شاید خیلی ها استان سرسبز و زیبای مازندران را با دریا و جنگل های انبوه آن بشناسند. اما، در واقع این ها فقط گوشه ای از چشم انداز های طبیعی و جاذبه های گردشگری این استان شمالی کشور به شمار می آید که به عنوان بهشت گردشگران مطرح است.

در مازندران بسیاری از جاذبه های تاریخی، فرهنگی و مذهبی و حتی بسیاری از جاذبه های طبیعی برای گردشگران ناشناخته مانده است که با معرفی آن ها می توان شاهد توسعه گردشگری این استان گردشگر پذیر بود.

در حال حاضر در هر شهر و روستای مازندران علاوه بر زیبایی های طبیعی که در طبیعت بکر و بی بدیل آن نهفته است، می توان سراغ یک بنای تاریخی، فرهنگی یا مذهبی را گرفت که از دید بسیاری پنهان مانده است. به عنوان نمونه، می توان سراغی از دو روستای یوش و آسیاب سر گرفت که وصف دیدنی های آن کار آسانی نیست و باید رفت و دید.

روستای یوش

یوش، روستایی از توابع بخش بلده شهرستان نور در استان مازندران است. این روستا به دلیل آن که زادگاه نیما یوشیج پدر شعر نو فارسی است، شهرت یافته است. روستای یوش در البرز مرکزی در میانه جاده ای آسفالته شرقی غربی به طول ۱۱۰ کیلومتر قرار دارد که از چهل کیلومتری آمل در جاده هراز تا پل زنگوله در جاده کندوان کشیده شده است. این روستا که از ییلاقات بسیار خوش آب و هوا است ۱۴ چشمه دارد که کنار هر چشمه مسجدی کوچک برای نمازگزاران ساخته شده است. روستای یوش دارای باغ های زیبای گردو، فندق، گیلاس و زردآلو است. اوزرود یکی از دو سرشاخه اصلی رود هراز از پایین دست و جنوب این روستا می گذرد که دشتی سرسبز، پر از درخت و باریک را پدید آورده است. از شواهد و قرائن موجود قدمت این روستا به دوره ساسانیان می رسد. اقتصاد این روستا از دامداری، باغداری و پرورش زنبور عسل می گذرد و محصولات عمده آن شیر، سرشیر، پنیر، کره، ماست، قره قوروت، گردو، زردآلو، گیلاس، فندق، سیب، آلو، لواشک و عسل می باشد.

چنانچه از کرج به سمت چالوس برانید پس از عبور از تونل کندوان به دوراهی یوش می رسید.

راه دسترسی به روستای یوش دو جاده چالوس و هراز است. گردشگران تهرانی که قصد بازدید از این روستای تاریخی را دارند می توانند جاده چالوس را انتخاب کنند؛ چرا که با طی حدود ۱۲۵ کیلومتر، مسیر کوتاه تری پیش روی آنها خواهد بود.وقتی در پیچ و خم جاده چالوس راهی استان زیبای مازندران هستید، با گذر از سد کرج، روستاهای زیبای میانه راه و تونل کندوان به منطقه کوهستانی سیاه بیشه وارد می شوید. بسیاری این منطقه را با ماست های کیسه ای آویخته از سردر مغازه ها می شناسند که در بیشتر روزهای سال فضایی خنک آمیخته از مه و نم باران را دارد.

با این نشانه ها وقتی به منطقه سیاه بیشه رسیدید، بهتر است سرعت را کم کنید تا به پل زنگوله در این منطقه برسید. حالا باید کمی چشم بچرخانید تا تابلویی سبز رنگ در کناره جاده نمایان شود. ۳۵ کیلومتر تا خانه نیما یوشیج. روستای زیبای یوش.

یوش دارای تابستان های گرم و خنک و زمستان های بسیار سرد است. گاهی تا ارتفاع یک متر در این ناحیه برف می نشیند.

از یوش کوه های سرنو، مازوبند، و علی چال را در شمال و کوه های سرخ بند و اشلی را در جنوب می توان دید.

پوشش گیاهی منطقه شامل گون، اسپند مورد، گلپر، خاکشیر، پونه و گزنه است.

در یوش انواع درخت و درختچه های جنگلی، چون اوجا، سپیدار، بید، تبریزی، ازگیل و ولیک می روید.

در محدوده روستای یوش انواع جانوران غیر اهلی از قبیل بز کوهی، خوک، پلنگ، خرس، گرگ، جوجه تیغی، خرگوش، شغال، سمور و گربه وحشی یافت می شوند.

مکان های تاریخی یوش

گنبد کیاداوود واقع بر تپه ای مشرف بر گورستان بالای یوش، مقبره سید امین و سید جلال در نزدیکی قبرستان قدیمی روستا، سنگ سیاه رنگ موسوم به اسب زین در کنار رودخانه هراز، باغ شاه، خانه میرزا مهدی، حمام قدیمی که امروزه تخریب شده است و خانه نیما از جاذبه های گردشگری یوش است.

خانه نیما که آرامگاه وی نیز است از بناهای متعلق به اواخر دوره صفویه است که با ویژگی های سنتی منطقه کوهستانی نور ساخته شده و با پلان مربع شکل دارای یک حیاط مرکزی و اتاق های متعدد در اطراف حیاط است. عناصر تزیینی آن شامل آجرکاری، گچبری، رنگ کاری، خراطی، ارسی های زیبا و آینه کاری است.

پیاده روی در روستای زیبای یوش و چشم اندازهای زیبای پاییزی، رودخانه یوش، ارتفاعات زیبا، باغ های میوه، چشمه های بالامحله، پایین محله و چشمه سر از دیگر جاذبه های این منطقه است.

