اثبات وجود و ارزش

- صورت ريز اسناد دريافتنى وصول نشده تا پايان سال مورد رسيدگى را از مؤسسهٔ مورد رسيدگى اخذ و با دفتر معين مربوطه تطبيق نمائيد.


- در مورد اسناد دريافتنى که سررسيد آنها قبل از تاريخ رسيدگى شما بوده است، با مراجعه به اعلاميه‌هاى دريافتنى از بانک‌هاى وصول کننده، و يا با مراجعه به صورت‌حساب‌هاى مربوطهٔ بانک، رسيدگى کنيد که وجه اسناد مذکور به موقع وصول شده باشد. چنانچه اسنادى تمديد شده باشد، مراتب را يادداشت نمائيد و رسيدگى کنيد که علت تمديد چه بوده است (آيا ذخيره‌اى در مقابل مطالبات مشکوک‌الوصول لازم است؟).


- جمع صورت فوق را کنترل کنيد و سرجمع آن را با مانده دفتر کل مطابقت دهيد.


- صورت ريز فوق را با صورت اسناد بازرسى شده در پايان سال تطبيق دهيد و موارد اختلاف را رسيدگى کنيد. چنانچه اسناد دريافتنى در پايان سال مورد بازرسى حسابرسان قرار نگرفته، اين عمل را در موقع رسيدگى خود انجام داده و با توجه به اسناد جديد و اسناد وصول شده، يک صورت تطبيقى تهيه نمائيد.


- در هنگام بازرسى اسناد دريافتنى دقت کنيد که مقررات قانون تجارت از لحاظ مندرجات بروات و سفته‌ها و مقررات قانون صدور چک از لحاظ مندرجات چک‌ها رعايت شده باشد.


- در مورد اسناد دريافتى که جهت وصول يا به هر منظور ديگر به بانک سپرده شده است، ترتيبى اتخاذ نمائيد که از بانک مربوطه تقاضا شود طى تأئيديه‌اى که بايد مستقيماً به نشانى مؤسسهٔ حسابرسى ارسال شود، مانده اسناد دريافتنى نزد خود را تأئيد نمايند. چنانچه تعداد اسناد دريافتنى نزد هر يک از بانک‌ها زياد باشد، بهتر است صورت ريز اسناد دريافتنى نزد آن بانک طبق دفاتر مورد رسيدگى استخراج و به همراه تقاضاى فوق به بانک فرستاده شود تا جهت گواهى خود بتوانند به آن مراجعه کنند.


- در مورد اسناد نزولي، چنانچه مدارک و دفاتر مؤسسهٔ مورد رسيدگى از اين لحاظ کافى باشد، صورت ريز اسناد نزولى توسط هر بانک را که سررسيد آنها بعد از تاريخ ترازنامه بوده است اخذ نمائيد. چنانچه سيستم کار مؤسسهٔ مورد رسيدگى از اين لحاظ کافى نمى‌باشد مراتب را يادداشت کنيد.


- سرجمع اسناد نزولى سررسيد نرسيده نزد هر بانک را با گواهى دريافتى از بانک تطبيق نمائيد. يک کاربرگ تهيه کنيد که در طى آن جمع اسناد نزولى نزد بانک‌ها مشخص شده باشد.


- از طريق استفسار از مقامات و مسؤولين امور شرکت، و ضمن مراجعه به دفاتر و مدارک شرکت، هرگونه بدهى مشروط شرکت را در مورد تضمين شرکت نسبت به اسناد تنزيلى با اسناد پرداختنى ديگران يادداشت نمائيد.


- ضمن بررسى صورت ريز اسناد دريافتني، چنانچه اقلامى وجود داشته باشد که مربوط به يک بدهکار به حساب باشد (به عبارت ديگر در مقابل اسم آن بدهکار مطالبات سوخت شده و يا مشکوک‌الوصول وجود داشته باشد)، مراتب را يادداشت کنيد و رسيدگى نمائيد که آيا در مقابل اين اسناد ذخيره‌اى لازم است يا خير. چنانچه ذخيره لازم ديده مى‌شود، رسيدگى کنيد که در حساب‌ها ذخيرهٔ کافى در نظر گرفته شده است يا خير؟