در ايران حدود ۴۰ سال قبل تلويزيون را رسانه نوين خطاب کردهاند. اين رسانه نوين در روزهاى نخست حضور خود براى کسب محبوبيت مىبايستى کارآئى خود را اثبات مىنمود اما اکنون تقريباً در هر خانوادهاى يک دستگاه تلويزيون وجود دارد. بر اساس گزارشى که در همان زمان در روزنامهها به چاپ رسيد آمده بود که -۱۳ سال پس از توليد تلويزيون ايرانيان نيز اين جعبه جادوئى را در خانههاى خود پذيرفتند-. و ۲۰ سال به طول انجاميد تا راديو به ايران بيايد و ۳۰ سال ديگر تا سينما در ايران ساخته شد.
و اينک سؤال اين است که آيا اينترنت نيز مىتواند جاى خود را در ايران باز کند؟
با بررسى مدل روند ورود تکنولوژى به ايران درمىيابيم که نتايج دقيقاً مانند ساير کشورها است اما با اندکى تأخير. بهعبارت ديگر تلويزيون هم در ايران همانند ساير کشورها محبوب شد اما با تأخير. براى اينترنت نيز همين اتفاق افتاده و خواهد افتاد.
بر اساس گزارش سايت اينترنتى www.worldstat.com بين سالهاى ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ رشد استفاده از اينترنت در جهان ۱۸۳.۴٪ افزايش يافته است. اين درصد رشد در کشورهاى خاورميانه ۴۵۴.۲٪ بوده است که در اين پنج سال در جهان بيشترين نرخ درصد رشد بوده است.
براساس اين تحقيق شمار کاربران اينترنت در ايران در سال ۱۹۹۴ از ۲۵۰ هزار نفر فراتر نمىرفت که ضريب نفوذ صفر درصد داشت. در سال ۲۰۰۳ اين ضريب نفوذ به ۳/۵ افزايش يافت. مرکز آمار اينترنت در جهان (Internet World Stats) در فوريه ۲۰۰۵ (اواخر سال ۱۳۸۳) تعداد کاربران اينترنت ايران را ۴ ميليون و ۸۰۰ هزار نفر و با ضريب نفوذ ۷ درصد اعلام کرد.
بر اساس گزارشى از سايت BBC با استفاده از آمار سايت CIA شمار کاربران اينترنتى در ايران ۷ ميليون و ۴۸۰ هزار نفر در دسامبر سال ۲۰۰۵ بوده است. براساس گزارش ديگرى در BBC اين آمار در مى ۲۰۰۶ به يازده ميليون رسيده که اين نشاندهنده رشد ۵۰ درصدى در کمتر از شش ماه مىباشد. بنابراين اين ارقام نشاندهنده آن است که کاربران اينترنت در ايران نيز به سرعت در حال رشد مىباشند.
مقامات ايرانى پيشبينى کردهاند که در برنامه پنجساله چهارم براى توسعه شبکه ديتاى خود با افزايش ضريب نفود اينترنت به ۳۰ درصد عملاً بيش از ۲۲ ميليون کاربر را به اينترنت متصل خواهند کرد.
بر همين اساس دسترسى ۲۵ درصد از کاربران (۵ ميليون و ۵۸۰ هزار نفر) از طريق شرکتهاى PAP يا ارائهدهنده اينترنت پرسرعت و همچنين دسترسى ۷۵ درصد (۱۶ ميليون و ۵۰۰ هزار نفر) از طريق شرکتهاى ISP به اينترنت در برنامه پنج ساله قرار گرفته است.