در روستای یوش هتل یا مهمانسرا برای اقامت وجود ندارد و تنها گزینه خانه های روستایی است و گردشگران می توانند شب را در خانه های روستایی سپری کنند. میهمانان نیما پس از بازدید از خانه تاریخی اش و روستای یوش از بنیانگذار شعر سپید خداحافظی می کنند اما سفر کماکان ادامه دارد. پس از یوش نیز جاده چنان است که بود.

۱۵ کیلومتر بعد از روستای یوش یگانه شهر این جاده بی مانند واقع شده است. بی شک همگان در بلده توقف خواهند کرد. بلده شهر بزرگی نیست و بدون توقف وارد شدن به شهر و خارج شدن از آن کمتر از پنج دقیقه به طول می انجامد.

بنام ترین اثر تاریخی بلده را می توان از کنار تنها میدان شهر دید. بقایای قلعه پولاد متعلق به اوایل دوره اسلامی بر فراز صخره ای در جانب شمال شرق شهر بلده جا خوش کرده است.

از بلده دو راه پیش رو دارید که هر دو به یک مقصد ختم می شود. اولی مسیر مستقیم بلده به نور است که از طریق آن با طی نزدیک به ۳۰ کیلومتر به شهرستان نور می رسید و دومی ادامه جاده یوش بلده است که با حرکت در آن و طی مسافتی ۷۰ کیلومتر به میانه جاده هراز می رسید.

روستای آسیاب سر

روستای آسیاب سر از توابع بخش مرکزی شهرستان بهشهر در ۶ کیلومتری جنوب غرب بهشهر و ۴۰ کیلومتری ساری قرار دارد.

این روستای جلگه ای، از شمال به روستای قره تپه، از شرق به روستای کوهستان و شهیدآباد، از جنوب به ارتفاعات جنگلی پرشیب و از غرب به روستای گرجی محله محدود می شود. این روستا از سطح دریا ۶ متر ارتفاع دارد و آب و هوای آن تحت تأثیر اقلیم جلگه ای، زمستان های معتدل و تابستان های گرم دارد.

رودخانه کوهستان در شرق روستا جریان دارد و مرزی طبیعی بین دو روستای آسیاب سر و کوهستان است.

روستای آسیاب سر در گذشته، قسمتی از روستای کوهستان بوده است و با روستای کوهستان بستگی تاریخی دارد. آسیاب های آبی

۱۸ گانه در نام گذاری روستا تأثیر به سزایی داشته است. آثار تاریخی مانند آتشکده کوسان، قلعه شاه نشین و بقعه امیرکمال الدین و امیر جمال الدین از قدمت بسیار کهن روستا حکایت دارد.

درآمد بیشتر مردم روستای آسیاب سر از فعالیت های کشاورزی، دامداری و باغداری تأمین می شود. گروهی از مردم در امور خدماتی و تولید صنایع دستی اشتغال دارند. محصولات عمده کشاورزی آن شامل برنج، گندم، جو، سویا، آفتابگردان و صیفی است. انار، پرتقال، ازگیل و نارنگی از محصولات باغی این روستا است.

پرورش گوسفند، گاو و طیور نیز در روستا رواج دارد.

روستای جلگه ای آسیاب سر بافت مسکونی متمرکزی دارد، که براساس اختلاف ارتفاع، در دو محله بالا و پایین شکل گرفته اند. کالبد خانه های روستائیان از نوع فعالیت و معیشت آنان تأثیر پذیرفته است.

خانه های قدیمی در قسمت مرکزی روستا ساخته شده و مصالح آن از گل، سنگ، خشت و چوب است. خانه های نوساز نیز، با رعایت سبک معماری سنتی روستا با مصالح سیمان، آجر، گچ و تیرآهن ساخته می شوند.

جاذبه های گردشگری

حواشی رودخانه کوهستان، از جاذبه های طبیعی این روستا است. در گذشته، آسیاب های آبی متعددی در کنار این رودخانه وجود داشته است که امروزه مورد استفاده نیست و بقایای آنها به جا مانده است. رودخانه کوهستان علاوه بر حواشی سرسبز و زیبای آن، یکی از منابع مهم تأمین آب کشاورزی روستائیان محسوب می شود.

حاشیه جنوبی روستای آسیاب سر، از جنگل هایی انبوه با انواع درختان توسکا، آزاد، اوجا و طوق پوشیده شده است، که شکوه و زیبایی ویژه ای به روستا بخشیده اند. ارتفاعات جنوبی روستا با پوشش گیاهی متنوع، چشمه های پرآب میان چشمه، شمشیربر و سرچشمه از دیگر جاذبه های طبیعی روستا به شمار می روند.مردم روستای آسیاب سر مانند سایر ایرانیان اعیاد ملی و مذهبی را جشن می گیرند و ایام محرم و وفات ائمه اطهار(ع) به عزاداری می پردازند. آیین تمنای باران، آفتاب خواهی و شیلان کشی نیز در این روستا برگزار می شود. در جشن عروسی و جشن های روستا اجرای انواع آواها و آهنگ های محلی همراه با سازهای محلی لله وا، ساز و نی رواج دارد.صنایع دستی روستای آسیاب سر مشتمل بر قالی بافی، ریسندگی، پارچه بافی، جوراب بافی، نمد مالی و سفالگری است.

انواع غذاهای محلی توسط زنان روستایی تهیه می شود. از جمله غذاهای محلی می توان از ترش نرشو، دوپتی، دوغا، آغوز مسما، اسپه آش و قلیه یا ترشی دونه آش نام برد.

شیرینی های محلی روستا نیز عبارتند از: آغوز حلوا، حلوای سفید، حلوای سیاه، پشتزیک و نان های محلی پنبه نون، کلوایی و فطیر.