بعضی ها استدلال می كنند كه كارهایی كه جوانان وارد آنها می شوند ، به میزان زیادی توسط وضع موجود جامعه تعیین می شوند ، و اینكه برای بسیاری از جوانان راههای انتخاب وجود ندارد . عده ای دیگر ، كه شامل بسیاری از متخصصان مشاور هم می شود ، با این استدلال مخالفند . استدلال این افراد این است كه بیشتر جوانان راههای معنی داری دارند كه می توانند یكی از آنها را برگزینند . این افراد وظیفه مشاوران شغلی را آگاه ساختن جوانان از این راههای انتخاب و توانا ساختن آنها برای انتخاب از میان این راهها با توجه به ویژگی های فردی خود می دانند .

با این وجود ، گروهی دیگر دیدگاهی ” میانه رو ” دارند و تاكید آنها بر نفوذ افراد مهم و تاثیر سایر منابع در انتخاب شغل می باشد .

به احتمال قوی ، یك مشاوره خوب باید بر پایه هر سه این دیدگاهها بنا شود :

۱ وضع موجود جامعه

۲ عوامل موثر فوری تر

۳ ویژگیهای فردی

●وضع موجود جامعه :

در گسترده ترین سطح ، فرهنگ ما مجموعه پیچیده ای از انتظارات اجتماعی را منتقل می سازد . جایگاه جوانان و خانواده هایشان در ساختار اجتماعی جامعه ، دیدگاههای آنها را نسبت به خودشان و دنیای كار ، تحت تاثیر قرار می دهد و در نتیجه آرمانها و انتظارات آنان را نیز تحت الشعاع قرار می دهد .

وضعیت های مختلفی كه می تواند گستره امكانات و راههای انتخاب جوانان را محدود كند ، شامل موارد زیر می شود :

●سطح شغلی والدین :

جوانانی كه والدین آنها در شغل های تخصصی و مهارتی فعالیت داشته اند ، در مقایسه با افرادی كه والدینشان در شغل های كمتر تخصصی یا ساده تر فعالیت داشته اند یا برای مدتی طولانی بیكار بوده اند ، به سوی آرمانهای جاه طلبانه تر گرایش پیدا می كنند و دسترسی به فرصت ها و امكانات بیشتری دارند .

●جنسیت :

افراد هر دو جنس شاید نسبت به انتخاب شغل هایی كه به طور سنتی به جنس مخالف بیشتر مربوط می شود ، مقاومت نشان دهند . تعصبات جنسیتی نسبت به انتخاب شغل مناسب به همان اندازه می تواند برای پسرها محدود كننده باشد كه برای دخترها

●ویژگی های قومی و نژادی :

منشاء قومی افراد می تواند آرمان های شغلی آنها را تحت تاثیر خود قرار دهد و بدلیل شبكه های محدود تر برخی از گروههای قومی اقلیت ، می تواند فرصت آزمایش آرمان ها و شانس استخدام آنها را محدود تر سازد .

یكی از وظایف اصلی خدمات شغلی و حرفه ای این است كه این محدودیت ها را كاهش دهند و در مقابل ، گستره امكانات را برای همه جوانان افزایش دهند . این وظایف شامل موارد زیر می شود :

مبارزه با نرش قالبی و كلیشه ای به جنسیت ، گروههای قومی و سایر تعصبات اجتماعی

فراهم آوردن دسترسی به افراد نمونه ، مثلاً زنان و سیاهپوستانی كه در شغل های غیر سنتی به موفقیت دست یافته اند .

حمایت از افرادی كه با وجود داشتن راههای انتخاب فراوان ، راههای سنتی را انتخاب كرده اند .

