حجاب, زینت قهرمانی

نگاهی به پوشش زنان ورزشکار ایرانی

انجمن ورزشی آلبرتا، حکم ممنوعیت موقت استفاده از روسری برای زنان مسلمان را پس گرفت. پیش از این به موجب این حکم، زنان مسلمان، در صورت استفاده از روسری و حجاب اسلامی، اجازه حضور در مسابقات ورزشی را نداشتند.

این حکم بعد از آنکه داور مسابقه فوتبالی در کالگاری، از بازی صفا منهم، دختر ۱۴ ساله مسلمانی که روسری به سر داشت، ممانعت به عمل آورد، وضع شده بود اما از آنجا که کشور کانادا، کشوری است چند ملیتی و افراد زیادی با فرهنگ‌های گوناگون در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، هیات‌مدیره این انجمن جوانب مختلف موضوع را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که استفاده از نوعی روسری که مناسب مسابقات ورزشی بوده را آزاد اعلام کند.

این انجمن، همچنین استفاده از آن را نیز، منوط به تایید داور مسابقه از لحاط ایمنی و عدم‌مغایرت با قوانین فیفا می‌داند. صفا منهم، مهاجم تیم چینوک فانتومز، بعد از شنیدن این خبر می‌گوید: «خیلی خوشحالم که این انجمن، برای من و مذهب و فرهنگ من ارزش قائل شده است و برای تطبیق خود با فرهنگ‌های مختلف تلاش می‌کند».

عبیر عزاوی یکی از مهندسان اتاوای کانادا طراحی جدیدی از حجاب برای زنان مسلمان ورزشکار ارائه کرد. این حجاب مخصوص ورزشکاران است و هدف از طراحی آن حمایت و تشویق مسلمانانی که با مشکل حجاب در جامعه غربی مواجه هستند، اعلام شده است.

وی شبکه‌ای اینترنتی به نام «حجاب برای زندگی» راه‌اندازی کرده که در آن طرح‌های جدید خود را برای کمک به زنان مسلمان محجبه در جامعه غربی ارائه می‌کند تا نشان دهد زنان با وجود حجاب می‌توانند در تمام فعالیت‌های زندگی اعم از بازی‌های ورزشی، کار و دیگر امور، آزاد و بدون تنگنا مشارکت کنند. طی ماه‌های اخیر بسیاری از زنان محجبه از رقابت‌های ورزشی به علت حجاب باز مانده و آن را مخالف معیارهای اتحادیه‌های ورزشی خوانده‌اند. از این رو عبیر عزاوی این طرح جدید را به‌منظور برآورده‌کردن نیازهای زنان مسلمان ارائه کرد که در آن حجابی از پارچه‌های پنبه‌ای ساخته است که تمام موی سر را می‌پوشاند و تنها صورت دیده می‌شود که بسیار محکم است و در هنگام کار و بازی از سر نمی‌افتد. در این طرح نیاز به استفاده از سنجاق برای نگهداشتن آن روی سر نیست که بر اساس معیارهای اتحادیه‌های ورزشی بوده و هیچ خطری ندارد و ورزشکار به‌راحتی می‌تواند از آن استفاده کند. این نوع حجاب برای همه انواع بازی‌های ورزشی مناسب است.

معاون طرح و ارزیابی سازمان تربیت‌بدنی در ورزش بانوان با اشاره به الگوپذیری زنان دیگر کشورها از حجاب زنان ورزشکار ایران گفت: زنان ورزشکار کشورهای پاکستان، لبنان و غیره با الگوپذیری از حجاب زنان ورزشکار ایرانی در صحنه‌های بین‌المللی با رعایت حجاب حضور پیدا می‌کنند.

شاید در نگاه اول به نظر بیاید این سه خبر ارتباطی با هم ندارند اما اگر مطلب را تا پایان دنبال کنید ممکن است تغییرعقیده دهید.

تیم‌های ورزشی زنان ایران، دیگر تنها میزبان تیم‌های سایر کشورها نیستند بلکه دراکثر رشته‌ها می‌توانند با حفظ پوشش اسلامی پای درمیادین مختلف ورزشی بگذارند.

پیش از این کل فعالیت بین‌المللی زنان ایران به حضور در رقابت‌های گرامیداشت دهه فجر با شرکت تیم‌های دوم وسوم کشورهای همسایه به‌ویژه ‌آسیای میانه و یا نهایتا شرکت در بازی‌های زنان کشورهای اسلامی در تهران خلاصه می‌شد اما امروز با فراهم شدن زمینه حضور زنان مسلمان با حفظ پوشش اسلامی در رقابت‌های مختلف، امکان روبه‌روشدن آنها با تیم‌هایی در سطح بالا فراهم شده‌است. بحث طراحی لباس برای بانوان ورزشکار مدت‌ها بحث روز محافل ورزشی بود و این امید را برای زنان ورزشکار به‌وجود آورده بود که بتوانند در مسابقات برون‌مرزی شرکت کرده و افتخارآفرینی کنند.

