعرفه محاسبه خواهد شد.


- در مورد تعهد خسارت (کلى و جزئى) ناشى از دزدى حق بيمهٔ آن ۲۵ درصد حق بيمهٔ مربوط خواهد بود.

شيوهٔ صدور بيمه‌نامهٔ اتومبيل

به‌طور اصولى صدور بيمه‌نامه مستلزم تقاضاى بيمه از طرف مشترى (پيشنهاد بيمه)، بازديد اتومبيل مورد بيمه در صورت لزوم از طرف بيمه‌گر، تعيين حق بيمه و شرايط مخصوص و تنظيم و امضاء بيمه‌نامه است.

تقاضاى بيمه‌

تقاضاى بيمه (پيشنهاد بيمه) را واسطه‌هاى بيمه يا مشترى به‌طور مستقيم به بيمه‌گذار مى‌دهد. در پيشنهاد بيمه بايد ويژگى‌هاى خطر و مشخصات بيمه‌گذار و ساير اطلاعات مورد نياز بيمه‌گر نوشته شود تا بيمه‌گر بتواند نسبت به قبول يا رد تقاضاى بيمه تصميم بگيرد. به‌طور معمول بيمه‌گران براى سهولت کار، فرم‌هاى چاپى پيشنهاد بيمه را تهيه مى‌کنند و در اختيار مشتريان خود قرار مى‌دهند تا تکميل و تسليم شود و مبناى ارزيابى خطر قرار گيرد. از آنجا که تقاضاى بيمه يکى از ستون‌هاى قرارداد بيمه است بايد از روى دقت و صداقت تنظيم و امضاء و به بيمه‌گر داده شود. هر قدر پيشنهاد بيمه کامل‌تر و دقيق‌تر تنظيم شود، تعيين نرخ و شرايط خصوصى و در نتيجه صدور بيمه‌نامه آسان‌تر و سريع‌تر و صحيح‌تر خواهد شد. به همين جهت، نمايندگان بيمه و مسئولان پذيرش بيمه‌نامه بايد هنگام تنظيم پيشنهاد بيمه توضيح کافى به مشترى بدهند و او را در تکميل پيشنهاد بيمه راهنمائى کند و اين‌ کار را سرسرى و بى‌اهميت جلوه ندهند. پيشنهاد بيمه شامل دو بخش است:


- قسمتى که درخواست‌کنندهٔ بيمه بايد تنظيم کند:

۱. نام و نام‌خانوادگى و نشانى پيشنهاد‌دهنده.

۲. خطرهائى که بيمه‌گذار مايل است بيمه کند.

۳. مورد استفادهٔ وسيلهٔ نقليه.

۴. مبلغ بيمه‌شده.

۵. مدت بيمه و تاريخ شروع و انقضاء آن.

۶. پيشينهٔ خسارت.

۷. ويژگى‌هاى وسيلهٔ نقليه از قبيل نوع وسيلهٔ نقليه، ظرفيت، شمارهٔ شهربانى، شمارهٔ موتور، شمارهٔ شاسى، سال ساخت و ويژگى‌هاى ساخت و ...


به هر حال بيمه‌گذار بايد کليهٔ عواملى که مؤسسهٔ بيمه را در سنجش خطر يارى مى‌کند در پيشنهاد بيمه قيد کند تا بيمه‌گر بتواند با بررسى و ارزيابى درونمايهٔ آن نرخ حق بيمه و شرايط قبول بيمه را اعلام دارد.


- قسمت دوم پيشنهاد بيمه:

بيمه‌گر با ارزيابى درونمايهٔ قسمت اول پيشنهاد بيمه از چگونگى و ميزان خطر و حدود تعهدهاى آتى خود آگاه مى‌شود و چنانچه تصميم به قبول تقاضاى بيمه بگيرد يا مراجعه به تعرفهٔ مربوط ميزان حق بيمه يا بهاء قبول خطر را تعيين و شرايط مخصوص را مشخص مى‌کند.

بازديد اتومبيل

براى اطمينان از سالم بودن وسيلهٔ نقليه و جلوگيرى از تقلب و سوءاستفاده‌هاى احتمالى، بيمه‌گران اقدام به بازديد و معاينهٔ وسيلهٔ نقليه مى‌کنند. فايدهٔ ديگر اين بازديد اوليه تعيين ويژگى‌هاى دقيق وسيلهٔ نقليه و دورى از اختلاف‌ها و اشتباه‌هائى است که گاهى در مورد شمارهٔ موتور و شمارهٔ شاسى و سال ساخت و مختصات ويژهٔ ساخت وسيلهٔ نقليه روى مى‌دهد.


بازديد اوليه بيشتر در مورد بيمه‌هاى انفرادى و مشتريان جديد انجام مى‌شود و در مورد تمديد بيمه‌نامه‌هاى مشتريان قديمى و منظم و يا بيمه‌هاى دسته‌جمعى کمتر صورت مى‌گيرد. به هر حال، مسئلهٔ مهم وجود اعتماد متقابل است و در صورت دستيابى به آن صرف اظهار و بيان صادقانهٔ بيمه‌گذار مبنى بر سالم بودن وسيلهٔ نقليه کفايت مى‌کند.

تنظيم و امضاء بيمه‌نامه

وقتى بيمه‌گر با مطالعهٔ پيشنهاد بيمه، نرخ حق بيمه و شرايط مخصوص بيمه‌نامه را تعيين کرد و در صورت لزوم وسيلهٔ نقليه را مورد بازديد قرار داد و از سلامت آن مطمئن شد شرايط خصوصى بيمه‌نامه را بر پايهٔ درونمايهٔ پيشنهاد بيمه و موافقت‌هاى حاصل‌شده تنظيم و امضاء و به ضميمهٔ صورتحساب و رسيد حق بيمه و کارت بيمه به مشترى يا نمايندهٔ او تسليم مى‌کند. به‌طور معمول بيمه‌گذار هم‌زمان با صدور بيمه‌نامه، برحسب توافق‌هاى حاصل‌شده، تمام حق بيمه يا قسط اول حق بيمه را در قبال دريافت رسيد حق بيمه به صندوق بيمه‌گر مى‌پردازد. ولى گاهى نيز بيمه‌نامه تنظيم و امضاء و توسط نماينده يا به‌طور مستقيم براى بيمه‌گذار ارسال مى‌شود و بيمه‌گذار با دريافت آن حق بيمهٔ مربوط را به بيمه‌گر مى‌پردازد. از آنجا که بيمه‌نامه نمودار توافق و سند انعقاد قرارداد ميان بيمه‌گر و بيمه‌گذار است. بايد به امضاء دو طرف برسد ولى در عمل براى سهولت کار، بيمه‌گر به استناد تقاضاى بيمهٔ امضاءشده از طرف مشترى آن را امضاء مى‌کند و براى بيمه‌گذار مى‌فرستد. چنانچه بيمه‌گذار ظرف مدت مقرر در بيمه‌نامه نسبت به آن اعتراض نکند بيمه‌نامه قبول شده به‌شمار مى‌رود (مادهٔ اول بيمه‌نامهٔ اتومبيل).