در طی دوران بلوغ و حتی چند سال بعد از آن، سوِالات زیادی در ذهن دختران جوان مطرح می شود که گاهی بدون جواب می ماند و همین مسئله اضطراب زیادی در آنها ایجاد می کند. اگر والدین در پاسخگویی به این ۵ سوال شایع دقت کنندو پاسخ دقیق بدهند، نگرانی و اضطراب دخترانشان را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند.

۱ ) تغییر رنگ در ترشحات مجرای تناسلی آیا طبیعی است یا نشانه ای از یک بیماری؟

قبل از هر چیز باید بدانید ترشحات طبیعی مهبل فواید متعددی دارد: مهبل را تمیز و مرطوب نگه می دارد و در پیشگیری از عفونت آن کمک می کند. اگر چه رنگ، مقدار و حالت ترشحات مهبل در دوران قبل و بعد از عادت ماهیانه تغییر می کند و این مسئله کاملا طبیعی است اما گاهی تغییر در این ترشحات نشانه ای از وجود مشکل است.

ترشحات طبیعی مهبل هر از گاهی تغییر می کند: رقیق، چسبنده، غلیظ، حالت کشسانی، در مجموع حالت آن متغیر است. نکته مهم در ترشحات مهبل آن است که باید شفاف، سفید و یا شیری مایل به سفید باشند. در مواردی که مشکلی وجود دارد، ترشحات دچار تغییراتی می شود، بوی آن تغییر کرده و نامطبوع می شود، رنگ آن سبز، خاکستری و یا حالتی دقیقا شبیه ترشحات عفونی می شود، در مهبل حالت خارش، سوزش، تورم و قرمزی بوجود می آید و یا حتی گاهی از مهبل در دورانی به غیر از عادت ماهیانه خون خارج می شود که در این موارد باید حتما به پزشک متخصص زنان مراجعه شود. معمولا عفونت مهبل(باکتریایی یا قارچی) عامل شایعی در تغییر ترشحات آن است که بهتر است نسبت به این مسئله دقیق باشید.

در عفونت قارچی مهبل ترشحات بسیار سفید و غلیظ می شوند و شکل پیدا می کنند، بوی ترشحات تند است و حالت خارش و سوزش در مهبل حس می شود. در عفونتی که توسط باکتری ایجاد می شود، مقدار ترشحات زیادتر می شود و حالت کف آلود پیدا کرده، به رنگ خاکستری در می آید. بوی ترشحات بسیار نامطبوع شده و مثل بوی ماهی می شود. با مشاهده هر یک از علائم ذکر شده فورا به پزشک مراجعه کنید.

۲ )من که سنم از سن بلوغ گذشته، پس چرا عادت ماهیانه نمی شوم؟

عادت ماهیانه دختران بعد از رسیدن به بلوغ اتفاق می افتد که البته سن بلوغ بین ۸ تا ۱۳ سال در دختران متفاوت است. اما اینکه بعضی دخترها زودتر و یا دیرتر به بلوغ برسند، طبیعی است. معمولا اولین عادت ماهیانه ۲ تا ۲/۵ سال بعد از اولین نشانه های بلوغ (که اغلب رشد پستان هاست) اتفاق می افتد. البته در بعضی دخترها کمتر از یک سال بعد از بلوغ و یا ۳ سال بعد از بلوغ هم عادت ماهیانه دیده می شود که طبیعی است.

روش دیگری که بتوان زمان اولین عادت ماهیانه را حدس زد، ترشحات مهبل است که حدود ۶ ماه قبل از اولین عادت ماهیانه این ترشحات به صورت شفاف، سفید و مخاطی شکل دیده می شوند. سن اولین عادت ماهیانه به ارث هم بستگی دارد و شاید در مادر هم این اتفاق دیرتر افتاده باشد، بنابراین صرف اینکه ۱۴ سالگی گذشته و عادت ماهیانه رخ نداده مشکل ساز نیست.

دیرتر شروع شدن عادت ماهیانه به عواملی دیگر هم بستگی دارد مثل لاغری شدید، کم خوری عصبی، ورزشکار بودن (ورزش شدید و دائمی)، استرس های شدید یا بعضی بیماری های خاص هم در تاخیر عادت ماهیانه دخالت دارند.

۳ ) کوچک ماندن سینه ها یعنی اختلا ل در روند بلوغ؟

تفاوت اندازه پستان ها کاملا طبیعی است. به خصوص اگر دخترها در سن بلوغ باشند. البته در اکثر خانم ها در سنین بعد از بلوغ هم اندازه پستان ها یکی نیست، همان طور که اندازه دو دست و پا یکسان نیست. معمولا اولین جوانه های پستان در سنین ۸ تا ۱۳ سالگی دیده و در اکثر موارد رشد و بزرگ شدن یکی از پستان ها سریع تر از دیگری است.

