بر سنگ مزار کشیشی در کلیسای وست مینستر نوشته شده است؛«کودک که بودم می خواستم دنیا را تغییر دهم. بزرگ تر که شدم متوجه شدم دنیا خیلی بزرگ است من باید انگلستان را تغییر دهم. بعدها انگلستان را هم بزرگ دیدم و تصمیم گرفتم شهرم را تغییر دهم. در سالخوردگی تصمیم گرفتم خانواده ام را متحول کنم. اینک که در آستانه مرگ هستم می فهمم که اگر روز اول خودم را تغییر داده بودم شاید می توانستم دنیا را هم تغییر دهم!»

به راستی چند درصد از ما انسان ها هنگام رانندگی قوانین را رعایت می کنیم ؟ بسیاری از حوادث رانندگی بر اثر سرعت زیاد و عدم رعایت فاصله یا نبستن کمربند ایمنی روی می دهد. در یک فاصله ۱۰۰ کیلومتری راننده ای که با سرعت ۱۱ کیلومتر در ساعت رانندگی می کند تنها هفت دقیقه زودتر از راننده ای که با سرعت ۹۵ کیلومتر رانندگی می کند، به مقصد می رسد. آیا هفت دقیقه صرفه جویی در زمان ارزش آن را دارد که جان خود و دیگران را به خطر بیندازیم؟ عدم رعایت نکات ایمنی هر ساله جان بسیاری از انسان ها را در جاده های شهر می گیرد.

امروزه دنیا چنان متحول شده که داشتن گواهینامه رانندگی یکی از لازمه های زندگی است بخصوص برای افرادی که هر روز مجبور هستند فاصله بسیار زیادی را از محل خانه تا کار و به عکس طی کنند.با این وجود بعضی از افراد با وجود داشتن شرایط لازم برای گرفتن گواهینامه از رانندگی می ترسند.

ترس؛ واژه ای بسیار آشناست. متخصصان معتقدند که از هر ۱۰ نفر یک نفر روزی در زندگی دچار ترس می شود. ترس جزئی از زندگی است، همانطور که می دانید چیزهای زیادی در زندگی وجود دارند که ترس را با خود به همراه می آورند. هر کسی با دیدن دزد یا یک صحنه تصادف می ترسد و عصبانی می شود. ترس اغلب می تواند بسیار مفید باشد چون به انسان هشدار می دهد که خطری در کمین است. اگر شخصی خودش را در یک موقعیت خطرناک ببیند ترس به کمک او می آید تا برای دفاع از خود واکنش نشان دهد. هنگام ترس آدرنالین و دیگر مواد شیمیایی در خون ترشح می شود، ترشح این مواد باعث افزایش ضربان قلب شده و نیروی فیزیکی انسان را افزایش می دهد.

مثل دیگر ترس ها ترس از رانندگی هم توسط ضمیر ناخودآگاه انسان ایجاد می شود. هرگاه انسان می ترسد به این معنا است که ضمیر ناخودآگاه او یک مکانیسم دفاعی از خود نشان می دهد .ترس از رانندگی زمانی پیش می آید که انسان ها حادثه تلخی چون تصادف را در گذشته خود تجربه کرده باشند. این ترس هر بار حتی با تماشای یک فیلم که شخصی در حال رانندگی را نشان می دهد، تحریک می شود. قدرت و تاثیرگذاری احساسات منفی باعث می شود که ضمیر ناخودآگاه با خود بگوید که «رانندگی خطرناک است» و یا اینکه «من چگونه در این خیابان های شلوغ می توانم جان سالم به در ببرم». و به همین سادگی ترس از رانندگی در وجود انسان رشد می کند.

این ترس خود را به شیوه های گوناگون نشان می دهد، مثلا فرد به طور کلی از پشت فرمان نشستن امتناع می کند و یا اینکه شخص راننده نمی تواند به موقع و در حین رانندگی واکنش درستی از خود نشان دهد».خیابان های شلوغ و اتوبان های پرترافیک همه و همه منجر به ایجاد استرس هنگام رانندگی می شوند.

برخی از مردم به این مسئله اشراف دارند و می دانند که این نگرانی کی آغاز می شود در حالی که برخی از این موضوع اطلاعی ندارند و نمی دانند که چرا هنگام رانندگی سردرگم و دستپاچه می شوند. افرادی که از رانندگی می ترسند اغلب مسیرشان را به هنگام رانندگی عوض می کنند تا وارد شلوغی، ترافیک و ... نشوند. برای افرادی که دچار این عارضه شده اند بسیار مهم است که به علت ترس خود پی ببرند.

برای افرادی که قصد یاد گرفتن رانندگی دارند نخستین جلسه رانندگی بسیار مهم است. کسی که رانندگی یاد می گیرد باید برای نخستین بار ماشینش را به یک جاده خلوت و باز ببرد در غیر این صورت ترسی در او به وجود می آید که شاید تا آخر عمر در وجود او بماند. برای بسیاری از افراد هم این ترس و واهمه مانع از قبولی آنها در امتحان رانندگی می شود.

