دوستان ناباب در دوره نوجوانی

دوسـت برای نوجوان ازاهمیت زیادی برخوردار است. وقتی نوجوان ناراحت است ومشکلی دارد دوستانش از او حمایت می کنند. اگرچه دوست در سراسرزندگی انسان نقش مهمی دارد اما دردوران نوجوانی این نقش پررنگ تر می شود، زیرا نوجوان دوست دارد دراوقات فراغت مدت بیشتری را دور از خانواده درکنار دوستان خود سپری کند. در ضمن نیاز نوجوان به حمایت اجتماعی دراین سن بیشتر است.

زیرا از یک طرف به دلیل تغییرات جسمی و عاطفی، نوجوان احساس ناامنی می کند و حمایت دوستان برای او مهم است واز طرف دیـگـــردوســتـــان نـــوجـــوان، اورا در یـــادگـیــری مهارت های اجتماعی وارتباطی کمک می کنند. خوب است کـه نوجوان با کسانی که با او مـتـفـاوت هـسـتـند دوست شود. وقتی او با شخصیت های جدید ارتباط برقرارکند، افق های دید او وسیع ترمی شود، دیدگاه های جدیدی یافته و با دیگران بهتر ارتباط برقرارمی کند.

نوجوان برای دوست یابی تمایل زیادی دارد وبرای هماهنگ کردن خود با دیگران بسیار مشتاقانه عمل می کند و بعضی از دوستان به راحتی می توانند دیگران را به راه های خلا ف هدایت کنند. دوستی نوجوان برای والدین نگران کننده است، زیرا می ترسند که فرزندان تحت تاثیر رفتارهای بد آنها قرار گیرند. والدین باید نظارت غیرمستقیم بردوستان نوجوان خود داشته باشند. زیرا این دوستان گاهی باعث می گردند تا نوجوان با مشکلا ت زیادی روبه رو شود. بهترین روش برای قضاوت کردن درمورد دوستان نوجوان ، شناخت کامل آنها می باشد. برای شناخت بیشتر آنها ، راحت ترین کار این است که تشخیص داد آیا آنها تاثیرات منفی و ناخوشایندی روی نوجوان دارند یا خیر؟ برای ازبین بردن نگـرانی خـود از جانب دوستان نوجوان خود می توانید کارهای زیر را انجام دهید:

الف) دوستان خود را بشناسید. با دوستان جدید فرزند خود دوست شوید و وانمودکنید که زندگی آنها برای شما جالب است. با ترتیب دادن مهمانی، تولد و... آنها را در خانه خود گردهم جمع کنید. این کار علا وه بر اینکه خیال شما را ازبـابـت فـرزنـدتان راحت می سازد، باعث می شودکه دوستان او را نیز بهتر و بیشتر بشناسید.

ب) داشتن برنامه صحیح برای سرگرم کردن فرزندتان . بهترین راه برای محدود کردن زمانی که فرزندتان بادوستان نامطلوب می گذراند ، این است که کارهای دیگری برای او درنظر بگیرید. فعالیت هایی را ترتیب دهیدکه فرزندتان دوست دارد، مثلا به او کمک کنیدکه وارد یک تیم فوتبال شده ویا نام او را در یک کلا س هنری بنویسید . خلا صه اینکه او را درگیر برنامه هایی کنید که دراجتماع فعالترباشد.

ج) والدین او را ببینید. سعی کنید مادر و پدر دوستان فرزندتان را بشناسید. ملا قات شخصی بهتراست، اما اگراین کارمشکل است می توانید تلفنی با آنان ارتباط برقرارکنید. با آنها دوستانه و بی غرضانه صحبت کنید واصل کلا م را اینگونه عنوان کنید: بچه های ما وقت زیادی را با هم صرف می کنند. بنابراین می خواستم خودم را معرفی کرده و قوانینی را که برای فرزندم دارم برای شما بگویم.

د) او را زیر نظر داشته باشید. وقتی فرزندتان با دوستان بد رفت و آمدمی کند حواستان کاملا به او باشد. مثلا اگر تغییررفتاری ، نمرات پایین، رفتار خشن ، حالت های غیرمعمول و... دارد بدانید که دوستان بد، تاثیر خود را روی او گذاشته اند شما باید هرکاری که می توانید انجام دهید تا ارتباط او با آنان قطع شود. اگرلا زم است از معلم هایش، مشاور مدرسه یا یک پزشک روانشناس کمک بگیرید.

هـ) قوانین خود را برای فرزندتان بازگو کنید. برای جلوگیری از نفوذ همسالا ن بد در او، برای او قوانین مشخصی در نظر بگیرید و اطمینان حاصل کنید که به همه آنها واقف است. این قوانین را طوری ترتیب ندهیدکه درمخالفت مستقیم با دوستان باشد.

بلکه آن را بازنگری قوانین خانوادگی جلوه دهید و او را ازعواقب تخلف ازاین قوانین مطلع کنید. همانگونه که بیان شد نوجوانی یکی از مراحل حساس زندگی است. والدین با کمک به نوجوان خود درزمینه گزینش دوست می توانند به نوجوان درگذر ازاین مرحله به مراحل بعدی و درکل زندگی اورا کمک نمایند. دوست هرکس، نشان دهنده هویت وموقعیت خاص او درزندگی است ، تا آنجا که گفته می شود: <بگو با که دوستی تا بگویم کیستی> برای حفظ و تعمیق هویتی راستین، گزینش یک دوست مناسب ضروری است. قرآن کریم نیز دوست خوب را بهترین یاریگرانسان دررسیدن به اوج سعادت دانسته و درمقابل، دوست بد را مهمترین عامل ناکامی و فرو غلتیدن درشوره زار شقاوت معرفی کرده است.

منابع

کاشفی. محمدرضا. نگاهی قرآنی به دوست و دشمن . تهران . کانون اندیشه جوان، کاظمی.محسن.‌آیین دوستیابی . قم . موسسه فرهنگی سماء، مدرسی. سید هادی .دوستی و دوستان. ‌ترجمه حمیدرضا شیخی وحمید رضا آژیر. مشهد. بنیاد پژوهش‌های اسلا‌می آستان قدس رضوی، قائمی. ‌علی . خانواده ومسائل نوجوان و جوان، قم .‌انتشارات شفق.

عفرشاد امیری نژاد