بزهکاری دوران اولیه بلوغ

ارزیابی نقش مشکلات دوران بچگی، محیط خانوادگی و فشار هم سن و سالان

محقق: کریستوفر سالیوان

تحقیق وی نشان می دهد که ارتباطی بین انواع گوناگون مشکلات عاطفی و رفتاری و بزهکاری وجود دارد. اما همچنان بعضی از جوانب این تحقیق روشن نیست. بخصوص مشکلات مربوط به مسائل عاطفی _ رفتاری و رفتار خلافکاری نیاز به زمان و عوامل حمایتی دارد. درمیان عوامل ذکر شده فشار هم سن و سالان قوی ترین عامل قابل استناد می تواند باشد. اما محیط خانوادگی می تواند نقش حمایت گری داشته باشد.

در این تحقیق نقش مسائل عاطفی و رفتاری دوران بچگی بررسی شده تا بزهکاری در محیط خانواده و تاثیرات افراد هم سن شخص پیش بینی شود. در این مقاله از سوابق و تاریخچه جنائی، معیارهای سلامت عواطف استفاده شده و با استفاده از اطلاعات تحقیقات بلند مدت توانسته است به سوالات مربوط به جوانان، خانواده آنها و موانع مربوط به آنها پاسخ گو باشد.

برای درک عواملی که منجر به بزهکاری می شوند، اطلاعات مربوط به حوادث پی درپی بنظر می رسد موثر باشد. مطالعه گروه کودکان بازداشتی یا آنهایی که از داروهای سلامت روان استفاده کرده اند، اهمیت درک مشکلات رفتاری و عاطفی را نشان می دهد. زمانی که نشانه های خاص رفتار بزهکاری در اوایل کودکی مشخص بشود، می توان خدمات لازم برای مداخلات جهت کاهش احتمال اعمال بزهکاری را صورت داد. این مطالعات، اطلاعات سودمندی را برای روشهای پیشگیرانه فراهم می آورد. تئوری ضد اجتماعی ذاتی (ICAP) Farrington و تئوری پیشرفت اجتماعی ( (SDM Hawkin در تشخیص عوامل خطر آفرین و حفاظتی مهم هستند.

تئوری Farrington برای رفتارهای ذاتی بزهکاری و کارهای شبیه به رفتارهای جنسی بی قاعده قابل کاربرد است. وی همچنین برای توضیح تئوری خود، رفتارهایی چون خشم، نافرمانی وتحریک پذیری را اندازه گیری می نماید. از نظر وی تحریک پذیری مربوط به ضد اجتماعی بودن ذاتی فرد است و عنصر اصلی مشکلات عاطفی و رفتاری شخص بشمار می آید.

Farrington (۲۰۰۵) اظهار می دارد که ارتباط مثبت و اجتماعی شدن باعث کاهش ضد اجتماعی بودن طولانی مدت می گردد. مدل SDM پیشرفت اجتماعی نیز در پی توضیحی برای مشکلات رفتاری مانند بزهکاری و استفاده از مواد مخدر است. چهار چوب پیشرفت اجتماعی و یا عرف های گوناگون و مشخص در مراحل خاصی از دوران زندگی شکل می گیرد و این نشانگر جدا شدن راه های مجزایی به سمت اجتماعی شدن و ضد اجتماعی شدن شخص است. زمانی که رشته های مودت و دوستی از سوی قیم و سرپرست بچه به اندازه کافی شکل بگیرد و یا زمانی که این روابط به شکل حسنه و قوی و منسجم صورت پذیرد، خطر همراه شدن با عوامل و رفتارهای بزهکاری خطر آفرین کم تر می شود و زمانی که شخص با فامیل یا دوستان هم سن ضد اجتماع خود بیشتر ارتباط و انسجام یابد، شکل گمراهی و کجروی را در پیش می گیرد.

بسیاری از افراد در مدل SDM، حالات منفی، افسردگی زود رس و رفتارهای (aggressive) پرخاشگری پیدا می کنند. بیش فعالی از مشکلات رفتاری _ عاطفی این اشخاص به شمار می آید. شواهد تجربی نشاگر این است که مشکلات رفتاری _ عاطفی اولیه به روی مراحل پیشرفتی بعدی کودکان اثر می گذارد. مطالعات چندی حاکی از این مطلب است که مشکلات سلامت رفتاری و عاطفی باعث بزهکاری و استفاده از مواد مخدر در زندگی این کودکان خواهد بود. اختلالات بیش فعالی، عدم توجه کافی، اختلالات اساسی افسردگی، اختلالات نافرمانی نیز از دیگر عوارض مشکلات عاطفی کودکان است.

تاثیر خانواده و رفتار بزهکاری

خانواده جوانان نیز نقش مهمی را در رفتار خلاف کاری آنها بازی می کند. عدم پرورش و تربیت مناسب بچه ها منجر به رفتارهای ضد اجتماعی آنها می شود. عدم نظارت والدین، عدم دخالت والدین، طرد بچه ها از سوی والدین از موارد قابل پیش بینی خلاف کاری جوانان هستند. تعلیم و تربیت و نظارت ضعیف والدین نیز از عوامل پیشرفت رفتارهای ضد اجتماعی در نوجوانان می باشند. سرپرستی ناهماهنگ، سهل انگاری والدین از عواملی به حساب می آیند که در استفاده جوانان از مواد مخدر در اوایل نوجوانی موثرند. سطح خلاف کاری در خانواده های بالا تر است که کشمکش های فامیلی زیادی را تجربه نموده اند.

