قانون مدنى در ماده ۵۷۱ شرکت را چنين تعريف نموده است: شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکين متعدد در شييء واحد به‌نحو اشاعه.


منظور اين است که اگر چند نفر با يکديگر توافق نمايند که هر يک مبلغى پول يا مقدارى جنس تسليم نموده، و آن وجوه يا اجناس، روى‌هم انباشته گردد و يا اينکه با هم ممزوج و مخلوط شود. از امتزاج و اختلاط آنها شرکت به‌وجود مى‌آيد و سرمايه اعم از نقدى و يا جنسى بين همه آنها مشترک مى‌باشد که معمولاً چنين مشارکتى با هدف معين و مشخصى مى‌باشد مانند اينکه بخواهند با آن سرمايه فرش، يا برنج، يا قطعات ماشين، و يا ساير وسايل، و اجناس خريدارى نموده و بفروشند، و از اين طريق سودى عايد آنها بشود. که به اين قبيل شرکت‌ها، شرکت عقدى مى‌گويند، زيرا در نتيجه توافق چند نفر تشکيل گرديده است که به آن توافق عقد (شرکت اختيارى است يا قهري) گفته مى‌شود. و به اين جهت شرکت بر دو قسم است:


ماده ۱۸۳ قانون مدنى - عقد عبارت است از اينکه يک يا چند نفر در مقابل يک يا چند نفر تعهد بر امرى نمايند و مورد قبول آنها باشد.

شرکت‌هاى اختيارى

به اين ترتيب است که تعدادى از افراد با ميل و اراده خود سرمايه‌اى فراهم نموده و در موضوع معينى به‌کار انداخته و در سود و زيان آن شريک گردند و شرکت‌هاى اختيارى به سه طريق تشکيل مى‌شوند:


۱. در نتيجه عقد ماند اينکه چند نفر مشترکاً باغ يا خانه‌اى را خريدارى نمايند. يا در خريد مال منقولى با هم شريک باشند.


۲. امتزاج اختيارى به اين معنا که چند نفر اموال خود را که از يک نوع و يک جنس مى‌باشند با يکديگر مخلوط کنند مثل اين‌که سه نفر هر کدام ۵ تن برنج خود را با هم ممزوج نمايند و در فروش آن سهيم گردند.


۳. در نتيجه قبول مالى مانند اينکه چند نفر مالى را به‌طور مشاع از کسى قبول نموده که در قبال آن کار يا امر به‌خصوصى را انجام دهند در اين‌صورت همه آنها در آن مال شريک مى‌باشند.

شرکت‌هاى قهرى يا غيرعقدى

ايجاد شرکت قهرى در نتيجه ارث

وقتى کسى فوت نمايد و مال و اموالى از او باقى بماند به وراث او مى‌رسد و آنها با هم در ارثيه يا ماترک سهيم و شريک مى‌باشند فرقى نمى‌نمايد که فوت حقيقى باشد يا فرضى(مانند حکم فوت فرضى مفقودالاثر - ماده ۱۰۱۱ قانون مدنى و مواد بعدي) و اين مشارکت بدون توافق حاصل مى‌شود و مشاع است و تا موقعى که اموال تقسيم نگردد، اين مالکيت مشاع بين ورثه موجود است، ليکن پس از تقسيم به آن افراز مى‌گويند و سهم هر يک مشخص مى‌گردد.


ماده ۸۶۷ قانون مدنى - ارث به موت حقيقى يا فرضى مورث تحقق پيدا مى‌کند

ايجاد شرکت قهرى در اثر امتزاج قهرى

منظور از امتزاج اين است که اموال دو يا چند نفر، بدون موافقت آنها با هم مخلوط گردد و شرکا شخصاً دخالتى در ايجاد آن نداشته باشند، مانند اين‌که دزدى مقدارى برنج از سه نفر سرقت نمايد و آنها را در محلى روى هم بريزد با اينکه به‌جاى دزد عوامل قهرى از قبيل باد شديد موجب اين مشارکت بشود مانند برنج، يا گندم کشاورزى که، در محل کشت آن درو، و از خوشه جدا شده و روى هم انباشته گرديده و آماده حمل است، به‌علت وزش باد شديد با برنج کشاورزان اراضى مجاور که در کنار هم قرار گرفته مخلوط شود.