پرتال چيست؟
با افزايش روزافزون سايتهاى اطلاعرسانى/خدماتى در اينترنت ، درک ارتباط موضوعى و مفهومى ، ميان اطلاعات/خدمات ارائهشده در آنها روزبهروز اهميت بيشترى مىيابد. ابزارهاى جستجوى موجود در اينترنت مانند Google نيز با استفاده از کلمات کليدى موجود در اين سايتها و فرمولهاى پيچيدهاى که به مرور زمان توسعه دادهاند به طبقهبندى آنها مىپردازند. بديهى است که اين روش تنها پاسخگوى بخشى از نيازهاى کاربران و شايد تنها يک نقطه شروع در اينترنت است. پرتالها با استفاده از ابزارهاى جستجو و ابزارهاى ديگر مورد بحث در تکنولوژى ساخت پرتال وظيفه ايجاد يک ارتباط از پيش تعريف شده با نقطه شروع و پايان مشخص را بهعهده دارند.
به همين منظور پرتالهاى اختصاصى مربوط به سازمانها در هنگام پاسخگوئى به اربابرجوع مىبايستى عمليات موردنياز مراجعين خود را از پيش با نقطه شروع ، توالى انجام کار و نقطه پايان فهرست نمايند. عمليات موردنياز مراجعين ممکن است در يک لحظه چندين سيستم موجود در سازمان را تحتتأثير قرار دهند. پرتالهاى عمومى نيز اهدافى اين چنين با کارکردهاى گوناگون را دنبال مىنمايند.
ناظران صنعتى به اين فهرستهاى راهنما و جستجوى اوليه عنوان ”پرتال“ – "پورتال" - را دادند. اين اصطلاح را در سال ۱۹۹۷ هالسى مينور که در آن زمان رئيس CNET بود ، ابداع کرد.
پرتال آفتاب
پرتال آفتاب به آدرس www.aftab.ir يکى از محصولات مرکز تحقيقات و فنآورى اطلاعات ويستا است.
پرتال آفتاب اولين پرتال به زبان فارسى در ايران است که توانسته با بهکارگيرى آخرين تکنولوژىهاى روز حجم وسيعى از اطلاعات و خدمات را در اختيار کاربران فارسىزبان قرار دهد.
رسالت آفتاب بهعنوان يک پرتال عمومى ، توانائى بخشيدن به کاربران خود در ابعاد گوناگون کار و زندگى است. ارائه اطلاعات در زمينههاى مختلف و ايجاد ارتباط الکترونيکى با توليدکنندگان اطلاعات و يا دارندگان آن در حوزههاى فرهنگ و هنر ، اقتصاد و تجارت ، علم و آموزش ، بهداشت و درمان و ... به همراه ايجاد بسترى مناسب براى انجام عمليات موردنياز کاربران ، هدف اصلى ما در آفتاب است که به يارى خداوند بزرگ و با استفاده از تکنولوژىهاى نوين در راه رسيدن به آن گام برداشتهايم. کليه اقشار جامعه مىتوانند از طريق ابزارهاى اطلاعرسانى پرتال آفتاب و موتورهاى هوشمند جستجوگر آن به اطلاعات موردنظر خود دسترسى يابند و با استفاده از ابزارهاى موجود در آن مانند سيستم پرداخت الکترونيکى و سيستم ارائه کالاها و خدمات تجارت خود را گسترش دهند.
تجارت الکترونيک
تجارت الکترونيک در تعريفى ساده انجام هرگونه امور تجارى و بازرگانى از طريق شبکه جهانى مىباشد. امورى از قبيل خريد و فروش عمده و يا خردهکالاها و ارائه سرويسهاى مختلف به مشتريان نظير مشاوره پزشکى يا حقوقى و موارد ديگرى مانند تبادل کالا به کالا و راهاندازى مناقصهها و مزايدهها شامل اين نوع تجارت مىشوند.
مهمترين انواع تجارت الکترونيک عبارتند از:
• تجارت بين بنگاه و مصرفکننده ((Business to Customer (B۲C)
اين نوع تجارت مثل تجارت خردهفروشى است. در يک طرف معامله بنگاه تجارى و در سوى ديگر آن خريدار قرار دارد. در اين نوع تجارت حجم معاملات اندک و در نتيجه قيمتها نسبتاً بالا است. مانند خريد کتاب يا CD از فروشگاه الکترونيک آفتاب.
