هدف

هدف از رسيدگى‌هاى حسابرس در مورد ساير حساب‌هاى دريافتنى (مانند بدهى کارکنان و داد و ستدهاى متفرّقه‌اى که به فروش مربوط نمى‌شود) به‌طور خلاصه به‌شرح زير مى‌باشد:


ـ اينکه مانده حساب‌هاى دريافتنى مورد بحث ناشى از معاملات غيرتجارتى مؤسسهٔ مورد رسيدگى بوده و مشخصات اجزاء تشکيل دهندهٔ آن با واقعيت تطبيق دارد.


ـ اينکه مطالبات مورد بحث بدون هيچ‌گونه شک متعلق به مؤسسهٔ مورد رسيدگى مى‌باشد و چنانچه هرگونه قيد و شرطى نسبت به تعلق آنها وجود دارد، اين موضوع در يادداشت‌هاى صورت‌هاى مالى به‌نحو مقتضى روشن شده باشد.


ـ اينکه مطالبات مورد بحث به همان مبالغ قيد شده و در مهلت معمول و عادى قابل وصول مى‌باشد و چنانچه هر مبلغ از آن به‌علت اختلاف حساب و برگشتى‌هاى احتمالي، يا به هر علت ديگر، قابل وصول نمى‌باشد، در مقابل آن ذخيرهٔ کافى در نظر گرفته شده باشد. هم‌چنين چنانچه مهلت وصول اقلام مربوطه بيش از حدّ معمول و عادى مى‌باشد، اين موضوع به‌نحو مقتضى در صورت‌هاى مالى و يادداشت‌هاى پيوست آن روشن شده باشد. در هر صورت مطالبات قابل وصول بعد از يک‌ سال از تاريخ ترازنامه نبايد جزء دارائى‌هاى جارى در ترازنامه منظور شود.

روش‌هاى کار

روش‌هاى کار که در مؤسسهٔ مورد رسيدگى از لحاظ عمليات مربوط به اسناد دريافتنى و روش‌هاى حسابدارى مربوط به آن اجراء مى‌گردد، بايد قبل از شروع به رسيدگى کاملاً معلوم گردد. براى اين منظور چنانچه قبلاً پرسش‌نامهٔ کنترل داخلي، يا يادداشت‌هاى مربوط به روش‌هاى کار صاحبکار، تهيه شده است آنها را به دقت مطالعه کنيد و چنانچه اين مدارک قبلاً تهيه گرديده، در موقع شروع هر قسمت از رسيدگى‌هاى زير، نخست قسمت مربوطهٔ پرسش‌نامهٔ کنترل داخلى را تکميل نموده و در موارد مقتضى نسبت به روش‌هاى کار صاحبکار يادداشت‌هاى کافى تهيه نمائيد. سپس بر اساس اطلاعات به‌دست آمده به‌شرح فوق، اقدامات حسابرسى زير را با توجه به مدارک حسابدارى و عملياتى صاحبکار و سيستم کنترل داخلى برقرار شده اجراء نمائيد.

سرکاربرگ‌ها

يک سرکاربرگ تهيه کنيد که در آن مبلغ اسناد دريافتنى بر حسب نوع (برات، سفته، چک‌هاى مدت‌دار) و کيفيت (يازرگانى ـ مالى ـ دوستانه) و بر حسب سررسيد (کمتر از يک سال يا بيش از يک سال به تفکيک سنوات) نشان داده شده باشد. جمع مبالغ مندرج در اين کاربرگ بايد معادل مبلغ يا مبالغ مندرج در ترازنامه باشد و در مقابل هر رقم، مبلغ مشابه سال قبل ديده شود.


در سرکاربرگ فوق به‌طور خلاصه ذکر کنيد که براى برآورده ساختن هدف‌هاى مندرج چه اقداماتى انجام گرفته است. (مثال: اثبات وجود ـ از طريق بازرسى عيني).


در مورد اسناد دريافتنى که براى وصول يا به هر علت ديگر به بانک سپرده شده است. يک کاربرگ تهيه نمائيد که در طيّ آن مبلغ اسناد دريافتنى سپرده شده نزد هر بانک مشخص شده باشد. چنانچه اين مبالغ با تأئيديه‌هاى دريافتى از بانک‌ها تطبيق نمى‌نمايد، در طيّ صورت‌هاى تطبيقى اختلافات بين مبلغ مندرج در اين کاربرگ را با مبلغ مندرج در تأئيديهٔ بانک به ريز نشان دهيد.