تصویر سازی ذهنی یک مهارت روانی است که در آن تصاویر ذهنی مثبت و آشکاری در مغز ایجاد و یا باز سازی می شود . مغز نمی تواند بین اجرای واقعی یک مهارت ورزشی وتصویر سازی ذهنی برای یادگیری مهارتی جدید استفاده کنند .

از آنجا که عملکرد ورزشکاران بازتابی از افکار و احساسات آنها است ، پس می توانند با ایجاد تصاویر ذهنی مثبت از خودشان در حال انجام مهارت ، مهارت خود را هم بالا ببرند . علاوه بر این ، آنها میتوانند مهارت را به مراتب بیشتر از آنچه بر روی دیواره انجام می دهند در ذهن خود تصور کنند . همچنین ایجاد تصاویر ذهنی موفقیت آمیز ، احساس اعتماد به نفس آنها را تقویت می کند ، در نتیجه تصویرسازی ذهنیتها کمک خواهد کرد تا عملکردی با نتیجه مثبت پیش روی داشته باشند . ورزشکاران همچنین می توانند از تصویر سازی ذهنی برای یادگیری استراتژی استفاده کنند . برای مثال ، صعود کننده می تواند از تصویر سازی ذهنی برای آگاهی از وضعیت خود و تکالیف مربوط به آن وضعیت استفاده کند . همچنین کوهنوردان می توانند با استفاده از تصویر ساز ی ذهنی ، با مسیر آشنا تر شوند .

ورزشکاران بایدتصویر سازی ذهنی را پیش از تمرین ، در خلال آن و بعد از تمرین انجام دهند .

۱) تصویر سازی ذهنی پیش از مرحله تمرین جسمانی به ورزشکاران کمک خواهد کرد تا از نظر ذهنی خود را آماده انجام مهارت های آن تمرین کنند .

۲) تصویر سازی ذهنی در خلال تمرین به ورزشکاران در یادگیری مهارت های جدید و رفع اشتباهات آنها کمک خواهد کرد .

۳) معمولاً عضلات ورزشکاران بعد از تمرینات جسمانی بسیار شل می شود ، در نتیجه در این زمان ورزشکاران آمادگی استفاده از تصاویر ذهنی را بیشتر دارند و می توانند با استفاده از این روش ، مهارت های آموخته شده در تمرین را تقویت کنند .

رعایت دستورالعمل های زیر به ورزشکاران تازه کار در امر تصویر سازی کمک می کند :

۱) با مهارت هایی که خوب انجام می دهید تصویر سازی را شروع کنید .

۲) سپس روی مهارت هایی که می خواهید آنها را بهبود ببخشید امتحان کنید .

۳) سعی کنید مهارتی را که روی آن کار می کنید « احساس » کنید .

۴) در صورت امکان تصویر سازی در همان حالتی که برای انجام آن مهارت لازم است ، اجرا کنید . این کار به شما کمک خواهد کرد تا مهارت را « احساس » کنید .

۵) کارهایی را که می خواهید در هر جلسه انجام دهید در مسیر رسیدن به محل تمرین در ذهن خود مرور کنید.

۶) هنگام تمرین ، حرکات و بازی ها را قبل از انجام آنها در ذهن خود به تصویر بکشید .

۷) اگر اشتباهات تکنیکی به شما گوشزد شد ، سعی کنید « احساس » کنید که مهارت را به طور صحیح انجام می دهید .

۸) در محل مسابقه احساس کنید که بر خود تسلط کامل دارید .

۹) رسیدن به اهداف خود را در ذهن مجسم کنید .

۱۰) هر فردی مجهز به یك ضمیر خود آگاه (ذهن هوشیار) و یك ضمیر نا خود آگاه (ذهن نیمه هوشیار) و یك ضمیر فوق آگاه (ذهن فوق هوشیار) است.

۱۱) یكی از راههای تغییر افكار، تغییر تصاویر ذهنی است.

۱۲) هر فردی، یك تصویر ذهنی از خود دارد كه بر آیند خود پنداره های او در موضوعات مختلف است.

۱۳) هر تجربه ممكن است به تقویت یا تضعیف یك خود پنداره های او در موضوعات مختلف است.

۱۴) فكر كردن و تكرار ذهنی یك تجربه باعث تقویت تصویر ذهنی و تایید بیشتر آن می شود.

۱۵) ابتدا باید تصویر ذهنی را اصلاح كرد.

۱۶) تصاویر ذهنی قابلیت جراحی شدن را دارند.

۱۷) تصاویر ذهنی تامین كننده برنامه های ضمیر نا خودآگاه ما هستند و ضمیر ناخود آگاه مسئول اجرایی بخش اعظم زندگی ماست.

۱۸) مغزما به دو نیم كره راست و چپ تقسیم می شود كه نیمكره چپ امورمربوط به استدلال و منطق و تجزیه وتحلیل و تفكرعمودی را كنترل می نماید و نیمكره راست مسائل مربوط به تخیل و سلیقه و هنر و احساس و... را شامل می شود.

۱۹) نیمكره راست نسبت به لحن ، بلندی، كوتاهی و جهت صدا حساس است.

۲۰) نیم كره راست نسبت به محتوا و مضمون پیام حساس است و به محتوای كلامی و منطقی آن كاری ندارد. بنابر این تلقینات و پیامهایی كه مورد تاكید خاص قرار بگیرند به نیمكره راست مغز می روند.