• تجارت بين بنگاه و بنگاه ((Business to Business (B۲B)
• تجارت بين مصرفکننده و مصرفکننده ((Customer to Customer (C۲C) تقسيم نمود.
برخى از مزاياى تجارت الکترونيک عبارتند از:
• افزايش رشد تجارت
• افزايش فروش و درآمد
• امکان ارائه خدمات و محصولات در سطح جهانى
• قابليت توسعه سرمايهگذارى
• افزايش سطح زندگى و رفاه مردم
• ايجاد فرصتهاى جديد براى صنايع و بنگاههاى بازرگانى
• افزايش فرصتهاى شغلى
• جلوگيرى در اتلاف وقت و کاهش ترددهاى بىمورد
• حذف محدوديتهاى مکانى و زمانى
اهميت پرتال آفتاب در تجارت الکترونيک
اهميت پرتال آفتاب در تجارت الکترونيک شبيه اهميت يک مرکز خريد بزرگ براى ارائه تجارت شما مىباشد. يک مرکز خريد و يا ارائه خدمات اينترنتى مىبايستى از دو ويژگى بسيار مهم برخوردار باشد:
۱. ترافيک مناسب
۲. امکانات موردنياز از قبيل سيستم پرداخت داخلى و خارجى و همچنين امکانات مديريت ارائه کالا و خدمات
اگر محصولات و خدمات شما در يک محل نامناسب مانند يک خيابان فرعى عرضه گردد مشتريان بهسختى محل شما را پيدا خواهند کرد اما صورتىکه در مجموعه تجارى بزرگ با امکانات مناسب ارائه گردد بسيار آسان تر مورد بازديد و استفاده همگان قرار خواهد گرفت.
ايجاد يک وب سايت شخصى و ارائه محصولات و خدمات در آن با مشکلاتى از قبيل هزينههاى گزاف تبليغاتى ، برقرارى خدمات اينترنتى از قبيل پرداخت الکترونيکى و ... و همچنين هزينههاى نگهدارى روبهرو بوده و ممکن است شما را از اين کار منصرف نمايد. اما در صورتىکه تجارت شما در پرتال آفتاب به سادگى در معرض ديد ميليونها نفر کاربر اينترنت با بسترى مناسب براى تجارت الکترونيک و پايدار با هزينههائى به مراتب کمتر قرار دهيد.
آمارهائى از سايت اينترنتى Nielsen (www.netrating.com) بيانگر رشد تجارت الکترونيک در دنيا است:
o ميانگين استفاده از اينترنت توسط کاربران اينترنتى در دنيا ۳۱.۳ ساعت در ماه مىباشد. اين رقم بيشتر از يک ساعت در روز مىباشد!
o رشد فروش گل و هديه از طريق اينترنت در آمريکا بههنگام کريسمس ۲۰۰۵ به ۱۱۷٪ رسيده است.
o فروش کتاب ، فيلم ، و موسيقى رشدى معادل ۲۳۸٪ در آمريکا در سال ۲۰۰۵ داشته است
فروشگاههاى الکترونيکى
يکى از جنبههاى بسيار مهم تجارت الکترونيکى خريد و فروشى است که بهطور مستقيم از اينترنت صورت مىگيرد. گام اول در تجارت الکترونيکى آن است که اصول ابتدائى تجارت را بدانيم و سپس به بررسى تجارت الکترونيکى بپردازيم.
اصول اوليه تجارت عبارتند از:
۱. وجود کالا و يا خدماتى براى عرضه
۲. وجود مکان مناسب براى فعاليت
۳. انجام فعاليتهائى براى جلب مشترى
۴. سيستم دريافت پول
۵. سيستم تحويل کالا
۶. سرويس و خدمات پس از فروش و دريافت کالاهاى مرجوعى
فروشگاه الکترونيکى آفتاب با رعايت اصول تجارت و بهمنظور ايجاد ارتباط الکترونيکى بين خريدار و فروشنده ايجادشده و فروشندگان کالا مىتوانند کالاهاى خود را با مشخصات کامل معرفى نمايند.
