آنچه در ذیل می آید، مصاحبه با دودسته از افرادی است که به امر ازدواج موقت اشتغال دارند،.

یک سال؛ ۷۰ مورد ازدواج موقت، ۱۷۰ مورد دائم

محمود حیدری آقایی، جدا از اینکه ۱۸ ماهی است سردفتر ازدواج و طلاق است، فوق لیسانس تاریخ اسلام دارد و اکنون نیز در دانشگاه های مختلف تدریس می کند و در ضمن مشاور حقوقی نیز است:

تاکنون چند مورد ازدواج دائم و موقت داشتید؟

۷۰ مورد ازدواج موقت و ۱۷۰ مورد ازدواج دائم، البته این نکته را در نظر داشته باشید که این جدای از مراجعینی است که به دیگر جاها معرفی شان می کنم یا تماس تلفنی دارند و من نیز پشت تلفن جوابی به آنها نمی دهم، در ضمن من به شدت پرهیز دارم از اینکه دفترم به عنوان پایگاهی برای این کار شناخته شود.

مراجعه حضوری هم می شود؟ اینکه کسی بیاید و سفارش کند؟

بله! همین الان از آقایان سه، چهار مورد و از خانم ها چهار، پنج مورد به این شكل داریم. اینها آمده اند و سفارش کرده اند که اگر فرد مناسبی پیدا شد، مطلعشان کنم.

مدارکی که از طرفین می خواهید، چیست؟

شناسنامه طرفین، سند خانم دال بر بی شوهر بودن و نگاه داشتن عده (طلاق نامه یا گواهی فوت شوهر) و عکس طرفین. ما یکسری کپی از اینها می گیریم و به همراه عکسشان به عنوان سابقه پیش خود نگه می داریم.

روال کار چگونه است؟

در مورد افراد مختلف تفاوت می کند، بعضی مثل من به شدت سخت گیری کرده و تمامی مدارک را زیرورو می کنند و کار را هم به نحو احسنت انجام می دهند، اما بعضی حتی اگر در شناسنامه مرد نام خانمی هم باشد، کار را انجام می دهند.

به هر ترتیب، ما برای این گونه ازدواج دو نوع سند داریم (که البته هر دو نوع سند عادی به حساب می آید)، یکی به شکل یک برگه کاغذ منقوش و شکیل و دیگری به شکل دفترچه ای.

چرا اینقدر کار را محکم می گیرید؟

شما بهتر می دانید که کسانی که ازدواج دائم كرده اند، معمولا در شرایط ضمن عقد خود، متعهد شده اند که برای ازدواج دوم از همسر اول اجازه بگیرند و بنابراین گرچه شورای نگهبان در این خصوص موارد، مسوولیتی را بر عهده عاقد نمی داند، اما اداره ثبت بنا به قوانین خودش با چنین دفاتری برخورد می کند. اینکه ما کار را با ظاهر شکیل و مرتب تحویل افراد می دهیم نیز علل خاص خودش را دارد.

مثلا هتل ها و مهمانسراها معمولا بدون پرس وجو به افرادی که از این قبیل دفترچه ها در دست دارند، اتاق می دهند ولی به موارد معمولی تر و ساده تر گیر داده و آنها را به اماکن می فرستند تا از آنجا نامه بگیرند، گرچه اماکن هم معمولا با ایشان همکاری کرده و به محض دیدن صیغه نامه یا حتی بدون آن با اقرار طرفین و امتحان گرفتن از آنها، نامه می دهد و مساعدت می کند.

دفاتر دیگر هم مبادرت به انجام چنین کاری می کنند؟

بله! معمولا مواردی از این دست را دفاتر رد نمی کنند.

جز دفاتر رسمی؟

آنجا که دیگر به وفور موارد بسیاری وجود دارد. معتمدینی وجود دارند و پایگاهی مردمی همچون مساجد و ... نیز در اختیار دارند و از این طریق خودشان اقدام به این کار می کنند و معمولا هم چندان توجهی به رعایت قوانین ندارند.

بالاترین مدت صیغه ای که داشتید، چند سال بود؟

۴۰ سال هم داشتیم.

