تغيير در سرمايه شرکت به علت نوسانات اقتصادى و بحران‌هاى مالى ممکن است حاصل شود و ضرورتاً ايجاب نمايد که سرمايه اوليه شرکت افزايش نموده يا اينکه تقليل و کاهش يابد و اين در موردى است که گزارش هيئت مديره مبتنى بر تغيير سرمايه شرکت اعم از کاهش يا افزايش بوده و بازرس يا بازرسان شرکت گزارش مزبور را تائيد نمايند در اين صورت برعهده مجمع عمومى فوق‌العاده است که دربارهٔ هر يک از موارد دوگانه يعنى افزايش و يا کاهش سرمايه تصميم مقتضى اتّخاذ نمايد.

افزايش سرمايه

مجمع عمومى فوق‌العاده مى‌تواند به هيئت مديره اجازه دهد که ظرف مدت معينى که از پنج سال تجاوز ننمايد سرمايه شرکت را تا ميزان مبلغى به يکى از طرقى که در اين قانون معين گرديده است افزايش دهند و هيئت مديره مکلّف است در هر نوبت پس از افزايش سرمايه شرف مدت يک ماه ضمن اصلاح اساسنامه، مقدار سرمايه اضافه شده را جهت اطلاع عموم به اداره ثبت شرکت‌ها اعلام نمايد. ضمناً تا موقعى که سرمايه قبلى شرکت تأديه نشده است افزايش سرمايه به هيچ‌وجه و تحت هيچ عنوانى مجاز نخواهد بود. (ماده ۱۶۲ الى ۱۶۵)

افزايش سرمايه از طريق خريد سهام جديد

در صورتى‌که افزايش سرمايه شرکت منوط به خريد سهام جديد باشد، ابتدا بايد پذيره‌نويسى سهام جديد به موجب ورقه تعهد خريد سهام که شامل نکات زير باشد به‌عمل آيد.


۱. نام و موضوع شرکت


۲. مرکز اصلى و شماره ثبت شرکت


۳. سرمايه شرکت قبل از افزايش


۴. مبلغى که سرمايه افزايش نموده است


۵. شماره و تاريخ اجازه انتشار اعلاميهٔ پذيره‌نويسى سهام جديد و مرجع صدور آن


۶. تعداد و نوع سهامى که مورد تعهد قرار مى‌گيرد و مبلغ اسمى آن


۷. نام بانک و شماره حسابى که بهاء سهام در آن بانک پرداخت مى‌شود


۸. هويت و نشانى کامل هر يک از پذيره‌نويسان


۹. پس از تعيين مدت پذيره‌نويسى و يا تمديد مهلت و انقضاء آن هيئت مديره بايد حداکثر تا يک ماه به تعهدات پذيره‌نويسان رسيدگى نموده و تعداد سهام هر يک از آنها را تعيين و اعلام نمايد و مراتب را جهت ثبت آگهى به مرجع ثبت شرکت‌ها اطلاع دهد و در صورتى‌که مقدار سهام خريدارى شده بيش از ميزان افزايش سرمايه باشد هيئت مديره بايد ضمن تعيين تعداد سهام هر خريدار دستور استرداد وجه سهام خريدارى شده را به بانک بدهد.

افزايش سرمايه از طريق بالا بردن مبلغ اسمى سهام موجود

افزايش سرمايه از اين راه به ‌صورت‌هاى زير ممکن و متصور است. (ماده ۱۸۸ قانون تجارت و مواد بعدي)


۱. پرداخت مبلغ اسمى به نقد


۲. تبديل مطالبات نقدى حاصل شده اشخاص از شرکت، به سهام جديد


۳. انتقال سود تقسيم نشده يا اندوخته يا عوائد حاصله از اضافه ارزش سهام جديد به سرمايه شرکت


۴. تبديل اوراق قرضه به سهام


لازم به ذکر است که انتقال اندوخته قانونى به سرمايه ممنوع است. و در هر نوبت که سرمايه شرکت افزايش پيدا مى‌نمايد هيئت مديره مکلف است حداکثر ظرف مدت يک ماه مراتب را ضمن اصلاح اساسنامه در آن قسمت که سرمايه شرکت افزايش حاصل نموده است، به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام نمايد تا براى اطلاع همه مردم در روزنامه‌ها آگهى گردد.