پرداخت وجوه در آفتاب به آسانى و از چند طريق امکانپذير است:
۱- بانک داخلى آفتاب – ويژه کسانىکه نزد آفتاب حساب دارند.
۲- سيستم شتاب – ويژه بانکهائى که امکانات پرداخت الکترونيکى دارند.
۳- MasterCard & Visa – ويژه کسانىکه امکان پرداخت ارزى دارند.
۴- پرداخت هنگام تحويل – ويژه کسانىکه نقدى پرداخت مىکنند.
خريداران نيز پس از سفارش ، در زمان تعيين شده کالاهاى خود را از طريق سيستم توزيع دريافت خواهند کرد.
فروشگاه الکترونيکى آفتاب به سيستمهاى گزارشگيرى ، حسابدارى و انباردارى و همچنين تعريف و تعيين سطوح کاربرى مجهز مىباشد.
تبليغات اينترنتى
امروزه بهدليل افزايش روزافزون کاربران اينترنتى شرکتهاى توليدى و تجارى بهسوى تبليغات اينترنتى تمايل يافتهاند.
تبليغات بايد جائى انجام شود که بازار هدف در آن متمرکز و دسترسى به مشترى آسان باشد و يکى از مزاياى رسانه اينترنت قابليت تمرکز و دسترسى آسان کاربران به آن است.
هوشمندى تبليغات يکى از مزاياى ديگر تبليغات اينترنتى نسبت به تبليغات به روش سنتى است. تبليغات هوشمند خدماتى از قبيل رهگيرى تبليغات و نيز امکان اندازهگيرى اثربخشى آن تبليغات را در اختيار تبليغکننده قرار مىدهد. هنگام تبليغ به روشهاى ديگر مانند تلويزيون و روزنامه جمعآورى اطلاعات مشترى بسيار سخت و گاهى غيرممکن است اما با جمعآورى دادههاى مشاهدهکنندگان از طريق اينترنت ، بهراحتى مىتوان اين دادهها را تجزيه و تحليل کرد. اين کار به تجار امکان مىدهد تا بسيار موفقتر عمل کرده و بهجاى پيشبينىهاى نادرست ، علايق مشترى ، مکان مشترى و ... را بهدرستى بررسى نمايند.
اينترنت چند سالى است که به جمع رسانههاى مورد استفاده براى تبليغات اضافه شده است. رشد تبليغ در اينترنت نسبت به تبليغ در رسانههاى سنتى ، از سرعت بسيار بيشترى برخوردار بوده تا جائىکه مسير طى شده توسط رسانه پرببيننده تلويزيون در عرض ۱۳ سال در اينترنت تنها با گذشت ۴ سال سپرى گرديد (فاکس ۱۹۹۹).
• آمار زير از سايت www.clickz.com در مورد تفاوت اينترنت و تلويزيون بسيار جالب مىباشد.
o در آمريکا يک فرد معمولى روزانه ۳ ساعت وقت خود را در اينترنت صرف مىکند. اين رقم دو برابر وقتى است که يک فرد معمولى تلويزيون تماشا مىکند!
o در هنگام کار يکسوم وقت مردم آمريکا صرف اينترنت مىشود. در صورتىکه در هنگام کار اکثرا نمىتوانند تلويزيون تماشا کنند.
• از طريق تبليغات اينترنتى شرکتها درآمد بسيار زيادى حاصل کردهاند. کمپانىهاى بزرگ دنيا به خاطر رشد سريع کاربران اينترنتى در جهان درصد زيادى از هزينههاى تبليغاتى خود را صرف تبليغات online مىکنند و اين درصد هر ساله در حال افزايش مىباشد. براساس گزارشى از سايت (www.outsellinc.com) هماکنون ۸۰٪ از کمپانىها ، تبليغات اينترنتى را جزء يکى از روشهاى تبليغاتى خود قرار دادهاند. بهطور مثال کمپانى بزرگ Chrysler هزينههاى تبليغات خود را تا ۴۰٪ افزايش داده است. در سال جارى متوسط تبليغات اينترنتى در جهان ۵۰٪ رشد داشته است که اين رشد ۸ برابر تبليغات در تلويزيون بوده است.
