حضور مأموران راهنمایی و رانندگی در جاده ها و بزرگراه های شهری و برون شهری، بیش از آن که برای ترساندن رانندگان باشد، ابزاری برای رعایت بهتر و بیشتر قوانین و در نتیجه حفظ جان و تأمین سلامت شهروندان و رانندگان است، اما چگونه است که تعداد زیادی از رانندگان با مشاهده خودروهای پلیس راهنمایی و رانندگی، ناگهان سرعت خود را کاهش داده و موجب ایجاد ترافیک سنگین در مسیر می شوند.

در بسیاری از مواقع رانندگان با سرعت مجاز مثلاً ۹۰ تا ۱۲۰ کیلومتر در حال حرکت در اتوبان ها و بزرگراه ها هستند و گاهی نیز ترافیک مسیرها روان و به صورت عادی است اما به محض این که چشم رانندگان به گشت ها و یا خودروهای متوقف شده پلیس راهنمایی و رانندگی در کنار جاده می افتد، ناگهان اقدام به کاستن از سرعت خود می کنند، این در حالی است که حتی اگر آنها به همان سرعت (حتی ۱۲۰ کیلومتر) در حال حرکت باشند و تمامی قوانین را نیز رعایت کنند، اشکالی متوجه آنها نخواهد بود و پلیس نیز ایرادی نمی گیرد.

بطور مثال در اتوبان تهران کرج و یا بسیاری از بزرگراه های شهر تهران معمولاً به خاطر حجم بالای تردد خودروها در اوایل صبح و ساعات دیگر، کمتر امکان دارد که خودروها بتوانند بیش از سرعت مجاز حرکت کنند و معمولاً با سرعت های ۶۰ تا ۱۰۰ در حال تردد هستند و چنانچه تا پایان مسیر با همین سرعت و توجه به قوانین رانندگی کنند، به هیچ وجه شاهد ایجاد ترافیک سنگین در مسیر خود نخواهند بود اما در بسیاری از مواقع ترس از پلیس و به عبارتی هراس بی جا و بی خود از پلیس راهنمایی و رانندگی منجر به کاهش ناگهانی سرعت و ایجاد ترافیک سنگین و حتی تصادفات می شود.

جالب است که در برخی مسیرها ماکت خودرو پلیس در حاشیه اتوبان قرار داده شده است و برخی از رانندگان حتی با مشاهده ماکت خودرو پلیس نیز ناگهان سرعت را کم می کنند!

توجه به این مسائل نشان می دهد که رفتار و شناخت بسیاری از شهروندان و رانندگان از پلیس راهنمایی و رانندگی درست نیست و فرهنگ غلط «ترس از پلیس» نه تنها هنوز اصلاح نشده است بلکه روز به روز ابعاد جدیدتری به خود می گیرد و نوعی فرهنگ ترافیکی نادرست را دامن می زند که نتایج آن نه تنها چندان جالب و خوشایند نیست بلکه مشکلات متعددی را برای خود رانندگان، شهروندان و حتی پلیس ایجاد می کند.

این که چرا برخی رانندگان ما از پلیس راهنمایی و رانندگی و حتی ماکت خودرو پلیس هراس بی جا دارند مستلزم بررسی ها و تحقیقات گسترده و دقیق از جانب خود پلیس و نیز سازمان ها و نهادهای تحقیقاتی معتبر است. به نظر می رسد نهاد پلیس باید این موضوع را با حساسیت بیشتری دنبال کند و چنانچه این نهاد دقت بیشتری به تصاویر دوربین های ترافیکی در اتوبان ها و بزرگراه ها داشته باشد و حتی از مأموران و گشت های خود نظرسنجی و پرس و جو کند، قطعاً به این نتیجه خواهد رسید که حضور پلیس راهنمایی و رانندگی در برخی مسیرها نه تنها ترافیک را روان و عادی نمی کند بلکه خود، عاملی برای ایجاد ترافیک سنگین است.

البته باید اذعان کرد که برخی از مأموران راهنمایی و رانندگی و گشت های محسوس و نامحسوس آنها رفتار درست و کارشناسی شده ای در برخورد با رانندگان ندارند. مأموران پلیس باید بدانند که در برخی موارد ایستادن آنها کنار اتوبان و بزرگراه و دست تکان دادن به منظور هدایت خودروها نه تنها مشکلی از ترافیک حل نمی کند بلکه بر آن می افزاید و حقیقت این است که اگر این دسته از مأموران و خودروهای آنها حضور فیزیکی در طول مسیر تردد خودروها نداشته باشند، قطعاً وضعیت ترافیکی بهتری در این نوع مسیرها حاکم خواهد بود.

نکته قابل اشاره دیگر این که بسیاری از مأموران زحمتکش راهنمایی و رانندگی معمولاً رفتار صحیح و کارشناسی شده ای با رانندگان دارند و حضور آنها در کاهش مشکلات ترافیکی و تردد خودروها مؤثر است اما هستند افرادی که هرچند قصد آنها اصلاح امور ترافیکی است اما ندانسته و نخواسته بر مشکلات می افزایند که به نظر می رسد با توسعه رویکرد آموزش های تخصصی پرسنل در راهنمایی و رانندگی، این مشکلات نیز قابل حل و فصل است.

نظرسنجی از شهروندان و جویا شدن نظرات آنها درباره چرایی ترس های بی جا از پلیس راهنمایی و رانندگی نیز می تواند در کاهش این نوع مشکل ترافیکی و اصلاح فرهنگ ترافیکی حاکم مؤثر باشد. حقیقت این است که حتی اگر تعداد اندکی از رانندگان، هراس و ترس بی جا از پلیس داشته باشند و ناگهان سرعت خود را کاهش دهند، موجب می شود که تمامی رانندگان و خودروهایی که پشت سر آنها قرار دارند نیز مجبور به کاهش سرعت باشند که نتیجه این رفتار عده ای اندک از رانندگان، ایجاد ترافیک سنگین برای تمامی خودروها خواهد بود. بنابراین آموزش یک به یک رانندگان در این زمینه از اهمیت بسزایی برخوردار است چرا که نوع ترافیک حاکم بر خیابان ها و اتوبان ها بسته به تصمیم و نوع رفتار تک تک رانندگان دارد.

در آموزش های قبل از دریافت گواهینامه باید به شهروندان تفهیم شود که ترس از پلیس راهنمایی و رانندگی (در شرایطی که افراد به قانون احترام می گذارند و تخطی نمی کنند) معنا ندارد.

قطعاً با ارائه آموزش ها به شهروندان، رانندگان و مأموران راهنمایی و رانندگی شاهد حل بخش قابل توجهی از مشکلات ترافیکی خواهیم بود.