و بالاترین سن؟

یک خانم ۹۱ ساله را به عقد یک مرد ۳۲ ساله درآوردم

موارد غیرقانونی بسیاری در حین این کار انجام می گیرد؟

از سوی ما که نه! فعالیت ما کاملا قانونی است. اما آنهایی که به صورت آزاد این کارها را انجام می دهند، بعضا تخلفاتی را هم انجام می دهند. حیطه کار این قبیل افراد هم بسیار گسترده تر از ماست، الان من افرادی را می شناسم که کارت چاپ کرده و حتی برای خود تبلیغات هم کرده اند.

هفته ای چهار، پنج مورد ازدواج موقت داریم.

حجت الاسلام والمسلمین حمید پورپاک، سه سال است که در دفتر خود، اقدام به معرفی افراد به هم و در صورت تمایل طرفین، خواندن صیغه میان آنها می کند. او وضعیت ماه های اخیر را خیلی بهتر از اوایل می داند، به گونه ای که اگر در ابتدا به این کار به عنوان فعالیتی در حاشیه که روزی یکی، دو ساعت وقت می گیرد، نگاه می کرده، این روزها این امر تبدیل به اشتغال اول وی شده و بعضا حتی روزی دو، سه بار هم صیغه عقد را جاری کرده است.

حمید پورپاک علاوه بر اینکه سطح چهار حوزه دارد، مدرک فوق لیسانس الهیات خود را از موسسه پژوهشی امام خمینی دریافت کرده و اکنون نیز ۱۷ سال است که در حوزه تدریس می کند، گرچه تنها ۷ سال از سابقه تدریسش در دانشگاه های گوناگون می گذرد.

روال کار شما چگونه است؟

کار از آنجا شروع می شود که مثلا خانمی می آید و به خاطر فرزندان بسیار یا شرایط خاص زندگی اش، امکان ازدواج دائم را ندارد، در مقابل آقایانی هم می آیند که با توجه به شرایط زندگی، به رغم نیازشان نمی توانند ازدواج دائم کنند، ما از اینها مدارکشان را می گیریم و سپس مصاحبه ای با ایشان می کنیم و اطلاعات مورد نیاز از جمله سطح تحصیلات و شرایط زندگی و شرایط مورد دلخواهشان و قد و وزن و شرایط سکونت و ... را در فرمی می نویسیم و بعد منتظر می مانیم که مورد دلخواهی پیدا شود و کار را به انجام برسانیم، گرچه معمولا به علت تقاضای بالای آقایان، برای خانم ها در همان روز اول مورد مناسب پیدا می شود.

در واقع شما دفتری حاوی اطلاعات مراجعین دارید؟

بله!

موارد شما چگونه از کاری که می کنید مطلع می شوند و به سراغ تان می آیند؟

بالاخره من هم در دانشگاه تدریس دارم و هم در حوزه و هم امام جماعت یکی از مساجد هستم و هم اینکه لباس پیامبر را پوشیده ام. همه اینها به اضافه تبلیغات دهان به دهان افرادی که مراجعه کرده و رضایت داشته اند، موجبات مراجعه افراد را فراهم می سازد. من حتی در هفته نامه پرت سخن هم پنج، شش باری آگهی چاپ کرده ام.

در این سه سال، چند مورد عقد موقت داشتید؟

۷۸ مورد که البته در این اواخر اقبال مردم بیشتر شده به گونه ای که هفته ای چهار، پنج مورد مراجعه داریم که به نتیجه رسیده است.

همین کار را در خصوص ازدواج دائم هم انجام می دهید؟

بله! ۲۰ مورد هم ازدواج دائم بوده که پس از معرفی طرفین به هم و اعلام رضایت ایشان، آنها را به دفاتر ازدواج ارجاع داده ام.

مراجعه آقایان چند برابر خانم هاست؟

تقریبا سه برابر.

تا کنون نشده که مواردی مراجعه کنند که قصد سوءاستفاده داشته باشند؟

نه! چون موارد را اکثرا به ما معرفی می کنند و بعد هم ما در مصاحبه ای که با آنها داریم، معمولا می توانیم بفهمیم که چگونه آدم هایی هستند.

برخورد اطرافیان و آشنایان چگونه است؟

مرتب من را تشویق می کنند و حتی مواردی را به من معرفی می کنند.

کار شما منحصر به همین است؟

بله! البته ما یکسری موارد یائسه نیز داریم که به کسانی که نیاز شدید دارند ولی به لحاظ مالی در وضعیت مناسبی نیستند (مانند محصلین)، معرفی می کنیم؛ خانم هایی در حدود ۵۰ سال.

سجاد تقوایی