سانشو در صحنه هنرهای رزمی آمریکا، یک تازه وارد محسوب می شود، حتی تا اواسط دهه ۱۹۹۰ میلادی، این رشته رزمی، حامی و سکاندار قدرتمندی نداشت که بتواند آن را پشتیبانی کرده و ارتقاء دهد. تا این که یک فایتر متولد سان خوزه در ایالت کالیفرنیای آمریکا به نام ”کونگ لی“ بر آن شده تا این روند را تغییر دهد. این فایتر توانسته با استفاده از تکنیک های ناب خود در مسابقات سان شو، موی تای، کیک بوکسینگ و ... به چهره مطرحی تبدیل شود و همه حریفانش را شوکه کند. مصاحبه ذیل، نگاهی بر زندگی این هنرمند و رازهای موفقیت وی است:

قبل از هرچیز می توانید اصول و بنیای سانشو را توضیح دهید؟

ـ کونگ لی: در چین سانشو به معنای رها از کیک بوکسینگ است. این سبک، شامل ورزش بوکس، ضربات کوتاه و بلند لگد و کشتی سرپا که شامل گرفتن حریف به مدت دو تا ۵ ثانیه است می باشد. التبه این زمان بستگی به این دارد که شما آماتور یا حرفه ای باشید و اگر قصد انجام یک هنر رزمی سرپا را داشته باشید، این یک هنر بسیار کامل است.

آیا پیروزی ها برمبنای امتیاز است؟

ـ بله، اگر یک حرکت بسیار خوب داشته باشید (Take down) سه امتیاز می گیرد. اگر این حرکت را چندان هم بدون نقص انجام نداده باشید، تنها دو امتیاز دریافت می کنید. اگر با حریفتان زمین بخورید، یک امتیاز می گیرید. رفت و برگشت پا ۳ امتیاز دارد، لگد به بدن حریف دو امتیاز و هرگونه مشت یا لگد به هر کدام از قسمت های بدن حریف تنها یک امتیاز خواهد داشت.

گرفتن لباس حریف تا چه اندازه مجاز است؟

ـ هنگامی که سرپا هستید، تا آن جا که برایتان ممکن باشد می توانید حریفتان را بگیرید چون باید او را کنترل کنید. در این حالت، افت وخیز، ضربات مشت و پرت کردن حریف به میزان بسیار زیاد اتفاق می افتد. باید بتوانید حریف خود را اداره و او را به زمین بیندازید تا امتیاز بگیرید. تنها چیزی که از این سبک رزمی جا افتاده، فرمانبرداری از حریف است.

آیا این ورزش رزمی از سابقه و پیشینه کهن برخوردار است؟

ـ در طول سال های متمادی، سانشو را با نام های مختلفی می خواندند. این ورزش در ارتش چین آموزش داده می شد و پلیس های این کشور نیز با این سبک آشنا می شدند. اولین مسابقات قهرمانی این رشته در سال ۱۹۹۱ برگزار شد و بعد از هر بار برگزاری با اقتدار و شکوه بیشتری ادامه پیدا کرد. حتی در سال ۲۰۰۷، ۸۷ کشور در این رقابت ها شرکت کردند.

تاریخچه این ورزش در چین به چند سال قبل برمی گردد؟

ـ مطمئن نیستم ولی این را می دانم که در سال های گذشته، این ورزش به روی سکوهای بلندی انجام می شد. در آن زمان فرد برنده کسی بود که بتواند حریف را به سکو بکوبد یا به بیرون پرتاب نماید. در ابتدا این عمل گهگاه با مرگ یکی از ورزشکاران توأم می شد و این بود که مجبور شدند برای جلوگیری از این اتفاق، اطراف سکوها را با تیرهای بزرگ بپوشانند.

کدام یک از تکنیک ها، در رقابت های سانشو موفق تر از بقیه عمل می کنند؟

ـ لگد از پهلو، ضربات پا و زیر پا زدن حریف مؤثرتر و بهتر از بقیه فنون محسوب می شوند. هم چنین تعداد فراوانی ضرباتی پرتابی شامل ران، سر و بازو نیز وجود دارند. ما معمولاً دوست نداریم که با حریفمان به زمین پرتاب شویم بنابراین سعی می کنیم تا زیر پای او زده، تعادلش را برهم بزنیم و او را به زمین بیندازیم.

