شاید تا به حال اسم این ورزش را نشنیده باشید. بهتر است در ابتدا كمی درباره این ورزش توضیح دهیم. شاید دقت كرده باشید كه در فیلم ها گروهی از چینی ها مشغول انجام یك سری حركات هماهنگ و ریتمیك و آرام دسته جمعی درون پارك ها هستند. این ورزش یك هنر رزمی است كه بر اساس یك سری حركات موزون، نرم و هماهنگ و همچنین روش های تمركز بر ذهن استوار است.

در بسیاری از ورزش ها، قدرت و سرعت جزء جدا نشدنی در انجام حركات است و در نتیجه شرایطی مثل بالا رفتن سن، بیماری ها و یا شرایط جوی نامناسب مانع انجام این ورزش ها هستند. اما تای چی چوان ورزشی است كه مناسب هر سن و شرایطی است، نیاز به هیچ وسیله خاصی ندارد و می توان این حركات را در هر جایی انجام داد. به قول یكی از مربیان ارزنده كشورمان، این حركات مانند نوعی رقص آسمانی است.

تای چی چوان یك هنر كامل است كه علاوه بر تاثیرات فیزیكی در تقویت روح و روان بسیار ارزشمند است. معنای لغوی این ورزش "نهایت برتر جنگیدن" است. این ورزش یك هنر رزمی نرم و درونی است كه فرد باید با استفاده از انرژی درونی خود بر حریف غلبه كند. این كار دقیقا برعكس ورزش های دیگر است كه برای غلبه بر حریف باید از قدرت و حملات سرعتی استفاده شود.

فلسفه تای چی

چینی ها اعتقاد داشتند كه جهان هستی بر اساس تضادها استوار است. یعنی در تمام موجودات جاندار و بی جان دوقطب مثبت و منفی وجود دارد كه این دو به نام یین و یانگ شناخته می شوند. این دو تضاد همیشه در حال تعادل هستند و نظام جهان با تضاد این دو عامل در حال تعادل است. هنر تای چی چوان هم بر اساس فلسفه یین و یانگ بنا نهاده شده است و می گوید همواره با آرامش ظاهری و نرمی حركات، دارای قدرت باطنی بالایی باشید. حتی سمبل تای چی چوان به صورت یك دایره است كه در آن دو نماد ماهی شكل سفید و سیاه وجود دارد كه یكدیگر را دربرگرفته اند و نشانگر تبدیل اضداد به یكدیگر است.

تاریخچه تای چی چوان

تای چی یك ورزشی سنتی چینی است كه قدمت آن به ۴۰۰ سال پیش برمی گردد. اولین بار استادان این ورزش، حركات موزون این ورزش را از طبیعت گرفتند. به طور مثال آنها مبارزه یك درناومار را مشاهده كرده و بعضی حركات موزون را از آنها تقلید كردند و یا حركات ابرها و درختان در برابر باد را دیدند و بعضی از حركات موزون را از روی آنها پایه گذاری كردند. اگر چه تای چی چوان ریشه در كشور چین دارد اما می تواند تسلی خاطر زیادی را برای كسانی كه در زندگی پر سر و صدای شهری گیر افتاده اند، فراهم كند.

یك فلسفه جالب در تای چی این است كه می گویند سیستم بدنی انسان با حیوانات فرق دارد. حیوانات اغلب دارای یك ستون مهره افقی هستند كه احشای داخلی آنها زیر ستون مهره هایشان قرار می گیرد و كوچك ترین حركت حیوان موجب تقویت و حفاظت اندام داخلی می شود. اما ستون مهره انسان ها عمودی است، بنابراین اندام های داخلی انسان ها در مجاورت بیشتری با محیط اطراف بوده و بیشتر مستعد آسیب است، همچنین هر گونه تغییر در حالت ستون مهره ها می تواند روی آسیب رسانی به اندام های داخلی تاثیرگذار باشد. پس اساس این ورزش تقویت ستون مهره هاست.

در این ورزش چند چیز را به خوبی یاد می گیرید: تربیت ذهن، شكیبایی و پشتكار. این ورزش به شما یاد می دهد كه حتی اگر در كاری استعداد چندانی ندارید، با شكیبایی و تداوم تمرین به موفقیت خواهید رسید.

اثرات روی سلامت

چینی ها معتقدند كه درون بدن یك نیروی زندگی به نام <چی> وجود دارد كه تای چی موجب تقویت آن می شود. در نتیجه با تقویت این نیرو، به تمام ارگان های بدن زندگی دوباره بخشیده می شود. از طرف دیگر تمرینات آن سبب انعطاف پذیری، تقویت عضلات و مفاصل می شود. گفتنی ها درباره این هنر رزمی بسیار است ولی آنچه ما یافتیم این بود كه شاید این ورزش از معدود فعالیت هایی باشد كه موجب تقویت سلامت روحی و جسمی انسان می شود و برای تمام افراد حتی كسانی كه بیمار هستند، قابل انجام و مفید است. بد نیست این نكته را هم بگوییم كه این ورزش در حال حاضر در كشورمان درحال پیشرفت است و مربیان بسیار باتجربه و خوبی این هنر را به نوآموزان آموزش می دهند.

اصول حركات چی چوان

برای انجام حركات تای چی چوان باید هماهنگی بین ذهن، درون و بیرون بدن وجود داشته باشد.

حركات درونی

تنفس:

تنفس طبق نظر تائوئیست ها به عنوان یكی از سه گنج بدن محسوب می شود. ورزشكار در این ورزش یاد می گیرد كه چگونه تنفس خود را با حركات تنظیم كند، یعنی هنرجو یاد می گیرد كه چگونه منظم تنفس كند.

گردش خون:

همراه با حركت منظم و تنفس هماهنگ، گردش خون هم كنترل می شود.

حركات بیرونی

نرمی و روانی حركات جزء مهم و اساسی این ورزش است. تمام حركات باید با یك آهنگ یكنواخت انجام شود و هیچ حركت ناگهانی و بریده بریده ای در میان این حركات وجود ندارد.

تعادل:

انجام همه حركات نیاز به یك تعادل فوق العاده دارد. اگر ورزشكار تمرینات را با تعادل خوبی انجام نداده باشد، حتی ممكن است تعادل خود را از دست بدهد و زمین بخورد.

موقعیت محوری بدن:

هنرجو یاد می گیرد كه همیشه بالا تنه و ستون فقرات كاملا صافی داشته باشد. به این صورت بر اطراف تسلط دارد و ارگان های داخلی بدن هم در حالت طبیعی و درست خود قرار می گیرند. نوآموز باید بداند كه وزن بدن همیشه باید در كف پای او باشد، به این صورت هرگز خسته نمی شود.

رهایی:

نوآموز در تای چی باید یاد بگیرد بدن را كاملا آزاد و رها نگه دارد و حركات را بدون هیچ گونه گرفتگی عضلانی با بدنی سبك انجام دهد.

هماهنگی:

بدن، ذهن و تنفس باید با هم هماهنگ شوند. همچنین كلیه عضلات و اعضای بدن هم باید هماهنگ باشند، به طوری كه هیچ یك از اعضا نباید نسبت به یكدیگر تندتر و كندتر حركت كنند.

دكتر سحر میرپور