گفته می‌شود لباس‌های ورزشی طراحی شده، متناسب با شئونات اسلامی بانوان برای شرکت در مسابقات بین‌المللی با همکاری کمیته ملی المپیک طراحی و تولید می‌شود. لباس‌های طراحی‌شده، علاوه‌براینکه باعث رعایت کامل حجاب‌اسلامی می‌شود هیچ تاثیر منفی درعملکرد ورزشکاران ندارد و مانع فعالیت‌های آنان نمی‌شود.

امروز سال‌ها از زمان المپیک آتلانتا که تنها زن نماینده ورزش بانوان ایران به‌عنوان پرچمدار کاروان ورزشی ایران در آن حضور یافت گذشته است و اکنون در آستانه المپیک پکن زنان ورزشکار ایرانی برای کسب سهمیه المپیک تلاش می‌کنند. پیش از این ورزشکاران زن کشورمان تنها دررشته‌های ‌تیراندازی، شطرنج و قایقرانی ‌توانستند در رقابت‌های مختلف شرکت کنند اما امروز تمامی رشته‌های رزمی از جمله ووشو، تکواندو، کاراته و کونگ فو و رشته‌های توپی وگروهی مثل فوتبال، هندبال، فوتسال، والیبال و بسکتبال و رشته‌های انفرادی همچون بدمینتون، پینگ پنگ، اسکیت، گلف، دوومیدانی، سوارکاری، تیراندازی با کمان، تنیس، اتومبیلرانی، دوچرخه‌سواری و ورزش‌های معلولان نیز امکان حضور در رقابت‌های مختلف با حجاب اسلامی را دارند و دربرخی از این رشته‌ها همچون تیراندازی، شطرنج، تکواندو، دوومیدانی و فوتبال زنان ورزشکار کشورمان در سطح بین‌المللی صاحب مدال شده‌اند.

سارا خوش‌جمال‌فکری، لیلا ابراهیمی، پدیده بلوری‌زاده، زهره وطن‌خواه، فیروزه زمانی، نسیم حسن‌پور، نیره عاکف و بسیاری دیگر اکنون از چهره‌های نامدار ورزش بانوان ایران در صحنه رقابت‌های جهانی هستند که مسلما روز به روز به تعدادشان افزوده خواهد شد اما در این میان جدا از بحث رقابت ورزشی و کسب مدال نکته دیگری نیز قابل توجه است و آن حضور ورزشکاران محجبه به‌عنوان نماینده فرهنگ اسلامی و ایرانی در مسابقات جهانی است.

نایب‌رئیس فدراسیون بسکتبال درباره حضور تیم ملی زنان ایران در رقابت‌های چهارجانبه ‌مالزی با حجاب اسلامی را بسیار مفید می داند و می‌گوید: این حضور تجربه خیلی خوبی بود و امیدوارم زمینه‌ای برای شروع فعالیت‌های برون‌مرزی تیم کشورمان باشد.

فاطمه کرم‌زاده استفاده از پوشش اسلامی توسط بسکتبالیست‌های زن را به هیچ وجه مانع تلاش و بازی آنان نمی‌داند و می‌گوید: «لباس‌ها بسیار سبک و خوب تدارک دیده شده بود و بازیکنان هیچ مشکلی به لحاظ حرکتی نداشتند.

حضور آنان با پوشش اسلامی توجه بسیاری از شرکت‌کنندگان را جلب کرده بود و حتی بسیاری از آنها علاقه‌مند به امتحان‌کردن این لباس‌ها بودند.»نایب‌رئیس فدراسیون والیبال در بخش بانوان نیز بااشاره به شرکت بانوان ایرانی پس از ۲۸سال باپوشش اسلامی وحفظ ارزش‌ها درمسابقات والیبال قهرمانی زنان آسیا در تایلند گفت: دختران والیبالیست ایران، تجربه حضور در میادین مهم را ندارند و فراهم شدن شرایط حضور آنان در رقابت‌های برون‌مرزی عاملی برای افزایش انگیزه وتلاش مضاعف آنان خواهد بود. اکنون والیبالیست‌های ایران انگیزه زیادی پیدا کرده‌اند و می‌خواهند ثابت کنند به‌رغم تبلیغاتی که دراین خصوص صورت می‌گیرد حجاب و پوشش مانعی برای فعالیت زنان نیست. »

نایب‌رئیس بانوان فدراسیون کاراته نیز معتقد است حضور بانوان با حجاب اسلامی در مسابقات مانعی برای فعالیت ورزشی آنان نیست چرا که در تکواندو برای جلوگیری از هرگونه آسیب‌دیدگی ورزشکاران از پوشش‌های مختلفی از جمله هوگو، ساق‌بند، ساعدبند، لثه و کلاه ‌استفاده می‌کنند و بدون شک پوشش موی سر نمی‌تواند مانعی در اجرای‌ حرکات باشد.