از چه زمانی این رشته را آغاز کردید؟

ـ وقتی که تنها ده سال داشتم به این رشته پرداختم. در طول حدود هشت ماه، کتاب هائی راجع به تکواندو مطالعه کردم، سپس به رشته های گوناگون پرداخته و بعد از ده یا یازده ماه آموزش، از مسابقات حذف شدم چون تکنیک های اصلی ام را فراموش کرده بودم. وقتی که به کلاس هشتم رسیدم، کشتی به سبک آزاد را شروع کردم. در این زمان، سبک کشتی من مخلوطی از کشتی آزاد و کشتی فرنگی شامل فنون یونانی و رومانیائی بود که من آن را از دبیرستان آغاز کرده و تا پایان دوره تحصیلم ادامه دادم. به مدت دو سال با موفقیت کشتی می گرفتم و در همین سال در کالج West Valleg در ساراتوگای کالیفرنیا پذیرفته شدم. در مسابقات ایالتی به مقام نخست رسیدم و سپس در سال ۱۹۸۹ و در مسابقات ملی AAU نیز توانستم عنوان قهرمانی سه گانه رقابت های کشتی آزاد، فرنگی و سامبو را به دست بیاورم.

و پس از آن بود که به رشته های رزمی روی آوردید؟

ـ بله، کونگ فوی سنتی ویتنام و هم زمان فنون تکواندو را هم آموختم. در آن زمان همه تورنمنت های داخلی را می بردم اما به محض ورود به مسابقات بزرگ، من از ترس صدمه زدن به حریفم یا خونریزی، قابلیت و کیفیت کاری خود را از دست می دادم. در پایان سال ۱۹۹۳ من به کلی تسلیم شدم و کنار کشیدم. آن گاه در سال ۱۹۹۴، در اولین تجربه ام در رقابت های سانشو قهرمانی ایالتی، در مسابقات US OPEN ISKA در آلاباما، پیروز شدم. سپس به مسابقات قهرمانی کشوری راه پیدا کرده و در آن جا نیز به مقام قهرمانی دست پیدا کردم. از آن زمان بود که از من به عنوان قیچی نام می بردند چون لگدهایم مثل برش قیچی دقیق و خطرناک بود و با ضربات پایم حریفانم را از پیش رو برمی داشتم.

در آن زمان، دستانم مهارت چندانی نداشتند اما به مرور با تمرین های بیشتر این نقص را نیز برطرف کردم.

شما در رقابت های شیدوکان شرکت کرده اید، تجربه رقابت های کیک بوکسینگ دراکای (Draka) جهانی و هم چنین مسابقات موی تای را هم دارید. به عنوان یک سانشوکار، چگونه سبک های مختلف را با هم تلفیق می کنید و آیا تطبیق با این همه فنون و سیستم کار سختی نیست؟

ـ اولین باری که در مسابقات شیدوکان شرکت کردم، سال ۱۹۹۷ بود و مقررات کاملاً با حالا فرق می کرد. در مرحله مقدماتی و نیمه نهائی، ما دو راند کامل را با استیل کاراته کاها کار می کردیم. بعد از آن دستکش هائی به وزن ۱۰ اونس می پوشیدیم و به سبک موی تای کاران مبارزه می کردیم. در دو راند بعدی، دستکش هایمان را عوض می کردیم و قوانین دیگری را رعایت می کردیم. اما وقتی که به زمین می افتادیم تنها پانزده ثانیه فرصت داشتیم تا حریفمان را شکست دهیم چون روی زمین ضربه زدن به حریف قدغن است. وقتی که وارد شیدوکان شدم بیشتر به روی حرکات و فنون امتیازآور تمرکز می کردم اما کسب امتیاز در چنین رقابت هائی خیلی سخت است. وقتی که به کسی ضربه ای می زنید یا او را پرت می کنید، مشت او را هم دریافت خواهید کرد. من این کار را انجام می دادم هرچند استیل من با بقیه حریفان متفاوت بود و گاهی هم مجبور می شدم یک همشهری را شکست دهم.

در نیمه نهائی، حریفم مرا با بازوی خود نگاه داشت. این حرکت او برایم خیلی عجیب و ناخوشایند بود به خصوص این که در راند اول من به طور کاملاً تصادفی به صورت او ضربه ای زده و چهره اش را خراشیده بودم. بعد از آن بود که سعی می کردم خود را به طور کامل از ضربات مشت او دور نگاه دارم. فقط لگد می انداختم و سعی می کردم او را بیندازم. وقتی که وارد مسابقات تای بوکسینگ شدم، شدیداً دچار تردید بودم چون قوانین بازی برایم ناملموس بود. ناآماده بودم و به همین دلیل هم باختم در سال ۱۹۹۸، آماده و سرحال بازگشتم در شش ساعت، سه مسابقه داشتم، در راند دوم، اولین حریفم را ناک اوت کردم؛ حریف دومم را در راند پنجم شکست دادم و رقابت آخرم هم که می توانم بگویم سخت ترین رقابت من در طول مدت حرفه ام محسوب می شود در برابر آرنه (سولدودل) Arne soldwedel بود. او را در راند هفتم بردم و نجات پیدا کردم!