• براساس گزارشى از شرکت تحقيقاتى Interact Advertising Bureau (IAB) در آمريکا نشان مىدهد که در سال ۲۰۰۴ درآمد حاصل از تبليغات به دو ميليارد و ۳۶۹ ميليون دلار رسيده است. جدول زير آمار دقيق را بين سالهاى ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۴ نشان مىدهد.
در آمد حاصل از تبليغات – ۲۰۰۴ تا ۱۹۹۷ در آمريکا
• آمارهاى گرفتهشده از سايت (www.netrating.com) در مورد هزينههائى که سه کمپانى بزرگ آمريکائى صرف تبليغات اينترنتى مىکنند بسيار قابل توجه مىباشد.
نام کمپانى
هزينه تبليغات اينترنتى در ماه
سايت آمازون www.amazon.com
۳ مليون و ۵۰۰ هزار دلار
Dell Computer
۲ مليون و ۵۴۰ هزار دلار
Rent-a-car in America
۲ مليون و ۳۳۰ هزار دلار
• برخى آمارهائى که تبليغات تلويزيونى و روزنامهاى را با تبليغات اينترنتى مقايسه مىکنند:
Energy BBDO.com ، کمپانى که به جمعآورى Brand profile در آمريکا مىپردازد نتيجه تحقيقات خود را اينگونه بازگو کرده است. جوانانى که از اينترنت استفاده مىکنند نسبت به روشهاى تبليغاتى سنتى مانند تبليغات تلويزيونى ، Billboard و روزنامه مقاومت نشان مىدهند (اين تحقيق بر روى ۳۲۰۰ جوان در کشورهاى آمريکا ، مکزيک ، برزيل ، فرانسه ، آلمان ، اسپانيا ، استراليا ، روسيه ، لهستان ، تايوان ، و هند انجام شده است).
همچنين سازمان Advertising Research Foundation براساس تحقيقاتى نشان داده است که ۲۷٪ کاربران اينترنتى جوان به تبليغات تلويزيونى هيچ توجهى نشان نمىدهند و در مورد اين گروه تبليغات تلويزيونى با شکست مواجه بوده است. بهطور مثال مک دونالد ساندويچ جديد خود را در تلويزيون به تبليغ گذاشت و پس از اين تبليغ به اين مطلب دست يافت که ۲۷٪ گروه هدفش از اين تبليغ مطلع نشدهاند.
چرا تبليغات در سايت آفتاب؟
تبليغات در سايت آفتاب بسيار به صرفه ، داراى بازار هدف طبقهبندىشده و مناسب ، با توانائى توسعه بازار هدف به اندازه دلخواه با بينندگان در حال افزايش است. در اين رابطه به نکات زير توجه نمائيد.
• دسترسى جهانى
تبليغات در سايت آفتاب منجر به نمايش تبليغ شما در حوزه وسيعتر جغرافيائى خواهد شد. تمامى کاربران اينترنتى فارسىزبان در سراسر جهان تبليغ شما را مشاهده خواهند کرد و از طريق سايت آفتاب به تجارت شما متصل خواهند شد.
• همکارى با Google
سايت آفتاب جزء اولين نتايج جستجو در سايت Google در مورد اطلاعات ايران و اطلاعات به زبان فارسى مىباشد. Google بيش از ۴۹۵ مليون بازديدکننده دارد. هنگامىکه شما تبليغات خود را در سايت آفتاب قرار دهيد ديگر کاربران اينترنت در جهان در صورت جستجو در Google و يا موتورهاى جستجوى ديگر توسط اين سايت به سايت آفتاب سوق داده مىشوند و به اين ترتيب تبليغ شما نيز در معرض نمايش قرار خواهد گرفت.