برای بعضی از اشخاص امتحان رانندگی مثل یک امتحان ورودی سرنوشت ساز به حساب می آید. پیش از امتحان ترس از اینکه همه چیز خراب و بد و بدتر شود به سراغ مان می آید. هرچه به روز امتحان نزدیک تر می شوید این ترس هم بیشتر می شود تا جایی که راننده فکر می کند تمام مهارت هایی که تازه آموخته است را دقیقا همان لحظه که به آنها نیاز دارد، فراموش می کند.نشانه های ترس از رانندگی به شرح زیر است:

ترس از رانندگی در شهر

ترس از رانندگی در مکان های شلوغ

وارد شدن به اتوبان ها

بهانه آوردن برای فرار از رانندگی

دستپاچگی هنگام رانندگی

رانندگی نکردن در اوضاع جوی نامناسب

ترس از تصادف و از دست دادن کنترل به هنگام رانندگی

ناتوانایی لحظه ای برای تصمیم گیری به هنگام رانندگی

بسیاری از افرادی که از رانندگی می ترسند دچار این نشانه ها می شوند، اما از دست دادن کنترل به هنگام رانندگی یکی از نشانه های رایج بین افرادی است که از رانندگی می ترسند.

علاوه بر این نشانه ها، علائم فیزیکی و روحی دیگری هم هستند که نشان دهنده ترس هنگام رانندگی است. این علائم شامل حالت تهوع، تعریق، خشکی دهن، لرزش دست و پا، تپش قلب، عدم توانایی صحبت کردن، ترس از مرگ و ... است.

بیشتر درمان های ترس از رانندگی سال ها طول می کشد و بعضی وقت ها حتی نیاز است که بیمار به طور دائم با ترس مواجه شود. اما برخی معتقدند مواجه کردند شخص بیمار با ترس بی فایده است و گاهی شرایط را از سابق بدتر هم می کند.

بعضی از دکترها برای درمان این عارضه از داروهای مختلفی استفاده می کنند که هر دارویی قطعا عوارض جانبی را در پی خواهد داشت. به علاوه داروها صددرصد این عارضه را از بین نمی برند، بلکه نشانه های آن را کاهش می دهند. البته به جزو دارو درمانی روش های چون انرژی درمانی و یا هیپنوتیزم برای درمان بیماران وجود دارد که صددرصد موثر واقع نشده اند.اما پزشکان اخیرا در کلینیک های تخصصی که تنها به اینگونه بیماران اختصاص یافته ذهن بیماران را طوری آموزش می دهند که احساس کاملا متفاوتی نسبت به رانندگی به دست آورند. برای رهایی از ترس به هنگام رانندگی می توان روش های زیر را امتحان کرد.

روی کاغذی جملاتی درباره رانندگی بنویسید و آنها را هر روز با خود تکرار کنید و به عنوان مثال بنویسید «میلیون ها نفر هر ساله از طریق جاده ها مسافرت می کنند و در نهایت امنیت به مقصدشان می رسند»، «اگر من با سرعت مجاز در تمام مسیرها عبور کنم و مواظب دیگر رانندگان باشم به سلامت به مقصد می رسم» و یا «من می توانم در لاین راست حرکت کنم به این ترتیب می توانم با هر سرعتی که دوست دارم حرکت کنم».

تلاش کنید افکاری را که هنگام نزدیک شدن به یک اتوبان و یا جاده شلوغ ناگهان به ذهنتان خطور می کند، شناسایی کنید. اغلب افرادی که ترس از رانندگی دارند هنگام مواجه شدن با خیابان های شلوغ در ذهن خود فکر می کنند اتوبان ها خطرناک هستند و یا اینکه حتما با ماشین جلویی خود تصادف می کنند، اینگونه افکار درست مثل حقیقت به نظر می رسند. به خاطر آورید که اینها افکار پوچ و بیهوده ای هستند و با عکس العمل به موقع می توان از شر تصادف جان سالم به در برد.

خواب مغناطیسی هم روش دیگری برای کاهش ترس به هنگام رانندگی است.این خواب ضمیر ناخودآگاه را که نقش مهمی در ترس انسان بازی می کند، دوباره برنامه ریزی خواهد کرد. وقتی ضمیر ناخودآگاه دوباره برنامه ریزی شد علائم ترس کم کم کاهش می یابد، اما بیشتر مردم دوست ندارند که کنترل خودشان را هنگام خواب از دست بدهند و کسی برای ضمیر آنها دوباره برنامه ریزی کند. در هر حال این روش بسیار امن است و خیلی سریع عمل می کند.

فراموش نکنید برای رهایی از ترس به هنگام رانندگی نباید نقش یک مربی مجرب را نادیده گرفت. یک مربی خوب با درک درست از ترس شما و با آموزش دادن تجارب خود به هنگام رانندگی می تواند ترس شما را تا حد زیادی کاهش دهد. هرچه به هنگام رانندگی مهارت شما بیشتر باشد، امنیت جانی، اعتماد به نفس شما بیشتر می شود و ماشین را به راحتی می توانید کنترل کنید.

ترجمه: آزاده هاشمی