در این اثر کوشش شده است تا تبیینی از توسعه اجتماعی و برنامه بلند مدت آن رائه شود. برنامه بلند مدت مستلزم نگاهی ژرف و جامع است تا با دیدن اهداف بلند مدت و راه های اساسی رسیدن به آن، زیربنایی ترین و بطنی ترین زیرساختها را در ساختار اجتماعی و فرهنگی جامعه شکل بخشیده و بستر عینی ترین و واقعی ترین تغییرات را در همه عرصه های توسعه پایدار قوام بخشد. این به معنای آن خواهد بود که برنامه ریزیهای بلند مدت اجتماعی هرگز نباید در حد اهداف برنامه های میان مدتی که تاکنون در کشور ما صورت گرفته محدود باشد، بلکه می بایست ریشه ای ترین متغیرها و زیربنایی ترین زیرساختها را در بخشهای مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متحول ساخته و امکان توسعه ای پایدار را ممکن سازد. به طوری که برنامه ریزیهای بخشهای اقتصادی و سیاسی بتواند با استفاده از زیرساختهای پدید آمده توسط آن، وارد مرحله ای جدید شده و تحولات عینی آن را گسترش داده و به توسعه ای پایدار دست یابد.

بنابراین برنامه بلند مدت توسعه اجتماعی به طرح موضوعهای مشارکت، ارتباطات و آموزش در همه

سطوح خرد، میانه و کلان اجتماعی ـ فرهنگی پرداخته تا مباحث مربوط به جامعه مدنی را به عنوان اصلی ترین زیرساخت توسعه پایدار در همه ابعاد تحقق بخشد. در این راه تقویت سرمایه های انسانی و اجتماعی، تشکیل و گسترش سازمانهای غیردولتی، برخورداری از رسانه های مستقل، پاسخگویی دولت به شهروندان از طریق رسانه ها، توجه به افکار عمومی و پژوهشهای مبتنی بر آن و استفاده از کارهای داوطلبانه از شرایط تحقق عینی جامعه مدنی است که در برنامه ریزی بلند مدت توسعه اجتماعی مدنظر قرار گرفته است.