الهه عرب‌عامری می‌گوید: در صورتی که کنفدراسیون کاراته آسیا با حضور بانوان با حجاب کامل در رقابت‌های قاره‌ای موافقت کند بانوان ایرانی می‌توانند همچون کاراته‌کاهای مرد برای کشورمان افتخار کسب کنند. اگر هدف از ورزش‌کردن ارتقای سطح سلامت جسم، روح و ایجاد رقابت سالم در میادین ورزشی است باید بهانه‌ها کنار گذاشته شود و تمام شرایط برای حضور علاقه‌مندان به ورزش با اعتقادات مذهبی ‌مختلف ‌فراهم شود.

پدیده بلوری‌زاده کاپیتان تیم ملی والیبال ایران در این‌باره می‌گوید:« وقتی ما با این لباس‌ها در میدان مسابقه حاضر می‌شویم خیلی‌ها تعجب می‌کنند و می‌پرسند که چرا با این لباس به مسابقه آمده‌ایم، آنها می‌خواهند بدانند که ورزش‌کردن با این لباس‌ها چگونه است و کنجکاوی‌های زیادی در این‌باره دارند به همین دلیل فرصت مناسبی برای ما فراهم می‌شود که راجع به اعتقادات و باورهای مذهبی‌مان برای آنها صحبت کنیم. بسیاری از آنها نیز از اینکه می‌بینند اعتقادات مذهبی مانع حضور زنان در میدان‌های ورزشی نمی‌شود ابراز خرسندی می‌کنند و حتی زنان مسلمان دیگر کشورها درباره لباس‌ها پرس و جو می‌کنند و علاقه‌مند به الگوبرداری از آنها هستند. »

لیلا ابراهیمی قهرمان مسابقات دو ومیدانی نیز تجربه مشابهی دارد. او می‌گوید:

«کسانی که اولین بار مرا با روسری در مسابقات می‌بینند تعجب می‌کنند و حتی فکر می‌کنند با این لباس نمی‌توانم خوب بدوم اما بعد از گذشتن از خط پایان پیش من می‌آیند و به خاطر اینکه ضمن حفظ اعتقاداتم به ورزش آن هم در سطح قهرمانی می‌پردازم تشویقم می‌کنند.»

فاطمه درودیان نیز که به‌عنوان نخستین داور زن محجبه فوتبال ایران با رعایت حجاب در مسابقات فوتبال زنان غرب آسیا در اردن قضاوت کرده است، می‌گوید: حجاب و پوشش اسلامی مغایرتی با ورزش و فعالیت اجتماعی ندارد و ما می‌خواهیم ثابت کنیم که با پوشش اسلامی می‌توانیم در صحنه‌های ورزشی حاضر شده و موفق هم باشیم. به‌نظر من یک زن مسلمان می‌تواند هم ارزش‌های اسلامی خود را حفظ کند و هم به بالاترین رتبه ورزشی دست یابد. من حتی امیدوارم با پوشش اسلامی بازی فوتبال را در سطح جهان قضاوت کنم.

نایب‌رئیس فدراسیون دوچرخه‌سواری نیز خاطره خوبی از حضور بانوان دوچرخه‌سوار ایرانی با حجاب کامل اسلامی در مسابقات قهرمانی آسیا در کشور تایلند دارد و می‌گوید: حضور بانوان دوچرخه‌سوار ایرانی با حجاب کامل اسلامی تعجب رئیس کنفدراسیون آسیا و حاضران را در پیست دوچرخه‌سواری برانگیخت. رئیس کنفدراسیون دوچرخه‌سواری آسیا از این مساله بسیار استقبال کرد و از اینکه فدراسیون دوچرخه‌سواری ایران، بانوان خود را برای نخستین بار در مسابقات بین‌المللی شرکت داده، تشکر و قدردانی کرد. حتی تمام رسانه‌های حاضر دراین مسابقات مهم‌ترین رویداد این دوره را حضور بانوان دوچرخه‌سوار محجبه ایرانی دانسته بودند. نیسیان ادامه می‌دهد: تمامی کشورهای اسلامی حاضر در این مسابقات اعلام کردند که آنان نیز با الگوبرداری ازپوشش اسلامی بانوان دوچرخه‌سوار ایرانی، بانوان دوچرخه‌سوار خود را در مسابقات آتی شرکت می‌دهند.

به این ترتیب طراحی لباس برای بانوان ورزشکار ایرانی نه تنها این امکان را فراهم کرده است که آنان بتوانند با رعایت کامل شئونات اسلامی در مسابقات جهانی شرکت کنند بلکه دریچه‌ای را روی بانوان مسلمان دیگر کشورها نیز گشوده است تا با الگوبرداری از این طرح، امکان حضور در میادین ورزشی را بیابند. تابستان آینده پکن شاهد حضور بانوان ورزشکار مسلمانی خواهد بود که ضمن حفظ ارزش‌های مذهبی‌شان مدال‌های رنگارنگ ورزشی را به گردن می‌آویزند.

مهناز جعفری