• امکان استفاده از کارتهاى اعتبارى Visa- Master در سايت آفتاب
امکان استفاده از کارتهاى اعتبارى Visa / Master در سايت آفتاب باعث شده تا خدمات و اطلاعات موجود در آفتاب مورد استفاده ايرانيان مقيم خارج از کشور نيز قرار گيرد. بنابراين تبليغات شما مورد مشاهده اين گروه نيز قرار خواهد گرفت. در واقع هنگامىکه شما در سايت آفتاب تبليغ کنيد تمامى افرادى که در ايران و جهان به اينترنت دسترسى دارند مىتوانند تبليغ شما را مشاهده نمايند.
با تبليغات تجارت خود در سايت آفتاب شما مىتوانيد با پرداخت هزينه کمتر ، بينندگان بيشترى داشته باشيد. شما مبلغ بسيار زيادى را بابت تبليغات در روزنامه و مجله پرداخت مىنمائيد در حالىکه تعداد بينندگان ، زمان و مکان نمايش تبليغ شما بسيار محدود است. به دو مورد زير توجه کنيد:
o شرکت سوله سالن پارس که در تهران مستقر مىباشد به مدت يکسال هر هفته در روزنامه همشهرى تبليغ مىکرد در اين مدت حتى نتوانست يک مشترى نيز پيدا کند. ولى پس از چند روز تبليغ در بخش آگهىهاى سايت آفتاب موفق به عقد قرارداد در شهر سنندج گرديد.
o شرکت گسترماج خليج با تبليغات در سايت آفتاب توانست در شهر تبريز مشترى بيابد.
• تصميمگيرى راحت تر براى خريدار
هنگامىکه براى کالاى خود در سايت آفتاب تبليغ کنيد با استفاده از اين تبليغ اينترنتى مىتوانيد به مقدار لازم و کافى در مورد کالا و يا خدمات خود اطلاعات دهيد. اين اطلاعات مدت زمان فروش را کوتاهتر مىکند و اين از يک طرف به نفع مشترى و از طرف ديگر به نفع ارائهکننده کالا و يا خدمات است. در ضمن خريدار مىتواند سؤالات خود را از طريق فرمهاى اينترنتى و يا ايميل سريعتر و ارزانتر مطرح نموده و يا از تجارب ديگران استفاده نمايد.
• هزينه کمتر نسبت به ديگر روشهاى تبليغاتى
براى تبليغات اينترنتى در مقايسه با چاپ تراکت ، بيل بورد ، تبليغات در روزنامه و مجله و ... هزينه بسيار کمترى صرفشده و بينندگان بيشترى از آن اطلاع مىيابند.
• نداشتن محدوديت زمانى و مکانى براى تبليغات
تبليغات تلويزيونى ، راديوئى ، و يا تبليغات چاپشده همه محدوديت مکانى و زمانى دارند. با يک تبليغ ۱۰ ثانيهاى تلويزيونى بيننده تنها يک بار آن را مشاهده و تا پخش بعدى و پرداخت ديگر هيچ اثرى از آن مشاهده نمىگردد. در تبليغات اينترنتى مشتريان مىتوانند براى خواندن و يا درک مطلب وقت کافى اختصاص دهند.
• دسترسى آسان به گروه هدف
تبليغات در سايت آفتاب مىتواند مشتريان را براساس مکان دقيق ، و يا گروه سنى خاص و غيره مورد هدف قرار دهد.
• تست بازدهى آسان
امکان ثبت مشخصات بازديدکنندگان و پردازش اطلاعات براى اطمينان از درستى انتخاب بازار هدف و بهينهسازى آن در صورت نياز.
• تغييرات راحتتر
در بسيارى از موارد تبليغات کاغذى تصحيح و يا تغيير غيرقابل انجام و يا هزينهبر است. در صورتىکه تصحيح تبليغات در سايت آفتاب بسيار راحت و بدون هزينه مىباشد.
