در حالی که پشت میز تحریر اتاقم نشته ام هنوز نمی دانم مطلبم را باید از کجا شروع کنم از اتاق بیرون می آیم نفس عمیقی می کشم تا بلکه با رسیدن اکسیژن تازه سلولهای خاکستری ام بکار بیافتد همین که دستهایم را به طرفین بدنم باز می کنم، ناگهان چشمم به سپیدی قله دماوند این مظهر جاودانگی ایران زمین می فتد.

درون خود احساس عجیبی می کنم فکر می کنم روحم دارد از جسم خارج می شود اما نه این مرغ خیالم است که دارد هر لحظه اوج می گیرد. خودم را روی قله دماوند حس می کنم و سرمای برفهایش به رگهایم گرما می بخشد. باز هم اوج می گیرم وبه آبی فیروزه ای خزر و سبزی بی مانند جنگل های شمال می رسم بعد همانطور مسیرم را به سمت شرق ادامه می دهم گنبدهای آسمانی رنگ خیام،عطار و کمال الملک را در نیشابور پشت سر می گذارم. ناگهان احساس آرامش عجیبی می کنم. به بارگاه قدس پیشوایم در مشهد رسیده ام می خواهم بیاستم و کم بیاسایم، اما نمی توانم در حالی که دورمی شوم نادر را می بینم که سوار بر اسب و تبزرین در دست در حالی که اشعار فردوسی را زمزمه می کند به بدرقه ام آمده است.

سراسر وجودم سرشار از غرور می شود. هنوز در فکر او هستم که خودم را بالا ی شهر سوخته در زابل می یابم با خود میگویم که چه رازهایی را در دل خود جای داده است این سوخته دل کهنسال با زهم ادامه می دهم و صدای رستم را می شنوم که هنوز در سوگ پسر عزادار است. سپس از دریاچه هامون و نخل های سرسبز سراوان و زاهدان به ساحل نیلگون دریای عمان و بعد از آن به خلیج تا ابد پارس می رسم. از فراز معبدها هندوها در بندرشاه عباس کبیر نیز عبور می کنم بوی درختان شناور جنگل لا فت در قشم مرا بخود می آورد، سربرمی گردانم اما کشتی به گل نشسته یونانی ها را در کیش می بینم، از بام خانه ریس علی دلواری،در بوشهر نیز رد شده ام و حالا دیگر به شکرستان رسیده ام بوی نیشکر،خرما و نفت با هم عجبین شده است.

نوای خوش اروند و کاورن و بهمن شیرخستگی را از من می رباید ره بسوی کاخ "آپادانا" ی داریوش شاه بزرگ و معبد بزرگ "چغازنبیل" می پیمایم باز به احساس آشنایی می رسم، همان احساس آرامش عجیبی که دربارگاه علی بن موسی داشتم راستی اینجا کجاست؟ ناگهان گنبد مقرنسی شکل دانیال پیامبر را می شناسم چقدر خوشبختم که در شرق و غرب کشورم دو انسان پاک آرمیده اند. در حالی که از خاک پاک آن دیار درحال گذرم دلم می گیرد چرا که اینجا دیگر از نادر خبری نیست. از سبزه زارهای چهارمحال به ((فک الفلا ک)) لرستان می رسم و از آنجا به سوی ایلا م و کرمانشاهان می روم در آن دیار ناخودآگاه به یاد خسرو و شیرین و فرهاد کوه کن می افتم، می خواهم بگذرم که نقش ماندگاری از داریوش شاه را به تارک بیستون می بینم.

به سوی کردستان و از آنجا به آذربایگان روانه شدم دریاچه آذربایگان مرا بر سر سفره اش نمک گیر می کند و سپس مرا بسوی دو برادر کهن سربه فلک کشیده اش سهند و سبلا ن هدایت می نماید، در حالی که از عظمت این دو برابر سپیدمو حیران مانده ام، ناگهان مرغ خیالم با سرعت بیشتری به پرواز در می آید و از روی کویر سوزان عبور می کند تا مرا به شهر بادگیرها برساند. یزد آرام خوابیده است،بوسه ای بر پیشانی اش زدم و دور شدم. از دور صدای همهمه می آمد ناگهان خود را در محاصره سی وسه پل،چهل ستون و عالی قاپو در اصفهان می بینم. به تک تک آنها سلا م می کنم آنها نیز به عنوان شادباش افتخار همراهی با زاینده رود را به من اعطا می کنند. پس از وداع باز زنده رود جاوید به سوی دیگر که نمی دانم کجاست روانه می شوم.

