آسیب شناسی شخصیت جوان، بحث بسیار پر دامنه و مهمی است که حتی از شناخت اصل سرمایه ی وجود که همان مدت عمر انسان در این دنیاست چیزی کم ندارد؛ به طوری که اگر قدر نعمت جوانی را ندانیم و خوب از آن استفاده نکنیم، تبدیل به نقمت می شود. عموم انسان ها در هر سن و سالی که باشند همیشه در معرض آفت ها و آسیب های گوناگون قرار دارند؛ اما در این میان میزان آسیب پذیری جوان بیشتر است. دنیا گذرگاه عجیبی است و ما که ناخواسته در این دنیا حضور پیدا کرده ایم، خوب است بدانیم که نه آمدن مان به این جهان دست خودمان بوده است و نه رفتنمان. پیدایش ما در این دنیا گذرگاهی بین عدم و وجود جاودانه است.

مدت عمر ما در این دنیا براساس فلسفه ی آفرینش، پیمودن مسیر رشد و کمال با اراده و اختیار برای رسیدن به ارتقای روحی و سعادت همیشگی بوده است. باید بدانیم که چگونه با عزم و اراده از این گذرگاه سخت عبور کنیم تا پیمودن راه، پیوسته با سلامتی و سعادت مندی همراه باشد. در این میان، آگاهی ضروری است، زیرا آفت های گوناگون و تیرهای بلا از هر سو ما را نشانه گرفته اند؛ البته آشنایی با این مسائل نباید جوان را مایوس یا دل زده کند، بلکه باید او را با نشاط، هوشیار و بیدار نگه دارد؛ چه اینکه در این دنیای زیبا و رنگارنگ و دل فریب، همه چیز به هم پیوسته و با یکدیگر آمیخته است. شما در جایگاه یک جوان، در حقیقت مشغول تجارت و دادو ستد در این دنیا هستید؛ بنابراین چه خوب است مواظب آنچه می دهید و می گیرید باشید؛ ببینید در آخر کار چه به دست می آورید و چه چیزی از دست می دهید! سود می کنید یا زیان می ببینید؟ توجه داشته باشید که در مقابل جوانی ای که می دهید، چه می گیرید.

بلاها و گرفتاری ها در زندگی برای آزمایش و رشد و تعالی انسان است؛ چه این که اگر انسان در خود آمادگی لازم برای دست و پنجه نرم کردن و مقابله با سختی ها و استقامت و تحمل در برابر آنها را به وجود آورد، در زندگی، سرافراز و پیروز و سعادتمند خواهد گشت و سختی ها و دشواری ها برای او نردبان ترقی و تکامل و موجب تعالی روحی وی خواهند شد؛ مهم ترین دوران زندگی

جوانی، درخشان ترین دوران زندگی هر انسانی است؛ در عین حال این دوران آفت های خاص خودش را دارد که بسیار هم ویران گر است و بازتاب و آثارش بسیار گسترده تر و شکننده تر از دوره های بعدی است؛ بنابراین جوان باید این مسئله و دیگر رخدادهای پیرامونی آن را خوب بشناسد. امیرمومنان علی (ع) خطاب به جوان، تعبیرهای مهم و ظریفی دارند که بسیار با اهمیت است. حضرت در نامه ی ۳۱نهج البلاغه دوره ی جوانی و موقعیت جوان را با سه جمله توصیف می فرمایند:

۱) در تیررس حوادث و گرفتاری ها هستی؛

۲) هدف بیماری ها و امراض گوناگون واقع می شوی؛

۳) در معرض آسیب ها و آماج بلاها قرار می گیری. به بیانی، هر سه تعبیر می خواهد موقعیت جوان را نسبت به این آفت ها و آسیب ها که برای هر کسی ممکن است پدید آید روشن سازد و او را به فکر وا دارد تا با چاره اندیشی و ژرف نگری خود با مسائل و رویدادهای زندگی، عادی و سطحی برخورد نکند.

● پرهیز از بی توجهی

انسان در زندگی نباید بی خیال و در برابر محیط اطراف خود بی توجه باشد؛ باید روی کارها و انتخاب ها و تصمیم هایش خوب بیندیشد و با مسائل، عادی برخورد نکند و از این مسئله که همواره شخصیت او در زندگی در معرض تهدیدها و آسیب های گوناگون قرار دارد، غافل نباشد، زیرا در این صورت آفت ها او را احاطه خواهند کرد و با در هم شکستن او، زمینه ی سقوطش را نزدیک می کنند.

● سلامتی روان

طبیب روح، توصیه هایی برای پیش گیری و جلوگیری از آسیب های روانی دارد که اگر آنها را مراعات کنیم، از نظر روحی و روانی سالم و متعادل خواهیم بود. آنها سفارش کرده اند در مکان ها و فضاهای آلوده ی صوتی و تصویری و جاهایی که به میکروب گناه آغشته است، رفت و آمد نکنیم و با افراد آلوده دامن، همنشینی نکنیم. سفارش کرده اند زبان مان به ناسزا، غیبت و دروغ آلوده نشود. چشمان مان به نظر بازی و نگاه به نامحرم و حرام نیالاید. گوش مان به صدای حرام عادت نکند. دستمان به طرف ناپاکی ها دراز نشود. شکم مان به لقمه حرام آلوده نشود و ...

● زندگی و موانع

زندگی مانند میدانی است که درون و پیرامون آن پر از مین های کوچک و بزرگ است، عبور از این میدان مین، آداب و مقررات خاص خود را دارد که باید آنها را یاد گرفت. هر کس این مقررات را رعایت نکند خواه ناخواه با این مین ها برخورد می کند و طبیعتاً، بخشی از وجودش آسیب می بیند. بنابراین ضمن آن که باید تقوا پیشه کرد و احتیاط نمود، باید نوع مین ها را شناسایی کرد و ابزار و وسایلی که باعث خنثی شدن مین ها می شود با خود برداشت و با آگاهی کامل و درست، گام برداشت تا باعث نابودی خود و دیگران نشویم.

● دشمن کجاست؟

محیط زندگی پر از خطر است و دشمن در همه جا ایستاده و از همه جا حمله ور می شود: باید دشمن را شناخت و با عزمی راسخ به مقابله و مبارزه با آن پرداخت و با احتیاط در زندگی گام برداشت تا با آگاهی و تفکر و تدبیر و به کارگیری درست ابزار و وسایل بتوانیم معبری برای عبور باز کنیم و از بین مین هایی که پیرامون مان کار گذاشته اند به سلامتی عبور کنیم و از آفات دشمن در امان بمانیم. این جاست که باید کاملاً تمرکز نماییم و حواس مان را جمع کنیم؛ چه اینکه دشمن ما سرسخت و قسم خورده است و آگاهانه درصدد حمله به ماست و هر روز با ما سرو کار دارد و ما را در مورد هدف قرار می دهد؛ به نحوی که او ما را می بیند و ما او را نمی بینیم. دشمنان شما به دو دسته ی بزرگ تقسیم می شوند: داخلی و خارجی؛ دشمن داخلی، نفس اماره ی شماست که همیشه آماده است شما را به بدی امر کند و حتی دشمن خارجی هم به کمک آن نفوذ پیدا می کند.

جوانی دوره ی سخت و در عین حال شیرینی است سعی کنید این دوره را با تلاش به سرانجام برسانید و اجازه ندهید این شیرینی به کامتان تلخ شود.