|
بی توجهی به نیازهای اوقات فراغت جوانان آثار سوء و زیانباری بر پیكره جامعه بر جای می گذارد كه مهمترین آنها عبارت اند از:
۱) انحرافات و بزهكاری در بین جوانان
پژوهشهای انجام شده در ایران حاكی از آن است كه بیشترانحرافات و بزهكاری های جوانان ، نتیجه فقدان برنامه ریزی صحیح در گذران اوقات فراغت آنان می باشد; چنان كه در تابستان به دلیل افزایش وقت آزاد و فرصتهای فراغتی جوانان ، بیشترین بزهكاری ها واختلالات رفتاری به وقوع می پیوندد. در حقیقت ، فقدان آگاهی والدین ، و نبود امكانات تفریحی وفراغتی مناسب باعث می شود كه بسیاری از جوانان نیازهای خود را ازطریق مجاری خلاف و غیر مجاز تأمین و برآورده نمایند كه رواج تفریحات ناسالم و انحرافی ، خود مدخل جوانان برای ورود به عرصه بزهكاری ها و انحرافات اجتماعی است .
۲) توقف رشد و بالندگی در جوانان
حركت ، جنبش ، تفریح و در یك جمله گذران صحیح اوقات فراغت از ویژگیهای حیات سالم یك جوان است كه به صورت غریزی در سرشت او نهاده شده است و خود عامل و انگیزه ای برای رشد وتعالی و سلامت و نشاط در وی می باشد. از این رو، منع جوانان ازفعالیتهای با نشاط، تحرك و تفریح ، نه تنها موجب توقف رشد بلكه سبب افسردگی و بروز رفتارهای ناهنجار و نیز از دست رفتن شور ونشاط و بالندگی در زندگی آنان می گردد.
در قرن حاضر، جوانان بیش از همیشه به خوب زیستن و داشتن سلامت جسمی و روحی نیازمندند. بدیهی است كه بی توجهی به دلپذیرترین فرصتهای زندگی جوانان ، دور كردن آنان از دوره جوانی خود و محروم ساختن شان از بدیهی ترین حقوق اولیه شان جزسرخوردگی و ناامیدی برای آنان در پی نخواهد داشت .
۳) عدم احساس تعلق به نظام و از دست دادن هویت اجتماعی
بدیهی است كه تقویت هویت اجتماعی جوانان موجب تضعیف رفتارهای ضد اجتماعی می شود ـ زیرا جوانان برخوردار از هویت اجتماعی ، بیشتر خود را ملزم به رعایت مقررات اجتماعی می دانند ـ ومهمترین عامل جهت تقویت هویت اجتماعی ایجاد رابطه معقول ، پیداكردن ارزشهای ملی و اجتماعی مشترك و در نهایت ایجاد احساس تعلق خاطر به جامعه و خانواده می باشد كه البته این احساس جز باوجود خانواده سالم ، مذهب جامع نگر و نظام دلسوز برای جوانان فراهم نخواهد شد. در واقع ، جوانان در پرتو توجه به نیازهای اجتماعی شان و برقراری ارتباط تنگاتنگ با حاكمیت جامعه و حضورفعال در عرصه ها و صحنه های سازنده اجتماع و در یك جمله درك متقابل ، رضایت و تعلق خاطر به جامعه پیدا می كنند، واجد هویت اجتماعی و شخصیت حقوقی می شوند و خود را در خدمت نظام ومتعلق به آن می دانند.
اما بی توجهی و نادیده انگاشتن حقوق جوانان سبب می شود كه آنان حق و حقوق خود را از راههای غیرمجاز وغیرقانونی به دست آورند; به گونه ای كه گرایش به رفتارهای ضداجتماعی ، عدم جامعه پذیری و بروز رفتارهای خلاف اخلاق و شؤون اجتماعی و در یك جمله تهی شدن از هویت اجتماعی از مصادیق بارزآن به شمار می آید. همچنین نباید از نظر دورداشت كه تمایل به رفتارهای ضداجتماعی به نوبه خود، نوعی آمادگی ذهنی و روانی در عدم پیروی از قواعد و مقررات اجتماعی و ابراز احساس دشمنی نسبت به محیط پیرامون ایجاد خواهد كرد كه تا حد زیادی به وضعیت فرهنگی ، بافت خانواده جوانان ، القائات گروه دوستان و عملكرد مسؤولین نظام وابسته است ; چنان كه چنین وضعیتی در سطح جامعه شیوع پیدا كند، چه بساجوانان زیادی كه با وجود عدم شناخت یكدیگر، متفقاً اهرمهای قدرت اجتماعی را مقصر می دانند و در صدد درگیری با آنان هستند، به محض بروز تغییراتی در شرایط جامعه و ایجاد زمینه برهم زدن نظم اجتماعی ، در پی سوءاستفاده از اوضاع موجود برآیند.
۴ ) هموار شدن زمینه بی هویتی در جوانان
بی توجهی ، بی تفاوتی و عدم احساس مسؤولیت نهادهای حكومتی و خانواده نسبت به نیازهای فراغتی جوانان موجب می شود كه آنان چنین احساس كنند كه مسائل شان درك نمی شود و جامعه نسبت به آنان بیگانه است . از این رو، قضاوت عمومی شان درباره خانواده و جامعه بابدبینی و احساس تنهایی همراه گردد. در این صورت می توان انتظارداشت كه در نتیجه تشدید حالت افسردگی ، یاس و سردرگمی موجود،به مواد مخدر پناه ببرند یا ازطریق گروههای مافیایی به بزهكاری ، فسادو مصرف سوغات های آماده غرب كشانده شوند.
به بیان دیگر، ورود انواع و اقسام سرگرمی ها و تفریحات مخرب ،پخش برنامه های خلاف اخلاق از طریق ماهواره ها و شبكه ارتباطات بین المللی ، نشر مجلات و كتب ضد دینی ، ارسال نوارها، پخش امواج مسموم رادیویی و رواج فرهنگ ابتذال و مفسده كاری در بین جوانان ،نشانگر اهتمام بسیار دشمنان نسبت به اهمیت فعالیتهای فراغتی جوانان و میلیاردها ساعت وقت آزاد آنان می باشد كه در صورت استمرار این روند، اوقات فراغت جوانان به مثابه درّه اُحد، روزنه نفوذ بیگانگان در تار و پود انقلاب و جدا كردن نسل دوم و سوم انقلاب ازنظام و جمهوری اسلامی خواهد شد.
از دست رفتن فرصتهای تجربه اندوزی
فعالیتهای فراغتی میدان وسیعی برای آزمون و خطا و تجربه اندوزی اجتماعی نزد جوانان است تا در پرتو آن برای ورود به مراحل بعدی واجتماعی شدن و مسؤولیت پذیری در جامعه آماده شوند. عدم بهره گیری صحیح از اوقات فراغت سبب می شود كه ناپختگی های سالهای آغازین دوره جوانی همچنان تداوم یابد و فرد فرصت آزمون پیدا نكند و در هنگام ورود به عرصه های زندگی اجتماعی ، ضعیف وناكارآمد باشد. در نتیجه ، پایه های مدیریت و برنامه ریزی آینده جامعه سست و لرزان گردد. |