۲۱) برای ایجاد یك حالت جدید باید مدیریت تصاویر ذهنی را به طرز قابل قبولی فرا بگیرید.

۲۲) هر تصویری ذهنی دارای كیفیتهای فرعی است (بصری سمعی لمسی)

مهمترین كیفیتهای فرعی بصری :

۱) حركت و سكون

۲) رنگی یا سیاه و سفید

۳) نور و میزان روشنی

۴) اندازه

۵) فاصله

۶) چند بعدی

۷) تضاد رنگ

۸) زاویه دید

۹) سرعت

مهمتربن كیفیتهای فرعی سمعی :

۱) شدت

۲) ارتفاع

۳) سكوت

۴) لحن و طنین

۵) فركانس صدا

۶) جابجایی

۷) فاصله

مهمترین كیفیتهای فرعی لمسی :

۱) سردی و گرمی

۲) فشار

۳) وزن

۴) غلظت

۵) سوزش

۶) درد

می توان با استفاده از كیفیتهای فرعی، تصاویر ذهن را كارگردانی نمود.

تصاویر ذهنی به حالت خود احساس و دیگر احساس وجود دارند كه معمولاً برای جذب و دریافت از حالت خود احساس و برای دفع از حالت دیگر احساس استفاده می شود.

برای استفاده از تكنیك های تصویر سازی ذهنی باید به چند نكته توجه داشته باشید:

۱) در زمان حال

۲) مثبت

۳) با آرامش مناسب

قبل از هر تصویر سازی ذهنی تنفس ۲ ۴ ۱ را انجام دهید.

برای تحقق هر هدفی، ابتدا تصاویر روشن و مناسبی با توجه به كیفیتها فرعی بسازید(خالت خود احساس)

ضمیر خود آگاه به منزله سواركار و ضمیر نا خودآگاه به منزله اسب است.

تلقین و تكرار تامین كننده ضمیر ناخودآگاه است و باید در سطح مربوط به آن به كارگیری و استفاده گردد.

یكی ازخطاهای رایج دراستفاده ازتكنیك ها تصویر ذهنی این است كه سطح هوشیار و خود آگاه را در لحظه استفاده از تصاویر ذهنی دخالت می دهند . هر یك باید كار خودش را انجام دهد.

هر كسی باید یك استراحتگاه ذهنی و یك خوابگاه ذهنی داشته باشد.

قبل ازمطالعه، كلاس، امتحان، تمرین، مسابقه و هركار مهم دیگری ابتدا به مدت چند دقیقه با رعایت شرایط وضوابط لازم تصویر ذهنی مربوطه را درحالت خود احساس بسازید و سپس كار را انجام دهید.

برای استفاده از تصویر ذهنی باید در حالت"آلفا" قرار گرفت.

طبقه بندی امواج مغزی به صورت زیر است:

امواج "بتا" : حالت عادی و هوشیار با فركانس ۱۴ یا ۲۵ و ندرتاً ۵۰ سیكل در ثانیه.

امواج "آلفا" : حالت آرامش و استراحات ذهن و جسم نظم قابل توجهی دارند و فركانس بین ۴تا۱۳ سیكل ثانیه.

امواج "تتا" : خواب سبك با فركانس ۶ تا۷ سیكل ثانیه.

امواج "لاندا" : خواب عمیق فركانس كمتر از ۵/۳ سیكل در ثانیه.

بهترین حالت برای RELAXTION امواج آلفا است.

در هر روز حداقل ۲ مرتبه و هر مرتبه حدود ۲۰ دقیقه تمرین آرام سازی ذهن و جسم را انجام دهید.

استفاده از تصاویر و صحنه های طبیعی جذاب در ایجاد استراحت ذهنی بسیار موثر است.

بعضی از موسیقی ها برای رسیدن به حالت آلفا كمك موثری است.

توجه به نقاط قوت وتجربیات مثبت و لذتبخش در هنگام تصویر سازی ذهنی ، عامل بسیار خوبی برای تقویت حس مثبت است.

با استفاده از پیشرفت هایی كه درعلمNLP و سایكوسیبرنتیك مشاهده می شود با حد بسیار بالایی می توان ازشكل های مختلف تصویرذهنی برای تسلط بیشتر برذهن (نه تسلط بر نفس) استفاده كرد كه توصیه می شود.

همواره به خاطر داشته باشید که توانایی ایجاد تصاویر ذهنی مهارتی آموختنی است و تمام ورزشکاران برای بهبود عملکرد خود می توانند این مهارت را یاد بگیرند . علاوه بر این ، با تمرین مکرر این مهارت ها ورزشکاران می توانند تصاویری واضح تر و با جزئیات بیشتر به وجود آورند . این جزئیات به بهبود بیشتر عملکرد کمک خواهد کرد .

نتیجه گیری

به یاد داشته باشد که بزرگترین مشکل شما ایجاد فرصت ها و موقعیت های مناسب برای یادگیری ورزشکاران است .

ورزشکاران برای تقویت و تکمیل مهارت های خود نیاز دارند که خود را جزئی از محیطی بدانند که آنان را تایید می کند و مورد حمایت قرار می دهد . شما می توانید با درک سه عامل کلی که باعث توسعه مهارت ها می شوند ، در ایجاد و تداوم چنین محیطی نقش اساسی داشته باشید .

این سه عامل عبارتند از : یادگیری ، آموزش و تمرین که درک این عوامل و رابطه آنها با یکدیگر برای هر مربی بسیار مهم است .

امین نعمانی