به گفته مسئولان سازمان انتقال خون، هر سال در ۲ دهه ابتدایی ماه رمضان اهدای خون کاهش می یابد .

اما به هرحال، بیماران تحت شیمی درمانی، جراحی و همچنین تالاسمی ها در همه ماه های سال نیازمند خون هستند و در ماه رمضان با کاهش اهدای خون چاره ای جز استفاده از ذخایر خونی کشور که برای حوادث غیرمترقبه ذخیره شده است، نمی ماند. از سوی دیگر در فصل تابستان نیز معمولا به دلیل گرمای هوا تعداد مراجعه کنندگان برای اهدای خون کاهش می یابد و امسال نیز تلاقی ماه مبارک رمضان با فصل گرما سبب شده که ذخایر خونی مقداری کاهش یابد. البته به گفته متخصصان، درصورت خوردن سحری، اهدای خون تا ساعات قبل از ظهر مشکلی برای اهدا کنندگان ایجاد نمی کند.

مقاله زیر به ۹ نکته درباره اهدای خون اشاره می کند، نکاتی که دانستن آنها شاید ما را هم وادار کند همین امروز به یک پایگاه انتقال خون سری بزنیم .

● حقیقت ۱

انتقال خون باعث نجات زندگی می شود، اما میلیون ها بیمار نیازمند خون در هنگام نیاز، به خون سالم و مطمئن دسترسی پیدا نمی کنند. تمام کشورها باید مطمئن شوند خون کافی تامین شده و ذخیره خون نیز به مقدار مورد نیاز وجود دارد. همچنین خون های تهیه شده از نظر عوامل عفونی مانند عامل ایجاد بیماری ایدز، ویروس های هپاتیت BوC و سایر عفونت های مزمن که می توانند از طریق انتقال خون ناسالم منتقل شوند آزمایش شده و پاک هستند.

● حقیقت ۲

در کشورهای پیشرفته، انتقال خون بیشتر در درمان های حمایتی وسیع، اعمال جراحی مانند عمل قلب باز و پیوند عضو کاربرد دارد. در کشورهای در حال توسعه، تزریق خون بیشتر در موارد مرتبط با عوارض حاملگی و کم خونی های حاد کودکان صورت می گیرد. همانطوری که نیاز به خون به طور مداوم افزایش می یابد، کمبود خون نیز بیشتر احساس می شود.

● حقیقت ۳

در کشورهای در حال توسعه و کشورهای در حال گذار به صنعتی شدن که از لحاظ مادی دچار مشکل هستند، بیشتر بیماران به دلیل عدم دسترسی به خون سالم، حتی در مراکز در مانی شهری جان خود را از دست می دهند. در مناطق جنوبی آفریقا، بیش از ۲۰ درصد مرگ مادران و ۱۵ درصد مرگ کودکان به علت کم خونی حاد ناشی از ابتلا به بیماری مالاریاست. درمان این نیازمندان، اغلب به تزریق خون سالم و به موقع وابسته است.

● حقیقت ۴

بیش از ۵۲۹ هزار مادر، هر ساله حین حاملگی یا در زمان زایمان جان خود را از دست می دهند که ۹۹درصد آنها در کشور های در حال توسعه زندگی می کنند. مهم ترین عامل مرگ مادران در سطح جهانی خون ریزی همراه با از دست دادن خون بوده و بیش از ۴۴درصد مرگ مادران در منطقه صحرای آفریقا به این علت است.

● حقیقت ۵

سالانه بیش از ۵ میلیون نفر از ساکنان زمین به علت حوادث، خشونت ها و تصادفات جان خود را از دست می دهند. حوادث رانندگی و جاده ای دومین علت مرگ و عامل اصلی ایجاد جراحات حاد در افراد در سنین ۵ تا۲۹ سال است. تزریق خون ایمن و سالم یکی از عوامل مهم درمانی برای یاری رسانی به صدمات اورژانس و فوری جهت کاهش میزان مرگ و ایجاد معلولیت در افراد حادثه دیده است.

● حقیقت ۶

خون گرفته شده در سازمان های انتقال خون باید در مورد عوامل عفونی ایجاد کننده بیماری ایدز، هپاتیت B، هپاتیتc و سیفلیس آزمایش شود، اما در ۳۱ کشور ( از ۱۳۳ کشوری که در سال ۲۰۰۶ اطلاعات خود را گزارش کرده اند) همه خون های اهدایی، در مورد این عوامل عفونی آزمایش نشده اند. انجام آزمایش های فوق در بیشتر کشورها به دلیل کمبود کارکنان آموزش دیده، کیفیت پائین کیت های مورد مصرف، عدم تامین مستمر و پیوسته این کیت ها و نیز پایین بودن سطح کیفی آزمایشگاه ها قابل اعتماد نیست. در بیشتر کشورهای در حال توسعه و یا در حال گذار به صنعتی شدن، اقدامات فوق الذکر به دلیل فقر مالی مقرون به صرفه نبوده و این کشورها از عهده تامین هزینه انجام این آزمایش ها بر نمی آیند.

● حقیقت ۷

داشتن ذخیره مناسب و مطمئن از خون سالم فقط می تواند از راه اهدای خون مستمر توسط داوطلبان بدون چشمداشت مادی حاصل شود. میزان شیوع عفونت ها با منشا خونی در گروه داوطلبان اهدای خون مستمر در پائین ترین حد است. این میزان در اهدا کنندگان جایگزین فامیلی که خون خود را در موقع نیاز بستگان و دوستان خود می دهند و به ویژه در میان کسانی که خون خود را در مقابل پول یا کالا می فروشند، بالاتر است.

● حقیقت ۸

هر روز که می گذرد کشورهای بیشتری به سمت اهدای خون داوطلبانه پیش می روند. در سال ۲۰۰۶ سه کشور جدید به آمار۱۰۰درصد اهدای خون داوطلبانه رسیدند. با این وجود ۳۸ کشور حدود ۲۵درصد خون مورد نیاز خود را از طریق اهدای خون داوطلبانه و بدون چشمداشت مادی به دست می آورند. متاسفانه دهندگان خون جایگزین فامیلی و فروشندگان خون، هنوز هم یک منبع مهم برای تامین خون در بسیاری از کشورها هستند.

● حقیقت ۹

بیشتر موارد تزریق خون در مواقعی انجام می گیرد که درمان های جایگزین ساده و ارزان تری که ممکن است به همان میزان خون موثر باشند، وجود دارد. باید توجه داشت که تزریق خون ممکن است برخی بیماران را در معرض خطر عفونت ها یا عوارض حاد تزریق خون که به علت ناسازگاری گروه های خونی است، قرار دهد. استفاده صحیح و به موقع از خون، پایه اصلی برای انتقال خون ایمن است تا به معنای واقعی، انتقال خون، نجات دهنده زندگی با کمترین خطر باشد.