درباره انحلال و ورشکستگى شرکت‌هاى تعاونى قانون تجارت ساکت مى‌باشد ليکن قانون بخش تعاون اقتصاد جمهورى اسلامى مصوّب ۱۳/۶/۱۳۷۰ که در ماده ۵۴ مورد انحلال شرکت‌هاى تعاونى را پيش‌بينى نموده است در بند ۶ چنين مقرر مى‌دارد. (ورشکستگى طبق قوانين مربوطه)


بنابراين، با توجه به ماده ۱۹۳ قانون تجارت مبنى بر اينکه شرکت تعاونى اعم از توليد يا مصرف ممکن است مطابق اصول شرکت‌هاى سهامى با بر طبق مقررات مخصوصى که با تراضى شرکاء ترتيب داده شده باشد تشکيل بشود...


و حکم کلى ماده ۴۱۲ قانون تجارت درباره ورشکستگى شرکت‌هاى تجارتى و نظر به اينکه شرکت‌هاى مزبور داراى اوراق سهام مى‌باشند و جزو شرکت‌هاى سرمايه هستند و در يک گروه قرار دارند و مقررات مربوط به تأسيس و اداره و شرايط حاکم بر آنها مشابه مى‌باشد و از طرفى در آئين‌نامه قانون اداره تصفيه امور ورشکستگى هم که درباره اجراء مقررات مربوط به مراحل مختلفه ورشکستگى است و با در نظر گرفتن مفاد ماده ۲۵ آئين‌نامه مزبور مبنى بر اينکه:


هرگاه ورشکسته شرکت سهامى يا تعاونى باشد مديرانى که در حين اعلام ورشکستگى عهده‌دار امور شرکت بوده‌اند مسؤول انجام تکليف نامبرده شناخته مى‌شوند چنين نتيجه مى‌گيريم که:


ورشکستگى شرکت‌هاى تعاونى و سهامى و رسيدگى به امور آنها قبل از ورشکستگى بر عهده مديران مى‌باشد ولى بعد از صدور حکم ورشکستگى بر عهده مدير تصفيه و يا سازمان تصفيه مى‌باشد و کليه امور و مسائلى که در خصوص ورشکستگى شرکت‌هاى سهامى گفته شد درباره شرکت‌هاى تعاونى هم بر حسب مورد اعمال مى‌گردد.


نتيجه بحث اين است که:


در همه شرکت‌هاى تجارتى موضوع ورشکستگى مورد توجه قرار گرفته اما نحوه و چگونگى اقدامات، به قوانين مربوطه احاله شده است به اين جهت:


در مورد شرکت‌هاى تجارتى قواعد و مقررات حاکم بر امور ورشکستگى همان ضوابط و شرايطى است که در مبحث ورشکستگى به‌شرح ذيل تصريح گرديده است.


۱. ماده ۴۱۲ قانون تجارت الى ماده ۵۷۵


۲. قانون اداره تصفيه امور ورشکستگى مصوب ۲۴ تيرماه ۱۳۱۸


۳. آئين‌نامه قانون اداره تصفيه امور ورشکستگى مصوب سال ۱۳۱۸. که در هيچ‌يک از قوانين مزبور حکم خاصى درباره همه امور شرکت‌هاى تجارتى وجود ندارد بلکه کليه اقدامات و اتعمالى که درباره ورشکستگى شرکت‌ها بايد انجام شود، اعم از اعلام توقف و صدور حکم ورشکستگى و تعيين مدير تصفيه و عضو ناظر و ارجاع امر ورشکستگى شرکت به سازمان و يا اداره تصفيه امور ورشکستگى و کيفيت و نحوه اقدامات مسؤولين مربوطه، راجع به ورشکستگى شرکت و صورت‌بردارى از اموال و دارائى شرکت و چگونگى نگهدارى اموال و اسناد و اطلاع به طلبکاران و بدهکاران و جمع‌آورى کليه اموال شرکت اعم از منقول، وجوه نقد، وصول مطالبات و اخذ اسناد و ساير مدارکى که برله يا عليه شرکت است و فروش اموال و دعوت از مجمع طلبکاران و قرارداد ارفاقى و تقسيم اموال بين طلبکاران و اعلام خاتمه ورشکستگى شرکت اصولاً به همان ترتيبى است که درباره تجار ورشکسته بيان گرديده است.