جزیره کیش در دورهای گوناگون تاریخی نقش راهبردی داشته است. چه در زمان هخامنشیان که مرکز عمده صید مروارید در مسیر خط تجاری بین النهرین و هندوستان بود و همچون پلی میان اروپا و خاوردور عمل می کرد و چه حالا که کمتر خانواده ای پیدا می شود با شنیدن نام کیش، قند در دلش آب نشود و خاطرات خوشی را در ذهن مرور نکند.

سواحل نقره فام مرجانی، آفتاب فراوان، محیطی آرام برای کار و تفریح، شبکه بسیار خوب حمل و نقل و متفاوت از آنچه که این روزها در سرزمین اصلی می بینیم و زجر می کشیم، همواره این احساس را به مسافران کیش داده است که با سفر به جزیره به راستی از رفتارهای نابهنجار مرسوم دور می شوند و چند روزی در آرامش، اکسیژنی به ریه های خود فرو می دهند.

کیش زیباست و این روزها با شلوغی گردشگران و سرمایه گذاران متعددی روبرو است که خوش دارند در این جزیره مرجانی اتراق کنند.

کسانی که برای نخستین بار پا به این جزیره بگذارند با گشتی در اطراف، مشاهده شهر باستانی حریره و مطالعه اجمالی موقعیت جغرافیایی آن متوجه می شوند که این جزیره می توانسته در گذشته برای تاجران و بازرگانان منطقه ای، نقش انبار و صادرات مجدد کالاهای خاوردور را ایفا کند.

بندر شهر تاریخی حریره یک شهر یکپارچه و متمرکز با معماری خاص بود و از معماری دفاعی و درون گرای دیگر شهرهای تاریخی ایران در آن نشانی نیست به طوریکه مطالعات باستانشناسان، گویای آبادانی این شهر بوده است.

باستانشناسان در حفاریهای خود اتاقی را از خاک بیرون آوردند که "بارعام" یا به زبان امروزی اتاق روابط عمومی برای دیدار با شرکای تجاری بود.

دادو ستدهای تجاری حریره در دوره سلجوقیان و ایلخانی به اوج خود رسید. سعدی هم در کتاب گلستان از ملاقات با یکی از بازرگانان ساکن شهر قدیم کیش یاد کرده و در داستانش از رونق کیش گفته است.

نخستین بندرگاه مجهز را تورانشاه سلجوقی به کمک حکام محلی بنیاد نهاد تا کالاهای هندی و چینی در این جزیره انبار شوند.

تجار اروپایی، خاورمیانه و شمال اروپا در این جزیره معاملات خود را با طرف های چینی انجام می دادند تا دیگر نیازی نباشد در حسرت ابریشم و ادویه چینی رنج سفری طولانی را متحمل گردند. در مقاطعی در دوران اتابکان فارس این جزیره محل استقرار والی خلیج فارس نیز بود تا از کشتی ها و شناورهای وارده عوارض بگیرد.

در قرن ۱۵ میلادی کیش از آزمندی های پرتغالی ها بی نصیب نماند و "آلبوکرک" دریاسالار پرتغالی با ۷ کشتی این جزیره را به توپ بست و سپس تصرفش کرد. شاه عباس صفوی پس از پایان جنگ با دولت عثمانی این بخت را داشت تا کیش، هرمز و بحرین را از پرتغالی ها بازستاند.

در دوره قاجار درک موقعیت و ویژگی های کیش از دیدگاه حکام قاجار طبق معمول همچون سایر نقاط این سرزمین پنهان ماند و ناصرالدین شاه ترجیح داد آن را به صورت درازمدت به میرزاقوام الملک، ایل سالار فارس اجاره دهد و او نیز سرانجام با ۲۵ هزار تومان این جزیره را به محمدرضا خان سطوت الممالک فروخت. این وضعیت ادامه داشت تا نیمه دوم دوران پهلوی که به تدریج این جزیره راهبردی برای مقامات و دربار وقت جایگاهی ویژه یافت....