ذخيرهٔ حق بيمه (حق بيمه‌ٔ عايدنشده - unearned permium)

در موقع بستن حساب‌ها در پايان سال مالي، تعداد زيادى از بيمه‌نامه‌هائى که در طول سال صادر شده‌اند هنوز معتبر هستند و همهٔ حق بيمهٔ آنها عايد شده تلقى نمى‌شود. حق بيمه کلاً در موقع صدور و شروع اعتبار قرارداد وصول مى‌شود، ولى بخشى از مدت اعتبار آن مربوط به سال بعد است و حق بيمهٔ اين بخش از مدت اعتبار بايد جزءِ حق بيمه‌هاى عايد‌شدهٔ سال آينده محسوب گردد. بنابراين کل حق‌ بيمه‌هاى وصولى هر سال حق بيمهٔ عايدشدهٔ آن سال نيست و بايد تفکيک شود. گرچه روش‌هاى مختلفى براى محاسبهٔ حق بيمه‌هاى عايد نشده وجود دارد، اغلب اوقات بر اساس مقررات بايد درصد ثابتى از حق بيمه‌هاى وصولى سال مالى به‌منزلهٔ حق بيمهٔ عايد نشده در نظر گرفته شود. ميزان آن با توجه به‌ رشته و بازار بين ۳۰ تا ۴۵ درصد در نوسان است.

روش‌هاى محاسبهٔ حق بيمه‌هاى عايدنشده (براى ريسک‌هاى در جريان)


- روش روزشمار:

در اين روش حق بيمهٔ عايدنشده، مورد به ‌مورد براى تک‌تک بيمه‌نامه‌ها به‌صورت روزشمار براى روزهاى باقيمانده از اعتبار بيمه‌نامه‌ها محاسبه و به درآمد حق بيمه‌ٔ سال بعد منتقل مى‌شود. اين روش بسيار دقيق است ولى نيروى کار و هزينهٔ زيادى براى محاسبه لازم دارد. به همين‌ دليل، اين روش براى شرکت‌هاى کوچک با پرتفوى کوچک که بيمه‌نامه‌هائى با سررسيدهاى نامنظم دارند يا اينکه عمليات شرکت کامپيوترى است مناسب به‌نظر مى‌رسد.


- روش يک دوم (۲/۱):

در اين روش فرض بر اين است که کليهٔ بيمه‌نامه‌هاى شرکت، متحدالشکل در طول ماه صادر مى‌شوند. بنابراين تاريخ صدور و تجديد بيمه‌نامه‌ها در ميانهٔ سال در نظر گرفته مى‌شود. از کل حق بيمهٔ بيمه‌نامه‌هائى که در طول سال صادرشده و حق بيمهٔ آنها وصول گشته، ۵۰ درصد عايد شده و ۵۰ درصد عايد نشده فرض مى‌شود. استفاده از اين روش به‌دليل راحت و ساده بودن بسيار متداول است.


- روش يک هشتم (۸/۱):

در اين روش فرض مى‌شود که کليهٔ بيمه‌نامه‌هائى که در هر سه ماه صادر مى‌شوند در وسط آن سه ماه تجديد يا صادر شده‌آند. هنگامى‌ از اين روش استفاده ميشود که تعداد صدور در هر سه ماهٔ سال مالى با سه‌ماهه‌هاى ديگر متفاوت است. تنها اين بخش از حق بيمه از وسط سه‌ماههٔ مربوط تا پايان سال مالي، حق بيمهٔ عايد شده و بقيه حق بيمهٔ عايد نشده ذخيره تلقى مى‌شوند. براى بيمه‌نامه‌هاى صادرهٔ سه‌ماههٔ اولدر پايان سال ۸/۷ عايد شده و ۸/۱ عايد نشده، براى سه‌ماههٔ دوم ۸/۵ عايد شده و ۸/۳ عاى دنشده، براى سه‌ماههٔ سوم ۸/۳ عايد شده و ۸/۵ عايد نشده و در نهايت براى سه‌ماههٔ چهارم ۸/۱ عايد شده و ۸/۷ عايد نشده تلقى مى‌شوند.


- روش يک بيست و چهارم (۲۴/۱):

اگر پرتفوى شرکتى در ماه‌هاى مختلف سال تغييرات عمده‌اى داشته باشد و حجم حق بيمه از يک ماه به ماه ديگر در نوسان شديد باشد روش يک بيست و چهارم روش مناسبى است. در اين روش فرض بر اين است که به‌طور متوسط کليهٔ بيمه‌نامه‌هاى صادرهٔ هر ماه در وسط ماه صادر يا تجديد مى‌شوند. با استفاده از اين روش در پايان سال مالي، حق بيمه‌هاى عايدنشده براى بيمه‌نامه‌هاى صادرهٔ ماه‌هاى مختلف طبق جدول زير خواهد بود:


ماه عايد شده عايد نشده
اول ۲۳/۲۴ ۱/۲۴
دوم ۲۱/۲۴ ۳/۲۴
سوم ۱۹/۲۴ ۵/۲۴
چهارم ۱۷/۲۴ ۷/۲۴
پنجم ۱۵/۲۴ ۹/۲۴
ششم ۱۳/۲۴ ۱۱/۲۴
هفتم ۱۱/۲۴ ۱۳/۲۴
هشتم ۹/۲۴ ۱۵/۲۴
نهم ۷/۲۴ ۱۷/۲۴
دهم ۵/۲۴ ۱۹/۲۴
يازدهم ۳/۲۴ ۲۱/۲۴
دوازدهم ۱/۲۴ ۲۳/۲۴