ناگهان بوی گل طعم عشق و صدای بلبل به من می فهماند که به سراچه حافظ و سعدی قدم گذاشته ام، می خواهم بگذرم اما باز همان آرامش عجیب به پابوس شاهچراغ می روم و سلا م برادرش را به او می رسانم. از شهر شیراز به دشت مرودشت می رسم. مرا به کاخ آپادانا و ((هدیش)) و تالا ر صد ستون هدایت می کنند و به گرمی استقبالم می کنند. به کرمان می رسم انگار همه غم دارند نمی دانم چه شده، کسی با من حرف نمی زند؛ به سوی بم رهسپار میشوم هیچ نشانه ای از بم نیست خدای من مگر می شود؟ ناگهان خون در رگهایم یخ می زند بم وارکش به ویرانه ای مبدل شده اند.

به گزارش ایران توریسم، دیگر هیچ نشانی از بزرگترین بنای خشتی عالم باقی نمانده بغض در گلویم می شکند و در سوگ ارگ بم و مردمانش می گریم. دیگر نمی توانم بمانم مرغ پرشکسته خیالم به سرعت باز می گردد و دیگر در هیچ جا توقف نمی کند ناگهان می ایستد و من خود را در خیابان شمیران تهران جلوی در ورودی موزه رضا عباسی می بینم. نمی دانم چرا اینجا؟ اما می دانم دیگر مرغکم که هنوز گریان است خیال پرواز ندارد او را بغل می کنم و وارد موزه می شوم. «علا قه مندان به بازدید از موزه می توانند هر روز هفته به جز دوشنبه ها و ایام سوگواری از آن دیدن کنند.» این عبارتی است که روی در ورودی موزه نصب شده است. مجموعه آثاری که در موزه رضا عباسی به نمایش گذاشته شده است یادآور گذشته ای از روزگار بس ناشناخته و سحرانگیز و سرشار از تلا ش و کوشش بشر برای دوام و بقاء،ستیز با طبیعت،دستیابی به نعمت ها و غلبه بر چیرگی های آن است مجموعه مورد اشاره در ۵ تالا ر و نمایشگاه دائمی موزه به نمایش گذاشته شده است.

به تالا ر اول با نام تالا ر پیش از اسلا م قدم می گذارم اشیاء محفوظ در این تالا ر از هزاره دوم پیش از میلا د تا پایان دوره ساسانی را در برمی گیرند.سفالینه ها و فلزهایی که باشکل و طرح های ساده و دلپذیر و اغلب الهام گرفته از طبیعت هستند،هر یک نام منطقه ای چون آذربایگان،شوش و لرستان را به همراه دارند.کشف مواد و دستیابی به مصالح انسان دوره مادی و هخامنشی را واداشت که به زیبا آفرینی فکر کند و آثار بدیعی را از خود به جا بگذارد ظروف نقره و طلا کوب دوره ساسانی که آثار این تالا ر را به پایان می برند، تجسمی از آن بازمانده ها هستند.

بعد از بازدید از اولین تالا ر به تالا ر بعدی موزه که همان اولین تالا ر هنرهای اسلا می است می روم که در آن فلزاتی متعلق به دوره آل بویه که نقش هایی از دوره ساسانی و خطوط کوفی که از اولین نمادهای دوره اسلا می است را در بردارد. همراه با سفالینه هایی از سده سوم و چهارم هجری قمری متعلق به نیشابور و نمونه هایی از سفالهای لعاب دار رنگارنگ متعلق به ساری و همچنین ظروف سفالین از دوره سلجوقی از قبیل ظروف مینایی،نقاشیهای زیرلعاب، که اکثرا در شهرهای ری و کاشان تولید گشته اند، قسمت دیگری ازاین مجموعه را تشکیل داده اند.پیه سوزها،عود سوزها و ظروف فلزی دیگر دوره سلجوقی پایان بخش مجموعه این تالا ر هستند.

از تالا ر اول دوره اسلا می به تالا ر دوم دوره اسلا می قدم می گذارم. در این تالا ر آثاری از قرن هفتم تا پایان سده سیزدهم هجری جای دارند. با یورش مغولا ن،گرایشها سلیقه ها و نوع ساخته ها دگرگون شد و مراکز هنری از سویی به سوی دیگر جابجا شدند. سفالینه های آغازگر این مجموعه با رنگینه ها و زمینه های تزئینی دیگر گونه، نمونه هایی از این دستاوردها هستند.فلزات دوره تیموری بازماندهایی چند از این دوره پرآشوب را به نمایش می گذارند. در ادامه این مجموعه،نقش مایه ها،آذینه ها و رنگ مایه های متفاوت بر فلزات،سفالیته ها و بافته های پرنقش و نگار متعلق به دوره صفویه روزگار دیگری را مجسم می کند. بخش دیگری از این مجموعه را منسوجات،فلزات و لا کی های رنگارنگ و آذین یافته با طرح های گل ومرغ،نمونه آثاری از دوره قاجار که نشان دهنده عصر نوینی در تاریخ فرهنگ و هنر این مرزوبوم هستند تشکیل داده است.