جوانانی که از سطح حمایت اجتماعی بیشتری برخوردارند (مثل کسانی که در انجام تکالیف به آنها کمک و یا با آنها صحبت می شود) در بین آنها سازگاری و انعطاف پذیری بیشتری دیده می شود. بخصوص در بین افرادی که از نظارت مستقیم خانواده بهرمند هستند، احتمال کمتری برای استفاده ازمواد مخدر وجود دارد

تاثیر جوانان هم سن و سال و رفتارهای خلاف کاری

در سن جوانی، طبعا جوانان بیشتر اوقات خود را بیرون از خانه با افرادی به جز اعضای خانواده خود سپری می کنند. بر همین اساس بعضی از مطالعات انجام شده در مورد تاثیر رابطه بین دیگر اشخاص هم سن و سال جوانان بزهکاری آنها می باشد و می تواند از دلایل استفاده از مواد مخدر باشد. این مطالعات به شکل طولانی مدت بوده و نمونه هایی از آنها را در زیر می توان ذکر نمود.

در تحقیق نمونه از ۱۲۶۸۶ افراد ۱۴ تا ۲۱ سال که در سال ۱۹۷۹ برای اولین بار مصاحبه بعمل آمده است. در سال ۱۹۸۶ از ۵۴۱۸ نفر ۲۱ تا ۲۸ ساله استفاده شده و از مادرها و بچه ها مصاحبه شده است، در این تحقیق بچه ها بین ۴ تا ۶ ساله بودند. سپس در مورد این گروه درسالهای ۱۹۹۴ ۱۹۹۲تحقیقات دنبال شد. در آغاز سال ۱۹۸۸ برای جوانان ۱۰ تا ۱۴ ساله پرسش نامه ای حاوی موضوعات مناسب سن آنها فراهم آورده شد. این پرسش نامه شامل سوالاتی مربوط به استفاده از مواد مخدر، بزهکاری و روابط آنها با افراد هم سن و سالشان بود.

از مادران خواسته شد تا اطلاعاتی در مورد سلامتی، تحصیل، مشکلات رفتاری و پیشرفت اجتماعی نوجوانان خود فراهم آورند. در گزارشات خود کودکان مطالبی همچون: سرقت از فروشگاه ها، صدمه زدن به اشخاص تا حدی که فرد مصدوم احتیاج به پزشک پیدا کرده، یا گریختن از مدرسه را ذکر کردند. پرسشنامه شامل سوالات دیگری مانند استفاده از مواد مخدری مثل ماری جوانا، الکل بود. جواب این سوالات به شکل بله و خیر صورت می گرفت.

حالات این نوجوانان به شش دسته متفاوت تقسیم شده است:

الف) نوجوانانی که ضداجتماعی هستند (نسبت به دیگران با خشونت برخورد میکنند)

ب) نوجوانانی که دچار اضطراب هستند. ( دارای تغییر حالات ناگهانی می شوند)

ج) نوجوانانی که وابسته هستند.( به بزرگترها و والدین خود وابستگی شدید دارند)

د) افرادی که کله شق هستند. ( دوست دارند مدام بحث و جدل کنند)

چ) افرادی که بیش فعال هستند.( بسرعت گیج می شوند و پر جست وخیز می باشند)

خ) نوجوانانی که دارای تضاد هستند.( بچه های دیگر به او علاقه ندارند)

نتایج تحقیق

نوجوانان مذکر در صد بزهکاری بالاتری داشته اند که بین سنین ۹ تا ۱۲ سالگی متغییر بوده است. گروه های نژادی خاصی نسبت به سفید پوستان میزان بزهکاری بیشتری را نشان داده اند. در محیط های خانواده هایی که رفتار مثبتی نسبت به بچه ها نشان داده اند کاهش بزهکاری دیده شده است. تاثیر و نفوذ کودکان هم سن و سال افراد نوجوان نیز بر رفتار های خلاف کاری آنها مشهود بوده و قوی تری ارتباط را با رفتار های بزهکاری آنها دارد. مشکلات عاطفی _ رفتاری تاثیر بسزایی در بزهکاری اوایل دوران بلوغ افراد دارد. بنابراین اگر بخواهیم بچه ها اجتماعی پرورش یابند، نبایستی این نوع مشکلات را نادیده بگیریم.

حمایت خانواده تاثیر بسزایی بر کاهش بزهکاری در این مرحله دارد. اهمیت خانواده در حل مشکلات همه جانبه جوانان مشهود است. خانواده هایی که در این دوران در معرض خطر بالایی هستند، بایستی از مسائلی که ممکن است بچه ها با آن مواجه می شوند، درک کاملی داشته باشند. برای این خانواده ها باید شناخت و آموزش لازم فراهم آورده شود و به این نوع مشکلات پاسخی فوری بدهند. خانواده ها باید در مراحل اولیه پیشرفت مشکل رفتاری از راه حل های عملی آگاه بوده و از بین آنها راه مناسبی را انتخاب نمایند. جوانانی که دچار این مشکلات هستند معمولا در خانواده هایی هستند که مشکلات انضباطی یا مالی دارند. بایستی مراقب بود که نوجوان، دوستان خلاف کاری را انتخاب نکند و بدون دلیل و یا درحد افراطی تحت تاثیر آنها قرار نگیرد.

ترجمه از مریم ابدالی

کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی

Early Adolescent Delinquency: Assessing the Role of Childhood Problems, Family Environment and Peer Pressure

Christopher J. Sullivan

Youth Violence and Juvenile Justice ۲۰۰۶, ۴, ۲۹۱

http://yvj.sagepub.com/cgi/content/abstract/۴/۴/۲۹۱

مریم ابدالی