●عوامل موثر فوری تر :

جوانان برای انتخاب شغل ، به گستره وسیعی از منابع اطلاعاتی دسترسی دارند منابعی كه نفوذ مستقیم دارند ، شامل این موارد می شوند :

▪والدین و سایر خویشاوندان

▪دوستان و گروه همسالان

▪متخصصان حرفه ای

▪معلمان موضوعی

▪تماس با كارمندان و استفاده از تجارب مستقیم آنها از استخدام

افراد همچنین از طریق آگهی های شغلی و راههای عمومی تر تحت تاثیر كتابها ، بروشورها ، نرم افزارهای شغلی و رسانه ها قرار می گیرند .

تحقیقات نشان می دهد كه :

جوانان برای انتخاب شغل بیشتر روی نصیحت های ” غیر رسمی ” و حمایتهای والدین و دوستان تكیه می كنند تا اینكه بروند و از مشاوره ” رسمی ” مانند مشاوران شغلی و معلمان استفاده كنند .

دیده شده كه والدین به عنوان مفید ترین منبع موثر روی فرد اعمال نفوذ دارند و پس از آنها مشاوران شغلی و سپس معلمان قرار دارند .

این منابع مختلف ، نفوذ خود را به گونه های مختلفی اعمال می كنند :

۱ والدین و خویشاوندان فرد ، دانش دست اولی درباره مشاغل خاص و شغل به طور كلی ارائه می كنند . همچنین تحقیقات نشان می دهد كه نصایح و حمایت های خانواده ، روی تصمیم فرد برای ادامه تحصیل بعد از ۱۶ سالگی مؤثر تر از نصایح متخصصان حرفه ای است . ولی این خطر وجود دارد كه با در نظر گرفتن آهنگ تغییرات در بازار كار ، دانش والدین و خویشاوندان ، قدیمی باشد .

برخی از والدین شاید آرمانهای نامناسبی برای فرزندانشان داشته باشند و آنها را برای استفاده از فرصت های نامناسب تحت فشار قرار دهند .

خانواده ها می توانند دیدگاههای جوانان را نسبت به كار به گونه های غیر عمدی تری نیز تحت تاثیر قرار دهند . تحقیقات نشان می دهد كه :

تجارب اولیه جوان در خانواده ، رشد و توسعه ، علاقه او به مشاغل خاص و اینكه آیا جوان تحصیلات خود را ادامه خواهد داد یا نه را تحت تاثیر قرار می دهند .برای دختران ، انتخاب مشاغل غیر سنتی تحت تاثیر نگرشهای والدین نسبت به كار قرار می گیرد و به نوع رابطه ای كه آنها با هر یك از والدین خود دارند نیز بستگی دارد .

۲ دوستان و گروه همسالان ، در دوران بلوغ كه جوان درك قوی تری از هویت خود پیدا می كند نفوذ قوی تری روی جوان اعمال می كنند. برای بسیاری افراد ، صحبت با دوستان درباره شغل ، یك منبع مهم از نظریات و ایده های جدید می باشد . افرادی كه در سن ۱۶ سالگی تحصیل تمام وقت را به اتمام می رسانند غالباً اولین چیزهایی كه درباره شغل می شنوند ، از زبان دوستانشان بیان می شود . آن دوستانی كه در حال كار كردن می باشند ، اطلاعات شغلی خوبی به فرد می دهند ؛ آن دوستانی كه در حال گذراندن تحصیلات بالاتر می باشند نیز در وضعیت خوبی برای دادن ارزشیابی صادقانه از دوره ها و موسسات آموزشی خاص ، قرار دارند .

با وجود این ، شواهد نشان می دهد كه گروه همسالان می تواند در تطبیق دادن جنسیت فرد با شغلش و سایر تعصبات در آغاز تصمیمات بر روی فرد اعمال فشار كند.

