علم پزشکی علاوه بر معاینات و تجویز داروها و اعمال جراحی که در مورد بیماری های مختلف انجام می دهد، از ورزش نیز به عنوان وسیله ای به منظور بهبود و سلامتی بیماران بهره می برد. بعضی از پزشکان در مواردی مثل کم خوابی، کم کردن وزن و ضعف های عضلانی مثل کمردرد، کسب هماهنگی های عصبی و عضلانی در بعضی از انواع بیماری ها، نداشتن اشتها، داشتن اضطراب یا هیجانات روحی، بی قراری ، افسردگی ، احساس پوچی و بسیاری دیگر از موارد، بیمار خود را به ورزش کردن تشویق می کنند. در اسلام نیز به ورزش شنا ، تیراندازی، سوارکاری و حتی پیاده روی سفارش شده است. انواع ورزش را می توان بر حسب میزان فعالیت جسمانی و انرژی مصرفی در واحد زمان به ورزش های سبک ، نیمه سنگین و سنگین تقسیم کرد. به طور کلی ورزش های سبک آثار مفیدی بر جسم و روان انسان دارد که در زیر به شرح آن می پردازیم.

تاثیر ورزش بر قلب و عروق

قلب یکی از اعضای حساس و مهم بدن است. در انسان، هر گونه اختلالی در عملکرد قلب، موجب اختلال در فعالیت های روزانه خواهد شد. یکی از راه های مراقبت از قلب، انجام فعالیت های جسمانی و ورزش های مناسب به تناسب وزن و سن است. تأثیرات مثبت ورزش بر سیستم قلبی عروقی عبارت است از:

۱) تقویت عضله قلب و دیگر عضلات بدن

۲) تسریع در جریان خون و انتقال بهتر اکسیژن به قسمت های مختلف بدن

۳) پیش گیری از بروز بیماری فشار خون به دلیل کاهش کلسترول و باز شدن عروق

۴) به دلیل تقویت عضله قلب و افزایش قدرت انقباضی آن، تعداد ضربان قلب در حالت استراحت در هر دقیقه کمتر می شود و در مقابل، خون با نیروی بیشتری به جریان می افتد.

۵) با انقباض عضلات پا هنگام ورزش، خون راحت تر به قلب باز می گردد و از بروز واریس در پاها جلوگیری می شود.

تاثیر ورزش بر دستگاه تنفس

علاوه بر آثار مثبت ورزش بر سیستم قلب و عروق و افزایش توانمندی عضلات بدن، دستگاه تنفس نیز توانایی بیشتری پیدا می کند. در زمان انجام فعالیت جسمانی و ورزش، مقدار مصرف اکسیژن اعضای مختلف بدن افزایش پیدا می کند و حجم و سرعت جریان خون برای رساندن مواد مغذی و اکسیژن به اعضا و بافت های مختلف افزایش می یابد.

مهم ترین آثار ورزش بر دستگاه تنفس عبارت است از:

۱) با ورزش کیسه های هوایی شش ها بیشتر باز می شود و بازده آن ها افزایش می یابد.

۲) افزایش حجم تنفسی در طول شبانه روز، موجب دریافت اکسیژن بیشتر و رساندن آن به اندام های بدن می شود.

۳) قابلیت دریافت و مصرف اکسیژن بیشتر ، موجب می شود کارآیی جسمانی افزایش یابد و دیرتر خسته شویم.

تاثیر ورزش بر دستگاه گوارش

کارکرد صحیح دستگاه گوارش تا حدود زیادی بیانگر صحت و سلامت انسان است به گونه ای که بسیاری از متخصصان داخلی معتقدند بیشتر بیماری های انسان مربوط به اختلال در دستگاه گوارش است.

آثار مثبت ورزش بر دستگاه گوارش عبارت است از:

۱) تمرینات بدنی موجب تحریک اشتها و میل به غذا می شود، به مخصوص در افرادی که دچار بی اشتهایی عصبی هستند، این اثر بسیار مشهود است.