بعضی دختر خانم ها بعدها هم از این مسئله ناراحتند و فکر می کنند مشکلی وجود دارد.در این صورت اگر به یک پزشک متخصص زنان مراجعه شود، او شما را مطمئن می کند که مشکلی وجود ندارد. البته بهتر است دختر خانم ها همیشه در سنین بالاتر هم به پستان ها توجه داشته باشند و به هر نوع تغییر ظاهری آن توجه نشان دهند. به خصوص اینکه معاینه پستان ها را یاد بگیرند و هر ماه انجام دهند .

۴ ) چرا عادت ماهیانه منظمی ندارم؟

گاهی اینقدر در مورد عادت ماهیانه دقت می شود که انگار قرار است همه چیز مثل ساعت کار کند. در بین خانم ها این طور شایع شده که عادت ماهیانه باید هر ۴ هفته یک بار اتفاق بیفتد، در حالی که در اکثر خانم ها بی نظمی های زیادی در عادت ماهیانه وجود دارد. معمولا چرخه عادت ماهیانه ۲۸ روزه است، اما این عدد برای همه و حتی برای یک خانم در تمام طول سال ثابت نیست و ممکن است بین ۲۴ تا ۳۴ روز متغیر باشد.

اولین روز عادت ماهیانه، روز اول چرخه یک خانم محسوب می شود. معمولا در روز چهاردهم یکی از تخمک ها از تخمدان خارج می شود که به آن تخمک گذاری می گویند و در صورت عدم حاملگی دو هفته بعد پوشش درونی رحم ریزش پیدا کرده و عادت ماهیانه اتفاق می افتد. معمولا تا ۲ سال بعد از اولین عادت ماهیانه بی نظمی های زیادی وجود دارد، اما بیماری، کاهش وزن شدید و استرس زیاد هم باعث بی نظمی در قاعدگی می شوند.

حتی در مسافرت و یا تغییرات عمده زندگی (مثل مهاجرت و جابجایی) هم اختلال در زمان قاعدگی دیده می شود. طول مدت عادت ماهیانه هم از ۲ تا ۱۰ روز متفاوت است وحتی این مسئله هم همیشه در یک خانم ثابت نیست. بنابراین اگر داروی خاصی مصرف نشود، بیماری مشخصی وجود نداشته باشد و یا عدم تعادل هورمونی مطرح نباشد، بی نظمی در قاعدگی طبیعی است اما اگر این مسئله بسیار شدید و همیشگی شده است بهتر است با پزشک زنان صحبت شود تا مشکل زمینه ای به خصوص عدم تعادل هورمونی بررسی شود، به خصوص اگر این مسئله در دختر خانم ها بیش از ۳ سال طول بکشد.

۵ ) چرا پستان ها درد می گیرند؟

درد پستان هر از گاهی اتفاق می افتد. این مسئله در دختر خانم ها در سن بلوغ و بعد از آن بیشتر به دلیل رشد پستان هاست به خصوص در حمام هنگام شستشو و در خواب به خصوص در وضعیت دمر این درد بیشتر حس می شود.

با این وجود از درد پستان ها هیچ وقت نباید به راحتی گذشت. علاوه بر مسئله فوق،درد پستان ها در نزدیکی شروع عادت ماهیانه (یک هفته قبل) بسیار شایع است که به دلیل ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون اتفاق می افتد.

این هورمون ها باعث تجمع آب در بدن شده و پستان ها را متورم می کنند. در اوایل حاملگی هم درد پستان ها شایع است که دقیقا به علت ترشح هورمون ها و تاثیر آنها بر پستان است. در صورتی که درد پستان ها در موارد ذکر شده اتفاق بیفتد و هیچ ترشحی از پستان وجود نداشته باشد معمولا این درد را با مصرف مسکن و یا حتی پوشیدن لباس زیر مناسب تر برطرف کرد.

تغذیه خوب و استراحت کافی در اوایل قاعدگی در تسکین این درد بی تاثیر نیست. بهتر است از یک هفته قبل از عادت ماهیانه از مصرف غذاهای شور و کافئین دار (مثل قهوه،چای و شکلات) پرهیز شود. اگر به غیر از مواقع ذکر شده در پستان ها دردی حس شد بهتر است بدون معطلی به پزشک مراجعه شود