• همکارى با سايت آمازون
يکى از تصميمات جديد سايت آفتاب همکارى با سايت آمازون مىباشد. سايت آمازون هم اکنون بيش از ۱۵۴ ميليون کاربر دارد. با اين همکارى سايت آفتاب به ۱۵۴ ميليون کاربر آمازون نيز معرفى خواهد شد.
مختصرى درباره سيستمهاى مهم ديگر آفتاب
• سيستم مديريت محتواContent Management System
اطلاعات موجود در يک شبکه بيانگر حجم توان اطلاعاتى و عملياتى آن سايت است. آفتاب داراى يک سيستم مديريت محتوا با هدف اطلاعرسانى علمى به زبان فارسى در ۲۲ حوزه مختلف مانند اقتصاد و تجارت ، علم و آموزش ، ورزش ، فرهنگ و هنر ، سفر و اقامت ، بهداشت و درمان ، ادبيات ، حکومت ، دانش اجتماعى ، حقوق ، کشاورزى و صنعت ، کامپيوتر و اينترنت و ..... مىباشد.
انواع اطلاعات موجود در آفتاب شامل:
- اطلاعات علمى طبقهبندىشده در تمامى حوزهها
- مقالات و اخبار روز در تمامى حوزهها
- اطلاعات کاربردى و بانکهاى اطلاعاتى حوزهها مانند: آمار و ارقام ، اطلاعات مجموعه عظيم تجار و شرکتهاى کوچک و بزرگ ايرانى ، بزرگترين بانک مرجع سايتهاى اينترنتى به زبان فارسى ، بانکهاى اطلاعاتى شخصيتهاى علمى ، هنرى و ....
• سيستم مديريت دانشKnowledge Management
مديريت دانش را مىتوان به تعبيرى ، تحت کنترل درآوردن تجربه و دانش فردى کارشناسان و انتقال به موقع آن تجربيات بين افراد ديگر و آنهائى که براى انجام کارها به آن تجربيات و دانش نياز دارند ، دانست. اين يک توليد نيست بلکه يک فرآيند است. فرآيند جمعآورى ، مديريت و انتشار سرمايه دانش افراد و سازمانها به يکديگر.
- سيستم مديريت ارتباط با مشترى Customer Relationship Management
مديريت ارتباط مشترى يا CRM يک استراتژى تجارى براى انتخاب و مديريت ارتباطات مؤثر با مشترى براى سودآورى بيشتر است. در CRM نياز به ديدگاه عملى مشترى محورى و فرهنگى است که موجب پشتيبانى از بازاريابى مؤثر يا بهعبارتى جنگ بازاريابى و فرآيندهاى فروش و خدمات مىگردد. نرمافزارها و سيستمهاى CRM موجب مديريت مؤثرتر ارتباط مشترى مىشوند. CRM در عمل نشان مىدهد که سازمانى که از اين فنآورى استفاده مىکند داراى رهبرى ، استراتژى و فرهنگ درستى است.
• مديريت حلقه تأمين Supply Chain Management
مديريت حلقه تأمين SCM مفهومى است که ماحصل توليد درست به موقع (JIT = Just in Time Production) و مديريت تدارکات مىباشد. در اين رويکرد تمامى مشکلات مهم هستند و بايستى بهمنظور حل آنها اقدامى مؤثر بهعمل آورد. البته تعامل هر بخش با ساير قسمتها ، موضوعى است که بايد به آن توجه ويژه داشت. راهحلهاى عملى پيشنهادشده در زنجيره تأمين ، ماهيت عمليات توليد يا خدمات را توسعه مىدهد و در نهايت موجبات بهبود خصوصيات و شرايط محلى توليد يا خدمات را در يک زنجيره فراهم مىنمايد و سيستمهاى کوچک و بزرگ ديگرى که مجموعه آفتاب را توانمند و قابل اتکاء مىسازد.