برای مشخص کردن روابط بین اسلام، شریعت و حقوق کودک، یونیسف ایران به طور فزاینده ای به محققان مذهبی و دانشگاهی مشهوری نظیر دانشگاه الازهر در قاهره و دانشگاه مفید در قم رو آورده است.

جشن گرفتن روز تولد همیشه اتفاق خاصی است اما رسیدن به سن ۱۸ سالگی برای اکثر ما اهمیت خاصی دارد و امروز، ۲۹ آبان ماه، همان سالروز تولد خاص را برای پیمان نامه جهانی حقوق کودک جشن می گیریم. این سند مهم حقوق بشری که تقریبا توسط تمامی کشورهای جهان به جز ایالات متحده آمریکا و سومالی پذیرفته شده است، مهمترین چارچوب حقوقی بین المللی برای تحقق کرامت انسانی در دوران کودکی است.

مسئولیت های دولت ها و جوامع برای ایجاد شرایط زندگی اجتماعی مناسب که در آن کودکان امکان رشد در سلامتی، خوشحالی و با تحصیلات را پیدا کنند، در این سند مشخص شد ه است و یک سری معیارها و استانداردهای حقوقی و سیاسی بین المللی را جهت به وجود آمدن جامعه دوستدار کمک ایجاد می کند.

دولت ایران پیمان نامه جهانی حقوق کودک را در تاریخ ۱۴ شهریور ماه ۱۳۷۰ امضا کرد و مجلس آن را در اول اسفند ماه ۱۳۷۲ به تصویب رساند. امسال همچنین ایران پروتکل اختیاری کنوانسیون حقوق کودک درباره خرید و فروش، فحشا و هرزه نگاری کودکان را تصویب کرد.

این در شرایطی است که تمامی دولت هایی که پیمان نامه را امضا و تصویب می کنند می توانند روی آن تحفظ داشته باشند با این شرط که شروط مطرح شده در تعارض با روح کنوانسیون نبوده و در عین حال اصول آن را نقض نکند. اگر کشوری عضو معاهده ای شود اما در همان حال اعلام کند که نمی خواهد معاهده را اجرا کرده یا از آن پیروی کند، یک تناقض منطقی به وجود می آید.

حق شرط کلی و نامشخص بر پیمان نامه حقوق کودک همان گونه که ایران مطرح کرده است، شرایط نامناسبی را ایجاد می کند: این نوع خاص از حق شرط مشخص نمی کند که کدام یک از استانداردهای بین المللی مشخصا برای کودکان در یک کشور پیاده خواهد شد و کدام یک از این حقوق قابل قبول نخواهد بود.

برای اجتناب از این مشکل باید مشخص شود که کدام یک از مفاد پیمان نامه توسط دولت به اجرا درمی آید و کدام یک نه، تا از ایجاد ابهام و سردرگمی برای کودکان و تمامی کسانی که دغدغه کودکان را دارند، اجتناب شود.در این میان حق شرط کلی ایران روی پیمان نامه اساساً از نقطه نظر اسلامی مورد توجه قرار می گیرد.

برای مشخص کردن روابط بین اسلام، شریعت و حقوق کودک، یونیسف ایران به طور فزاینده ای به محققان مذهبی و دانشگاهی مشهوری نظیر دانشگاه الازهر در قاهره و دانشگاه مفید در قم رو آورده است. یونیسف به ویژه امیدوار است که این فعالیت ها به اجرا شدن ماده ۳۷ پیمان نامه در ایران کمک کند.

به نظر من هیچ زمینه اصولی وجود ندارد که برپایه آن تصور شود اسلام و حقوق کودک مفاهیمی متناقض هستند و اصولاً چرا اسلام و حقوق کودک باید تناقض داشته باشند؟ اسلام دین همبستگی و تفاهم است. اسلام دینی است که آموزش، بهداشت، سلامتی و حمایت از ضعفا و بهبود وضعیت کودکان را ترویج می دهد. اسلام مسئولیت جامعی را متوجه بزرگسالان می کند تا هر آنچه در توان دارند انجام دهند تا کودکان در سلامت، آموزش، شادی و تحت حمایت بزرگ شوند.

اسلام همچنین دینی است که انسانیت را فارغ از زن یا مرد بودن یا بزرگ و کوچک بودن ارج نهاده و از آن دفاع می کند . در کل اسلام حقوق و تکالیفی را برای کودکان و بزرگسالان قائل است. از این رو عرصه وسیعی برای گفت وگو و تفاهم بین حقوق جهانی وکودکان، اعتقادات مذهبی و اصول اسلامی وجود دارد.

حقوقی که در پیمان نامه حقوق کودک تصریح شده اند، می توانند روی کاغذ آورده شوند. اما این کافی نیست و باید اقداماتی در حوزه ا جتماعی صورت گیرد تا کرامت انسانی محقق شود. در واقع باید سیاست های عمومی با مشارکت کارآمد نهادهای دولتی و غیردولتی تدوین شده و اجرا شوند تا این حقوق محقق شوند.

در این جا نکته مهمی را باید مطرح کنم و آن این که حقوق کودکان به همه مربوط می شود اما دولت ها در این میان مسئولیت ویژه ای دارندتا تحقق حقوق کودکان تضمین شود.