براى جلوگيرى از بروز اشکال در زمان اجراءِ سيستم کاربردى و ايجاد امکان انجام اصلاحات لازم در صورت مواجهه با اشکالات احتمالى بايد در برنامه‌ها و راهنماى عملياتى سيستم کاربردى پيش‌بينى‌هاى لازم بشود. منابع عمده اشتباهات احتمالى در عمليات و روش کنترل هر کدام در زير ذکر و سپس هر يک از روش‌هاى کنترل تشريح مى‌گردد.

جدول کنترل‌هاى عملياتى

منبع اشتباه روش کنترل
قطع عمليات در زمان اجراء به‌دلايل مختلف پيش‌بينى نقطه مقابله و روش شروع مجدد کار
صدمه ديدن و خرابى تمام يا قسمتى از اطلاعات فايل‌ها پيش‌بينى فايل‌هاى پشتبان و روش بازيابى اطلاعات
استفاده از فايل اشتباه استفاده از برچسب خارجى و داخلى و سيستم‌هاى بايگانى فايل‌ها
اطلاعات اشتباه در بانک اطلاعاتى مسئوليت بانک‌هاى اطلاعاتى
اشتباه در سيستم‌هاى کاربردى چند مرحله‌اى و چندين برنامه‌اى کنترل مراحل فرعى پردازش

نقطه مقابله و شروع مجدد

اگر کارى که در کامپيوتر در حال اجراء است به‌دلايلى قبل از پايان عادي، قطع شود، معمولاً اشکالاتى ايجاد مى‌گردد. در پردازش دسته‌اى اطلاعات که از مجموع فايل اصلى قبلى به‌اضافه اطلاعات ورودى جاري، فايل جديدى ايجاد مى‌شود. اگر فايل اصلى و جارى در اثر قطع کار خراب نشود مى‌توان کار را مجدداً از اول شروع کرد. در برخى موارد ممکن است زمان اجراء چندين ساعت و احتمال قطع کار، به‌دلايلى از قبيل خاموشى يا تناوب جريان برق، زياد باشد. شروع مجدد از اول کار نه تنها موجب هدر رفتن ساعت‌ها کار کامپيوتر است بلکه امکان به نتيجه نرسيدن را همراه دارد. در اينگونه موارد در نقاط يا فواصل زمانى معين، اطلاعات لازم براى شروع مجدد کار از آن نقطه يا لحظه را مى‌توان در حافظه کمکى ثبت کرد به‌طورى در صورت نياز (با استفاده از اطلاعات ثبت شده) بتوان دنباله کار را از نقطه مزبور ادامه داد. در برخى از زبان‌هاى برنامه‌نويسى مى‌توان به‌راحتى اطلاعات لازم را ثبت و در صورت نياز از آن استفاده کرد. براى مثال، در زبان کوبول با نوشتن يک جمله که در آن فواصل ثبت نقطه مقابله و دستگاه ثبت آن تعيين مى‌شود، برنامه اطلاعات لازم را همراه با يک شمارهٔ سريال ثبت مى‌کند. اطلاعات مزبور شامل اطلاعات موجود در حافظه در لحظه ثبت، تعداد رکوردهاى خوانده شده از هر فايل ورودي، رکوردهاى نوشته شده در هر فايل خروجي، دستورالعمل در حال اجراء و ساير اطلاعات موردنياز براى شروع اجراءِ مجدد است. در صورت نياز به شروع مجدد کار از هر يک از نقاط مقابله ثبت شده، کافى است به‌جاى دستور شروع کار از اول، دستور شروع کار با ذک شماره نقطه مقابله داده شود. براى شروع مجدد، ابتدا وضع حافظه و فايل‌ها به لحظه شروع ثبت نقطه مقابله برمى‌گردد و سپس اجراءِ برنامه از همان دستورالعملى که بلافاصله بعد از ثبت نقطه مقابله اجراء شده بوده است ادامه مى‌يابد.


در پردازش‌هاى پيوسته بلادرنگ اطلاعات، معمولاً نيازى به نقطه مقابله و شروع مجدد نيست زيرا هر اطلاع ورودى بلافاصله در فايل اصلى اثر مى‌گذارد. تنها ممکن است آخرين اطلاعات وراده عمل نشده باشد که بايد بتوان عمل شدن يا نشدن آن را کنترل و، در صورت نياز، اطلاعات عمل نشده را مجدداً وارد کرد.

پشتيبانى فايل‌ها و بازيابى اطلاعات

براى هر فايل بايد يک نسخه پشتيبان ايجاد گردد تا در صورت خرابى يا صدمه ديدن فايل و اطلاعات آن، امکان استفاده از نسخه پشتيبان براى ادامه عمليات وجود داشته باشد. در روش پردازش دسته‌اى و ترتيبى اطلاعات، با استفاده از فايل اصلى قبلى و اطلاعات جارى مى‌توان فايل اصلى ار دوباره ايجاد کرد. در مواردى‌که مانند پردازش پيوسته و بلادرنگ اطلاعات، اطلاعات فايل اصلى روى خود فايل به هنگام رسانده مى‌شود و فايل جديدى به‌وجود نمى‌آيد، تهيه نسخه پشتيبان از فايل اصلى در فواصل مناسب ضرورى است. در اينگونه موارد معمولاً هنگام شروع کار روزانه يا در پايان آن يک نسخه از فايل اصلى روى نوار مغناطيسى تهيه مى‌شود. براى اينکه فايل اصلى به وضعيت لحظه قطع کار و خرابى فايل برسد، بايد تمام اطلاعات وارده بعد از نسخه‌بردارى از فايل اصلى نيز موجود باشد، بنابراين، در سيستم‌هاى پردازش مستقيم اطلاعات بايد ترتيبى داده شود که نسخه‌اى از اطلاعات وارد شده، بر روى انباره‌هاى اطلاعات کامپيوترى ثبت شود. اطلاعات ورودى ثبت شده پس از هر نسخه‌بردارى از فايل اصلي، بايد جدا، يا فايل تفکيک باشد. در صورت بروز اشکال در فايل اصلى ابتدا با استفاده از نسخه فايل اصلي، فايل جديدى ايجاد مى‌شود. سپس تمام اطلاعات ورودى پس از زمان نسخه‌بردارى روى فايل جديد عمل مى‌شود تا فايل جديد مشابه فايل اصلى در لحظه خراب شدن گردد.