تاریخچه والیبال در المپیک

نخستین حضور ورزش پرطرفدار و محبوب والیبال در المپیک به بازی های المپیک تابستانی ۱۹۶۴ توکیو در دو بخش زنان و مردان باز می گردد.

هشت سال پس از به رسمیت شناخته شدن والیبال از سوی کمیته بین المللی المپیک در جایگاه ورزشی غیر المپیکی، این کمیته در جلسه چهارم سپتامبر ۱۹۵۷ که در صوفیه برگزار شد، رسما ورود والیبال را به جمع ورزشهای المپیکی اعلام کرده و فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) را تنها نهاد تصمیم گیری در تمامی شئون این ورزش دانست. پس از این در سال ۱۹۶۱ والیبال در مقام ورزشی مدال آور در دو بخش زنان و مردان به بازی های المپیک ۱۹۶۴ ژاپن اضافه شد.

توکیو ۱۹۶۴

نخستین نمایش والیبال در المپیک ۶۴ رویدادی جذاب بود. در بخش مردان نبرد قهرمانی بین سه تیم اتحاد جماهیر شوروی، ژاپن و چکسلواکی بود که در نهایت روس ها پیروز میدان بودند و تیم چکسلواکی دوم شد. ژاپنی ها هم که شکست غیر منتظره ای را در دور دوم مقابل مجارستان متحمل شدند به برنز قناعت کردند.

در بخش زنان همه چیز آن طور که انتظار می رفت اتفاق افتاد و ژاپن، قهرمان مسابقات جهانی والیبال زنان ۱۹۶۲ در مسکو، طلای المپیک را به گردن آویخت، شوروی دوم و لهستان سوم شد.

مکزیکو سیتی ۱۹۶۸

در بخش مردان، اتحاد جماهیر شوروی با وجود شروع بد و شکست ۲ بر ۳ مقابل ایالات متحده آمریکا، در ادامه رقابتها به بازی برگشت و بالاتر از ژاپن طلا را بر گردن آویخت.

در قسمت زنان هم شوروی ها به مدد دلاوری و خلاقیت خود ژاپن را شکست داده و قهرمان شدند.

مونیخ ۱۹۷۲

شهر مونیخ آلمان بالاخره شاهد قهرمانی مردان ژاپن با شکست آلمان شرقی بود. شوروی هم به برنز قناعت کرد. در فینال بزرگ بخش زنان، شوروی در ست پنجم ژاپن را شکست داده مدال طلا را به چنگ اورد. کره شمالی هم مدال برنز را به گردن آویخت.

مونترال ۱۹۷۶

مردان لهستان با هدایت هیوبرت واگنر شوروی را در دیدار فینال شکست داده و بدون باخت قهرمان شدند. کوبا هم حضور قدرتمند خود را در عرصه جهانی با مدال برنزی که مستحق آن بود اعلام کرد. در بخش زنان هم کشمکش سنتی ژاپن شوروی کماکان ادامه داشت و این بار ژاپنی ها قهرمان شدند. کره جنوبی سوم شد.

مسکو ۱۹۸۰

تحریم بازی های المپیک ۱۹۸۰ از سوی کشورهای غربی (تیم زنان ژاپن، کره جنوبی و ستاره های نوظهور ایالات متحده آمریکا و چین در میان غایبان بودند.) موجب شد تا پنجمین دوره رقابتهای والیبال زنان در المپیک در ید قدرت اروپایی ها و مثل همیشه شوروی باشد. آلمان شرقی دوم و بلغارستان سوم شد. کوبا هم نتوانست انتظارات را برآورده کند. در قسمت مردان تحریم غربی ها چندان تاثیرگذار نبود و شوروی با شکست بلغارستان طلا گرفت و رومانی سوم شد.

لس آنجلس ۱۹۸۴

حرکت سیاسی کشورهای بلوک شرق در کناره گیری از بازی های المپیک لس آنجلس چندان آسیبی به مسابقات والیبال زنان نرساند و جدال دو تازه وارد، آمریکا و چین، دیدنی بود. اگرچه چینی ها در دیدارهای اولیه مغلوب ایالات متحده شدند، اما خیلی زود خود را باز یافتند و با درخشش پینگ لانک مدال طلا را تصاحب کردند. در بخش مردان غیبت شوروی، کوبا، لهستان، و بلغارستان موجب شد تا آمریکا با شکست برزیل قهرمان شود. ایتالیا سوم شد.