تالا ر بعدی که قصد دارم به آن قدم بگذارم تالا ر نگارگری است. از سده های اولیه دوره اسلا می آثار معدودی از نگاره ها به جا مانده است.آ غازگر تالا ر نگارگری موزه، برگهایی از شاهنامه متعلق به سده هشتم و نمونه هایی از مکاتب شیراز و تبریز هستند. می دانم که شیوه های نگارگری در هر دوره به نام شهر و یا شهرهای مراکز قدرت نامیده و معروف گشته اند نگاره های دیگری از سایر کتب که در ادبیات ما جایگاه بالا یی دارند مثل بوستان،گلستان وخمسه نظامی شیوه های هرات و شیراز را در قرن نهم و تبریز و قزوین و اصفهان را در سده های دهم و یازدهم به تجسم می آورند. آثاری از رضا عباسی که شیوه و سبک او جایگاه وی را به گونه ای دیگر رقم زده است همراه با نگاره های تنی چند از شاگردانش مجموعه دوره صفویه را به پایان می رساند.گلهای اصیل وسنتی با رنگهای چشم نواز و بلبلا ن نشسته بر شاخسار و سرمست از عطر گلها جلوه هایی از نقش نگارهای دوره قاجار هستند که مجموعه این تالا ر را به پایان می برند.

پنحمین تالا ر دائمی موزه تالا ر خوشنویسی است.خوشنویسی و کتابت در ایران با نام وکلا م خدا آغاز می گردد.دست نوشته هایی به خط کوفی،ثلث و نسخ بر صفحاتی تذهیب شده از قرآن کریم و سایر کتب، نمونه هایی از نخستین نگارش دردوره اسلا می را در این تالا ر به نمایش می گذارند، این مجموعه با آثاری نگاشته شده به شیوه های نستعلیق و شکسته با قلم بزرگانی چون میرعماد، میرزا غلا مرضا و عبدالمجید درویش ادامه پیدا می کند.نسخی از قرآن نیز زینت بخش قسمت دیگری از فضای این تالا ر است. همچنین مشاهده سیر تحول ساخت و پرداخت کتاب نیز با نمایش نمونه هایی از نسخه های خطی متعلق بر قرن نهم تا پایان قرن سیزدهم هجری فراهم می گردد.

پس از بازدید از تالا رهای دائمی به درون تالا ر و نمایشگاه موقت موزه رضا عباسی قدم می گذارم که به گفته راهنما؛ موزه در کنار نمایشگاه های دائمی قسمتی از فعالیت خود را به برگزاری نمایشگاه های کوتاه مدت اختصاص داده تا از این طریق فرصتی برای نمایش دادن آثاری که در گنجینه موزه نگهداری می شود، به وجود آید همچنین در زمان های مناسب این فضا در اختیار اساتید مختلف هنری قرار می گیرد تا ارتباط موزه با گروه های بیشتری فراهم شود و امکان دیدن آثاری از هنرمندان قدیم و معاصر در کنار یکدیگر نیز میسر گردد.

در ضمن موزه دارای کتابخانه ای است که با مجموعه ارزشمند از کتب و دوره های مجلا ت به زبان فارسی و لا تین و دوره های روزنامه های قدیمی مکمل موزه می باشد و زمینه مطالعاتی را برای پژوهشگران وعلا قه مندان فراهم می کند. در بخش دیگری از موزه کلا سهای آموزشی هنری دایر می باشد تا از این طریق امکان فراهم آمدن زمینه کار برای علا قه مندان فراهم شود. و در انتها نیز باید به فروشگاهی که به فروش نشریات سازمان میراث فرهنگی و سایر سازمانهای هنری همچنین کارت پوستالها و پوسترهایی در زمینه ایران شناسی مبادرت می کند، اشاره کرد.حال می فهم که مرغ خیالم چرا در جلوی موزه ایستاد! او می خواست خلا صه موزه بزرگ ایران را به من در موزه رضا عباسی نشان دهد از موزه بیرون می آیم انگار روحم می خواهد به جسم وارد شود اما نه این مرغ خیالم است که آرام گرفته است ناگهان به خود می آیم، هوا کاملا تاریک شده دستهایم در طرفین بدنم باز شده است،چقدر خسته ام، نگاهم هنوز به سپیدی دماوند دوخته شده است، نمی دانم گویی مدت زیادی گذشته است و من اینجا ایستاده ام.

گونه ام خیس و چشمانم تر است نمی دانم چرا ولی می دانم که گریه کرده ام اما در عمق وجودم احساس خاصی دارم که قابل وصف نیست.به اتاق بازمی گردم دفترم هنوز باز است و همچنان سپید باقی مانده است. پلکهایم به شدن سنگین شده و خواب سراسر وجودم را گرفته است و من هنوز نمی دانم از کجا بایدمطلبم را شروع کنم.

ایران توریسم