بدون وجود تماشاگر ورزش و رقابت مدرن وجود نخواهد داشت. یکی از مهمترین مسائل تأثیرگذار در رقابت های ورزشی، تماشاگران ورزش هستند که تأثیرات مهم و همه جانبه ای بر نتایج بازی، میزان پرخاشگری، سرمایه گذاری در ورزش، تبلیغات ورزش و غیره دارند.

شاید اگر تماشاچی را از رقابت های حرفه ای ورزش حذف کنیم، کسی حاضر به رقابت نباشد و در نتیجه تمام مسائل حاشیه ای آن نیز از بین خواهد رفت. از طرف دیگر تماشاچیان در یک ارتباط تنگاتنگ و عاطفی دوجانبه با تیم ها و ورزشکاران قرار دارند. بسیارند افرادی که به خاطر شکست تیم مورد علاقه شان دست به خودکشی و پرخاشگری زده اند. این مسئله نقش تأثیرگذار تماشاچیان را بیش از پیش حساس و درخور توجه می نماید. هزاران تماشاچی در ورزشگاه های مختلف برای ورزشکاران تقویت مثبت و منفی فراهم می نمایند.

اثرات انگیزشی تماشاچیان از مهمترین مواردی است که در بحث تأثیرات پیاپی و مصمم تماشاچیان مشتاق بر روی سیستم عصبی و سیستم خودمختار تأثیر گذاشته و باعث به وجود آمدن تغییرات هورمونی و تحریک عضلات، فشار خون، ضربان قلب و غیره خواهد شد. در این فرایند با افزایش ترشح آدرنالین و نورآدرنالین سوخت کافی تأمین می شود و ورزشکاران از حداکثر توان و نیروی خود بهره می گیرند.

نتایج تحقیقات انجام گرفته نشان می دهد که وقتی یک مهارت ورزشی به خوبی یاد گرفته شود اجرای آن مهارت در حضور تماشاچی بهتر صورت خواهد گرفت. این امر به خاطر فراهم آمدن میزان انگیزه و انرژی لازم به خاطر فعالیت سیستم خودمختار دستگاه عصبی صورت می گیرد.

از طرف دیگر وقتی یک مهارت به خوبی یاد گرفته نشود، صرف وجود تماشاچی نه تنها تأثیر مثبت در اجرای آن ندارد بلکه زیان بار نیز می باشد. هم چنین یادگیری و تمرین مهارت های مختلف ورزشی با حضور تماشاچی صدمه می بیند. وقتی یک مهارت آموخته شده و به کرات تمرین شد، پاسخی است که آموخته شده و حضور تماشاچی انگیزه و انرژی بیشتری را برای ورزشکار فراهم خواهد ساخت اما در شرایط آموزشی افزایش فعالیت سیستم خودمختار مخل یادگیری خواهد بود.

به دنبال طرح فرضیه ”حضور تماشاچی به یادگیری صدمه می زند“ تحقیقات مختلفی به منظور این بررسی آن شکل گرفت و صحت آن را مورد تأیید قرار داد. البته مسئله حضور تماشاچی را نمی توان با حضور صرف تماشاچی تعیین کرد. تماشاچی بی تفاوت یا تماشاچی غیرمتخصص تأثیرات خیلی کمی نسبت به تماشاچیان ارزیاب و متخصص دارند. وقتی عده ای تماشاچی به صورت اتفاقی بدون قصد ارزیابی و قضاوت به تماشای یک بازی می پردازند، تأثیرات انگیزشی ناچیزی در ورزشکاران ایجاد خواهد کرد. ”کوترل“ در این ارتباط می گوید:

”به نظر نمی رسد که حضور صرف دیگران میزان انگیختگی را افزایش دهد.“

من به فرآیند دیگری در پیش بینی نتایج مثبت یا منفی معتقد هستم. حضور دیگران تأثیرات انرژی زائی بر بازی ندارد و حضور آنها فقط ایجادکننده انتظارات مثبت یا منفی است. یکی از مشکلاتی که در ارتباط با تحقیقات زمینه روانشناسی ورزش وجود دارد این است که نتایج آن را نمی توان در مورد همه ورزش ها و همه افراد، صادق دانست. بسیاری از فرضیه ها و نظریه ها تنها ممکن است در یک رشته و یا در مورد بعضی از افراد صادق باشد و این امر بهره گیری از نتایج به دست آمده را دشوار می سازد. به نظر می رسد که باید در همه موضوعات این زمینه تحقیقات گسترده و همه جانبه ای صورت گیرد و تأثیرات مختلف و افراد گوناگون مورد بررسی قرار گیرد.

یکی دیگر از زمینه های تأثیرگذار حضور تماشاچی داشتن امتیاز میزبانی مسابقات است. میانگین نتایج بازی ها نشان می دهد که معمولاً از مجموع مسابقات انجام شده در زمین خودی موفقیت بیشتری نصیب تیم ها می شود تا باخت و از مجموع بازی های خارج از موطن میزان باخت بیشتر است، که البته این امر در مورد تیم های هم سطح عینیت می یابد.

نتایج تحقیقات نشان می دهد که عموماً تیم های میزبان مؤثرتر و موفق تر از تیم های میهمان هستند. هم چنین داشتن سابقه برد و موفقیت نیز به عنوان یک عامل تأثیرگذار مثبت در نظر گرفته می شود. داشتن امتیاز میزبانی و بازی کردن در زمین خود، بر بازی کردن در جاهای دیگر برتری دارد. این امتیاز به منزله یک عامل تأثیرگذار روانی است و به تنهائی نمی تواند به منظور نتیجه گرفتن از بازی قابل اعتماد باشد.

وقتی یک تیم خودی در مقابل یک تیم بیگانه بازی می کند میزان انسجام تیم و عاطفه و حمایت تماشاگر و به عبارت کلی تر میزان اعتماد، امنیت و همکاری در ”درون گروه“ افزایش می یابد و همگی عوامل در جهت بردن و موفقیت در مقابل تیم ”برون گرون“ بسیج می شود و بدین سبب نتایج به دست آمده را می توان حاصل تلاش تیم و حمایت های روانی و عاطفی تماشاگران و علاقمندان دانست.

در این شرایط هر یک از افراد ”درون گروه“ به خاطر موفقیت به دست آمده احساس ارزش و غرور خواهد کرد و در برابر شکست و ناکامی، احساس بی لیاقتی یا شکست را تجربه خواهد کرد.

بیان خلاصه و نتیجه گیری

۱) یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار و رقابت های ورزش، تماشاگران هستند.

۲) بدون وجود تماشاگر، ورزش و رقابت مدرن وجود نخواهد داشت.

۳) ورزشکاران از جهات مختلف حتی از جنبه اقتصادی نیز به تماشاگران وابسته هستند.

۴) حضور تماشاگران باعث اجرای بهتر مهارت یاد گرفته شده می شود اما به یادگیری مهارت جدید صدمه می زند.

۵) صرف حضور تماشاچی تأثیرات آسان سازی ندارد بلکه قوه ارزیابی و قضاوت تماشاگران است که این تأثیرات را به آنها می بخشد.

۶) داشتن امتیاز میزبانی و سابقه برد و موفقیت، دو عامل روانی تأثیرگذار در وقایع ورزشی است که به منزله یک برد و موفقیت در نظر گرفته می شوند.