سئول ۱۹۸۸

آمریکا با شکست شوروی فاتح مسابقات والیبال المپیک سئول شد. آرژانتین شگفتی ساز هم با شکست برزیلی که از بازیکنانی باتجربه سود می برد مدال برنز را به گردن آویخت. در قسمت زنان هم شوروی با وجود شکست برابر ژاپن در دیداری تماشایی پرو را در فینال شکست داد و قهرمان شد. چین سوم شد.

بارسلونا ۱۹۹۲

برزیلی ها اولین طلای المپیک خود در والیبال را در حالی با شکست هلند به خانه بردند که تنها سه ست را در مجموع هشت دیدار به حریفان واگذار کرده بودند. آمریکا برنز گرفت. در بخش زنان کوبا قهرمان شد. کوبایی ها در حالی گردن آویز طلا را به چنگ آوردند که در هیچ یک از دیدارهای خود شکست نخوردند و سخت ترین دیدار خود را در نیمه نهایی مقابل آمریکا برگزار کردند و درحالی که ۲ بر یک از حریف عقب بودند موفق به شکست آمریکا و راهیابی به فینال شدند. شوروی دوم و آمریکا سوم شد.

آتلانتا ۱۹۹۶

هلند با بازیکنانی چون وان دی گور، برادران باس، مایک و پیتر بلانژه افتخار آفرین شده و با شکست ایتالیا مدال طلا را کسب کرد. یوگسلاوی هم با هدایت بردران گربیک (نیکلا و ولادیمیر) صاحب گردن آویز برنز شدند.

دربخش زنان کوبا با ستارگانی چون رگلا تورس (یکی از بهترین های والیبال زنان) چین را شکست داده قهرمان شد. برزیل سوم شد.

سیدنی ۲۰۰۰

تیم زنان کوبا موفق به انجام کاری غیر ممکن شد و سومین طلای المپیکی پیاپی خود در سیدنی به دست آوردند. روس ها با قبول شکست برابر کوبا دوم شدند و برزیل هم دومین برنز پیاپی خود را در المپیک به دست آورد. درقسمت مردان همکاری برادران گربیک، گوران ووجویچ و ایوان میلیکوویچ جوان برنز یوگسلاوی در آتلانتا را به طلا تبدیل کرد. روسیه دوم و ایتالیا سوم شدند.

آتن ۲۰۰۴

تیم زنان چین در حالی که در دو ست از روسها عقب بودند با ارائه نمایشی خیره کنند مدال طلای المپیک در بخش زنان را به گردن آویختند. اگرچه رکورد زنان کوبایی در کسب سه طلای پیایی المپیک در سیدنی ادامه نیافت اما کسب نشان برنز آن هم با شکست برزیل تا اندازه ای آنها را تسلی داد. از سوی دیگر مردان برزیل در حد واندازه های لقب "محبوب ترین" تیم مسابقات ظاهر شده و دومین طلای المپیک خود را پس از ۹۲ بارسلونا به دست آوردند. ارزشمند ترین بازیکن مسابقات، گیبا، ستاره مسابقات مسابقات هم لقب گرفت و برزیل با شکست ایتالیا قهرمان شد. روسیه هم آمریکا را ۳ بر صفر از پیش رو برداشت و برنز گرفت.

پکن ۲۰۰۸

مردان ایالات متحده در نخستین تلاش خود برای قهرمانی ظرف ۲۰ سال، قهرمان آتن را از سکوی اول به زیرکشیدند و خود بر آن ایستادند و اگرچه همتایان آنها در زنان هم در فینال به برزیل رسیدند، اما نتوانستند از سد آنها بگذرند. آمریکایی ها موفقیت والیبال خود در پکن را مدیون دو غیر آمریکایی بودند: هیو مکاچن نیوزیلندی (سرمربی تیم مردان) و "جنی" پینگ لانگ (سرمربی زنان)، بازیکن سابق تیم ملی چین که در سال ۱۹۸۴ نخستین تلاش زنان آمریکا برای قهرمانی را ناکام گذاشت. از سوی دیگر زنان برزیل موفقیت خود را در کسب مدال طلا مدیون ژوزه روبرتو گیمارش بودند. "زی روبرتو" نخستین مربی بود که با هر دو تیم مردان (۱۹۹۲) و زنان (۲۰۰۸) به طلای المپیک دست یافت. روسیه در مردان برنز گرفت و چین در زنان سوم شد.

لندن ۲۰۱۲

محل برگزاری مسابقات والیبال المپیک لندن مرکز نمایشگاهی ارل کورتز در غرب لندن است.