چگونه سانشو به شما کمک کرد تا در شیدوکان مسلط و پیروز باشید؟

ـ سانشو به شما این امکان را می دهد تا از هر فنی که برایتان مؤثر و مفید است استفاده کنید. این فن ممکن است، یک لگد تبری، لگد مانوری یا یک ضربه کامل رفت و برگشتی باشد. فنون سانشو بی نهایت متنوع هستند. در سال ۱۹۹۶، به مسابقات قهرمانی جهان Stan Witzs آمریکا که در لاس وگاس برگزار می شد راه پیدا کردم. در وزن من، ۱۳۴ رزمی کار شرکت کرده بودند. شش بار مبارزه کردم و وقتی برای فینال بازگشتم، حریفم از انجام مسابقه با من امتناع کرد. او نفر اول این مسابقات بود اما حاضر نشد با من بجنگد.

سانشو چه تأثیری در موی تای و دراکا دارد؟

ـ رقابت سانشو از نظر فنون و مقررات کاملاً مشابه موی تای و دراکا است. ولی در عین حال شامل فنون کشتی هم می شود. در سانشو، نیاز نیست تا مثل تای بوکسینگ، لگدهایتان خیلی قوی باشد چون می توانید با هر ضربه ای که به حریفتان می زنید امتیاز کسب کنید. اگر ضربه خوبی به رقیب زده باشید، امتیاز می گیرید. اگر بتوانید او را ناک اوت کنید که عالی است، اما در غیر این صورت شما مسابقه را خواهید باخت. در تای بوکسینگ همان طور که از اسمش برمی آید، کسی برنده می شود که توانسته باشد بیشتر ضربه بزند. بنابراین اگر قرار باشد از سانشو به موی تای بپردازید باید نیرویتان را افزایش دهید. دراکا هم مثل سانشو است. هر تکنیکی که در سانشو می بینید، نوع اصلاح شده و دقیق ترش در دراکا وجود دارد.

در دراکا چه رکوردی دارید؟

ـ در مساقه اول ۰ـ۲ برنده شدم که باعث شد برای خودم نامی دست و پا کنم. چون بعد از آن بود که با مائوریسیو اسمیت و جین کلودلایر مبارزه کردم. من در آن مسابقات، لگد می زدم، حریفم را پرت می کردم، کشتی می گرفتم و لگدهای قیچی ام را به کار می بردم. در مبارزات به تماشاچیان نشان دادم که سانشوی واقعی یعنی چه؟ البته الان تحت فشار بیشتری قرار گرفته ام چون تماشاگران از من انتظار بیشتری دارند و من باید حرکات ریسکی بیشتری انجام دهم. باید لگدهای تبری و قیچی بزنم و مدام در حرکت باشم می خواهم تماشاگران اجرای همه تکنیک های من باشند نه این که تنها به صندلیشان تکیه دهند و مبارزه یک فایتر ملاحظه کار و ترسو را ببینند که با احتیاط و دقت با حریفش می جنگد.

تمرین و آموزش سبک موی تای با سانشو چه تفاوتی دارد؟

ـ در سانشو، خیلی از زانوان و آرنج ها استفاده می شود، اما در تای بوکسینگ لگد زدن زیاد کاربرد ندارد، تای بوکسورها، تنها لگدهای پرشی و چرخشی را تجربه می کنند، اما سانشوکاها، لگد تبری، چرخشی از عقب، لگد رفت و برگشت پا را هم استفاده می نمایند.

به نظر می رسد که سانشو یک هنر رزمی خیلی انعطاف پذیر است. آیا واقعاً با این هدف به وجود آمده است؟

ـ سانشو در حقیقت یک هنر رزمی بسیار آزاد محسوب می شود. بنابراین نمی شود گفت دقیقاً چه کسی آن را اختراع کرده است شاید بتوان گفت این هنر، آمیخته ای از فنون مختلف است. در سانشو، می توانید خودتان باشید. می توانید از هر فنی که می خواهید و توانائی انجام آن را دارید استفاده نمائید، بدون این که مجبور به تقلید از سایر فایترها باشید. آن چه که باید یاد بگیرید، همه قوانین و مقررات رقابت و چگونگی کسب امتیاز است. و در واقع این گونه می توانید موفق باشید.

آیا آینده درخشانی را برای سانشو پیش بینی می کنید؟

ـ سانشو ورزشی است که بیننده را هیجان زده می کند، ساده و جذاب است؛ شما می توانید به حریفتان لگد بزنید، پای او را بگیرید، بلندش کنید و به زمین بکوبید. می توانید بی نهایت ماهر و سریع باشید و این به همان چیزی است که همگان از دیدنش لذت می برند.

مصاحبه از: مجید علی‌نژاد

مترجم: ستاره کریمیان