۳ مشاوران شغلی اساساً نقش خود را كمك به جوانان برای كند و كاو و اكتشافات در اهداف و آرمانها ، وسعت دادن به ایده ها و نظریات به چهارچوب در آوردن انتخابها و افزایش برنامه هایشان برای آینده می دانند . آنها منبعی از اطلاعات درباره فرصتها و امكانات هستند و با وجود این باز هم افراد را به جستجو و كاوش درباره اطلاعات شغلی مورد نیاز خود ترغیب می كنند . این مسئله شاید برای جوانانی كه انتظار دارند در گفتگوها و مشاوره های شغلی خود چنین اطلاعاتی را جمع آوری كنند ، نا امید كننده باشد .افزایش خودآگاهی ، دانش استفاده از فرصتها و مهارتهای تصمیم گیری ، همگی از تاثیرات اثبات شده مشاوره شغلی می باشند . تحقیقات همچنین نشان می دهد كه جوانانی كه از خانواده های محروم و فقیر بوده اند ، شاید بیش از دیگران به مشاوره شغلی نیاز داشته باشند و یا به آن متكی باشند .

در نتیجه شاید خدمات شغلی مشخصاً برای بر آوردن نیاز چنین گروههایی بوجود بیایند.

۴ شواهد نشان می دهد كه صحبت با مشاوران شغلی هنگامی موثرتر است كه با آموزش مشاغل همراه باشد .

آموزش مشاغل همچنین به نحو مثبتی دیدگاه جوانان را نسبت به اهمیت بدست آوردن تحصیلات دانشگاهی و قابلیتهای علمی وحرفه ای تحت تاثیر قرار می دهد .

۵ معلمان موضوعی ، كه نقش مشاوران رسمی را ندارند ، روی تصمیمات افراد جوان برای ورود به آموزش های بالاتر و بیشتر و انتخاب مسیرشان ، نفوذ خاصی دارند .

افراد همچنین از متخصصان موضوعی اطلاعات مفیدی درباره قوتها و ضعف های خود كسب می كنند . هر چند ، برخی جوانان از فشار بیش از اندازه معلمانشان برای ماندن در مدرسه و یا ادامه تحصیل در رشته خاص شكوه دارند و معتقدند كه معلمان این كار را بخاطر افزایش تعداد دانش آموزانشان انجام می دهند .

۶ تماس با كارمندان ( مثلاً صحبت با آنان ) می تواند اطلاعات مفیدی درباره مشاغل و محیطهای كاری مختلف در اختیار جوانان قرار دهد ؛ با این وجود این خطر وجود دارد كه آنان را دچار پیش داوری و جبهه گیری كند چون مثلاً این امكان وجود دارد كه كارمندان از سازمان خود بیش از حد تعریف كنند .

۷ تجارب كارآموزی تقریباً برای همه دانش آموزان در هنگام تحصیل وجود دارد . این تجارب می تواند تاثیر مهمی روی تصمیمات شغلی داشته باشد . ”تصمیمات مربوط به كارهای جاری یا تصمیمات مربوط به فرصتهای جدید و یاحتی رد اولویت های قبلی و بوجود آمدن اولویتهای جدید

این مسئله بستگی زیادی به این داردكه چگونه این تجارب با آموخته های قبلی فرد تلفیق می شوند.

۸ كتابها ، بروشورها و نرم افزارهای شغلی منابع مهمی برای كسب اطلاعات تحصیلی و حرفه ای می باشند . جوانان از طریق مدارس و خدمات تخصصی گوناگون می توانند به كتابخانه های تخصصی دست یابند و این كتابخانه ها غالباً به همان اندازه كه مواد چاپی دارند ، منابع و اطلاعات كامپیوتری و خودكار را نیز شامل می شوند . اهمیت اینترنت نیز احتمالاً در آینده به عنوان یك منبع اطلاعاتی مهم ، به نحو فزاینده ای افزایش خواهد یافت ولی :

در برخی از مكتوبات استخدامی ، شامل آنهایی كه متعلق به موسسات آموزشی هستند ، بیش از حد بر خصیصه های جذاب یك سازمان استخدام كننده یا موسسه آموزشی خاص تاكید می كنند .

اطلاعات كامپیوتری ، بدلیل شیوه ارائه آنها ، شاید چیزهایی را وا نمود كنند كه چندان موجه یا تضمین شده نباشند .