حق‌العمل‌کارى (ماده ۳۵۹ قانون تجارت)

حق‌العمل‌کار به کسى گفته مى‌شود که معاملاتى را به اسم خود ولى به‌ حساب شخص ديگرى که او را آمر مى‌گويند انجام دهد و در مقابل اين کار حق‌العملى را دريافت کند که خود حق‌العمل‌کار به‌عنوان يک طرف معامله مى‌باشد.

تکاليف حق‌العمل‌کار در قبال آمر

۱. حق‌العمل‌کار بايد از کليه اقداماتى که انجام مى‌دهد آمر را مطلع و باخبر نمايد به‌خصوص در صورت انجام مأموريت که فورى و بدون وقفه بايد به اطلاع او برسد.


۲. در صورتى‌که آمر دستور بيمه اموال را داده باشد مکلف به بيمه کردن آن خواهد بود در غير اين‌صورت تکليفى ندارد.


۳. در صورتى‌که کالائى براى فروش نزد او ارسال شده باشد که داراى عيوب و نواقص ظاهرى باشد بايد به ‌هر طريق ممکن مال‌التجارة را حفظ نموده و براى محفوظ نگاه داشتن حقوق آمر درخصوص رجوع از معامله آمر را از جريان امر آگاه و مطلع کند وگرنه مسؤول خسارت وارده خواهد بود.


۴. در صورتى‌که کالا براى فروش نزد حق‌العمل‌کار ارسال شده باشد و بيم فساد آن برود حق‌العمل‌کار مى‌تواند آن را بفروشد و در صورتى‌که لازم باشد با اجازه دادستان آن محل اقدامات لازم را انجام دهد.


۵. در صورتى‌که حق‌العمل‌کار مقصر شناخته شود بايد از عهده کليه خساراتى که وارد نموده است برآيد.


۶. در صورتى‌که حق‌العمل‌کار کالائى را به کمتر از آنچه آمر معين کرده است به فروش رساند مسؤول تفاوت قيمت آن خواهد بود مگر اينکه ثابت نمايد که براى اجتناب و پرهيز از ضرر بيشتر اقدام نموده است.


۷. در صورتى‌که حق‌العمل‌کار کالائى را به کمتر از آنچه آمر معين کرده است بخرد يا بيشتر از قيمتى که تعيين نموده است به‌فروش برساند حق استفاده از تفاوت قيمت را نداشته بلکه بايد آن را به ‌حساب آمر منظور نمايد.


۸. هرگاه حق‌العمل‌کار بدون رضايت مالک مالى را نسيه بفروشد يا قسطى بدهد و ضررى از آن ناشى بشود متوجه خود او خواهد بود مگر اينکه به‌ موجب عرف تجارتى انجام چنين امرى معمول باشد که در اين‌ صورت حق‌العمل‌کار مأذون محسوب مى‌شود.