هدف

ـ اينکه سرمايه‌گذارى‌ها به شرحى که در يادداشت‌هاى پيوست صورت‌هاى مالى قيد مى‌گردد واقعاً وجود داشته و مشخصات داده شده با واقعيت تطبيق مى‌نمايد.


ـ اينکه مؤسسه مورد رسيدگى مالک بدون شک سرمايه‌گذارى‌ها بوده و چنانچه هر شخص ثالث به هر عنوان حقى نسبت به مالکيت آنها داشته باشد مراتب افشاء گردد.


ـ اينکه سرمايه‌گذارى‌ها از لحاظ ارزش در حدود مبلغى که در صورت‌هاى مالى قيد مى‌گردد قابل بازيافت بوده و چنان‌که مؤسسه مورد رسيدگى به هر نحو ممکن نسبت به دستگاه مربوطه اعمال کنترل مى‌نمايد، در آن‌صورت صورت‌هاى مالى طبق مقررات تلفيق حساب‌ها تهيه‌ و ارائه شود.

سرکاربرگ‌ها

يک سرکاربرگ تهيه کنيد که ارزش دفترى سرمايه‌گذارى‌ها و خلاصهٔ مشخصات هر يک را با ذکر تعداد سهام و تاريخ خريدارى يا اکتساب نشان دهد. جمع ريالى اين کاربرگ بايستى با مبلغ مندرج در ترازنامه تحت عنوان سرمايه‌گذارى‌ها تطبيق نمايد.


اضافات و يا فروش‌هاى طى سال مورد رسيدگى را با بررسى قراردادها، موافق‌نامه‌ها و يا مکاتبات مربوطه بررسى نمائيد.

اثبات وجود مالکيت و ارزش

در صورتى‌که سهام مربوطه صادر شده است با بازرسى عين اوراق سهام، وجود و مالکيت سرمايه‌گذارى‌ها را اثبات کنيد. در غير اين‌صورت ممکن است اين اثبات را از طريق تأئيديه شرکت مربوطه، کارگزار بورس و يا در صورتى‌که سهام نزد بانک يا وکيل حقوقى شرکت سپرده شده باشد، از طريق تأئيديهٔ ايشان انجام داد. دقت کنيد که در اين موارد بايستى تأئيديه‌ها روشن کند که آيا اشخاص ثالثى حق يا حقوقى نسبت به سرمايه‌گذارى‌ها دارند و يا آنکه کاملاً آزاد مى‌باشند.


در مورد اثبات ارزش، با توجه به آخرين قيمت بورس رسيدگى کنيد که ارزش قابل بازيافت سهام کمتر از ارزش دفترى نباشد. در مورد سهامى که در بورس معامله نمى‌شوند با توجه به درآمد ساليانه و يا بررسى صورت‌هاى مالى شرکت‌هاى مربوطه و بالاخره با مذاکره با مقامات مسؤول مؤسسهٔ مورد رسيدگي، که در اين امر اطلاعات لازم را داشته باشند، اطمينان حاصل کنيد که ارزش قابل بازيافت سرمايه‌گذارى‌ها کمتر از ارزش دفترى نمى‌باشد.


رسيدگى کنيد که در مورد هر سرمايه‌گذاري، درآمد حاصل به مبلغ کامل دريافت شده و به حساب درآمد منظور شده است. اگر مالياتى از سود سهام دريافتى کسر شده است، بررسى کنيد که به حساب گرفته شده باشد. در مورد سرمايه‌گذارى‌هائى که بدون درآمد مى‌باشند، تاريخ آخرين سود سهام را تحقيقاً اخذ نموده و بررسى کنيد که ارزش سرمايه‌گذارى‌ها کمتر از ارزش دفترى نباشد.


در مورد سرمايه‌گذارى‌هائى که مؤسسهٔ مورد رسيدگى به‌نحوى نسبت به آنها اعمال کنترل مى‌نمايد، با رسيدگى به حساب‌هاى جارى فيمابين اطمينان حاصل کنيد که حساب‌ها در طى سال در فواصل زمانى معين تطبيق داده مى‌شوند و ارقام آخر سال در هر دوسِرى دفاتر يکسان است. در جريان اين رسيدگى هر نوع اقلام غيرعادى را طىّ کاربرگى يادداشت کرده آنها را رسيدگى کنيد.


در مورد شرکت‌هاى تابعه اطمينان حاصل کنيد که ذخاير لازم براى جبران سهم زيان‌هاى احتمالى از تاريخ مالکيت سهام د‌رنظر گرفته شده و در حساب‌ها منظور شده است.