۲) ورزش با تحریک دستگاه گوارش مانع ایجاد یبوست می شود.

تاثیر ورزش بر دستگاه حرکتی

آثار مفید ورزش بر سلامت و کارکرد بسیار خوب دستگاه عضلانی اسکلتی بر کسی پوشیده نیست و نخستین عضوی که با ورزش کردن، تغییرات مطلوبی را در آن احساس می کنیم، عضلات اندام های حرکتی است.

مهم ترین آثار مفید ورزش بر دستگاه حرکتی عبارت است از:

۱) عضلات بدن با انجام ورزش مناسب تقویت می شود و قدرت کارآیی جسمی افزایش می یابد.

۲) ورزش صحیح از آرتروز جلوگیری می کند، موجب سلامت و استحکام مفاصل می شود و مقاومت مفاصل را در مقابل صدمات افزایش می دهد.

۳) موجب کشش عضلات و انعطاف پذیری بیشتر بدن می شود.

۴) ورزش موجب استحکام استخوان ها می شود و از پوکی آن جلوگیری می کند.

۵) با تقویت عضلات ستون مهره ها از بروز کمر درد پیش گیری می شود.

۶) هم چنین ورزش از شل شدن عضلات جلوگیری می کند و ذخیره انرژی عضلات را افزایش می دهد.

تأثیر ورزش بر غدد داخلی

با تمرین های مناسب ورزشی، ترشحات غدد داخلی تنظیم و در شرایط مختلف به مقدار لازم در بدن هورمون مورد نیاز ترشح می شود. در نتیجه، ورزش تاثیرات مطلوبی بر جسم و روان انسان خواهد گذاشت. در بیماران دیابتی و افرادی که مستعد به دیابت هستند، قند خون به شکل قابل توجهی کاهش می یابد.

تاثیر ورزش بر دستگاه عصبی

تمرینات مرتب ورزش موجب بهبود کار سیستم عصبی و هماهنگی لازم بین اعصاب و عضلات خواهد شد.

تحقیقات انجام شده نشان می دهد افرادی که تمرینات فیزیکی انجام می دهند، سلول های مغزی آن ها بهتر پرورش می یابد. دانشمندان در مطالعات مؤسسه تحقیقات بیولوژیکی دریافتند موش های بالغی که تحت ورزش کردن قرار گرفته اند، سلول های جدید بسیاری در قسمت هیپوکامپوس مغز آن ها (بخشی که مربوط به یادگیری و حافظه است) رشد کرده است. از طرف دیگر ثابت شده است که انجام حرکات ورزشی دلخواه و مورد علاقه تأثیرات چند برابر نسبت به انجام یک سری حرکات ورزشی مشخص دارد. این مطلب می تواند به این معنی باشد که راهی بیابید تا از ورزش کردن لذت ببرید، نه این که فقط مجبور به انجام آن باشید. به این طریق هم باهوش تر می شوید و هم شادتر زندگی می کنید. در این ارتباط، یک ورزش را به طور مستمر انجام دهید، مانند دو ماراتن و دویدن تفریحی یا این که یک نفر را در تمرین کردن با خود همراه کنید. هیچ کس نمی تواند به درستی مشخص کند که چه مقدار ورزش برای سلول های مغز کافی و مناسب است.

آثار ورزش بر طول عمر

به طور کلی طول عمر افرادی که تمرینات ورزشی مناسبی دارند، بیشتر از افراد غیر ورزشکار است. سن بیولوژیکی افراد ورزشکار در ورزش های سبک کمتر از افراد غیر ورزشکار است. بنابراین این گونه افراد از نظر ظاهری نیز افرادی شاداب و جوان اند. یک علت طول عمر ورزشکاران ، مقاومت بدنی آنان در مقابل بیماری های عفونی است.

منبع: اینترنت