مدیر مشمولان ستاد كل نیروهای مسلح آخرین وضعیت انواع معافیت های سربازی و چگونگی دریافت هر یك از آنها را تشریح كرد.

مدت خدمت سربازی در كشور ۳۰سال است كه این مدت به ۴دوره ضرورت، احتیاط، ذخیره اول و ذخیره دوم تقسیم می شود كه در دوره ضرورت كلیه افراد ذكور كه وارد سن ۱۹سالگی می شوند در شمول قانون وظیفه عمومی قرار گرفته و مشمول می شوند كه این افراد باید تكلیف نظام وظیفه خود را روشن كنند.

مدت دوره خدمت ضرورت طبق قانون ۲۴ماه است هم اكنون این مدت بین ۱۷تا ۲۰ماه است كه در مناطق عملیاتی ۱۷ماه، مناطق مرزی۱۸ماه، مناطق محروم ۱۹ماه و سایر مناطق ۲۰ماه است.

خدمت بسیجیانی كه در گردان های عاشورا و پایگاههای مقاومت سازماندهی شده اند بین ۴۵تا ۳ماه و حداكثر ۶ماه از این مدت كم می شود و لذا این دسته از بسیجیان به طور متناوب از ۱۱ماه تا ۱۳ماه خدمت كنند.

چگونگی ادامه تحصیل كسانی كه به سن مشمولیت می رسند

اگر این افراد دانش آموز باشند مطابق قانون می توانند تا سن ۲۴سالگی ادامه تحصیل بدهند ولی اگر در این مدت موفق به فارغ التحصیلی نشده و یا در بین تحصیل وقفه ای به وجود بیاید فرد فوق مشمول بوده و باید به سربازی برود.

افراد دانشجو در مقطع فوق دیپلم مجازند ۳سال تحصیل كنند كه این مدت برای كارشناسی پیوسته حداكثر ۶سال، ناپیوسته ۳سال و كارشناسی ارشد و دكترا ۸سال است و طی این مدت فرد می تواند با استفاده از معافیت موقت به تحصیل ادامه داده و بعد از فارغ التحصیل شدن به خدمت برود.

معافیت های افراد بیمار و چگونگی دریافت آن

گاهی فرد مشمول به دلیل بیماری امكان خدمت را ندارد كه در این خصوص وی با مراجعه به سازمان وظیفه عمومی معافیت موقت پزشكی تا حداكثر ۱سال دریافت می كند و در پایان سال به وضع فرد رسیدگی شده و اگر بیماری همچنان ادامه داشته باشد حداكثر یكسال تمدید می شود و در پایان سال دوم به وی معافیت دائم داده می شود.

افرادی هم هستند كه از سلامت كامل برخوردار نبوده ولی بیماری آنها در حد معافیت نبوده این افراد هم می توانند مراجعه كرده و چنانچه بیماری آنها تأیید شود به عنوان معاف از رزم شناخته شده و در كارهای خدمات رزمی و یا پشتیبانی خدمات رزمی بكارگیری می شوند.

مدیرمشمولان ستاد كل نیروهای مسلح با اشاره به افرادی كه به دلیل بیماری به هیچ عنوان قادر به خدمت نیستند، گفت: این افراد هم در صورت تائید بیماری مطابق قانون از معافیت دائم برخوردار می شوند كه بیماری آنها را هم قانون مشخص كرده است.

وی در پاسخ به سؤالی در خصوص اینكه در مورد اخذ معافیت چه نوع بیماری در قانون مورد اشاره قرارگرفته است گفت: بیماریهای غدد، پوست، مغز و اعصاب، روان پزشكی، ریه، استخوان، دستگاه گوارش، خون، دهان و دندان، چشم، گوش، قلب و بیماریهای عفونی از جمله بیماریهایی است كه فرد در صورت تایید پزشكی از انجام خدمت ضرورت معاف می شود.

معافیت های تعهد به خدمت

بعضی از افراد مشمول به جای خدمت دوره ضرورت متعهد به خدمت در بعضی از مراكز دولتی می شوند كه این مراكز عبارتند از تربیت معلم با ۵سال تعهد خدمت، آموزش و پرورش تعهد به خدمت ۲برابر مدت تحصیل، قوه قضائیه ۱۰سال، سازمان هواپیمایی ۱۲سال، سازمان كشتیرانی ۱۰سال، وزارت بهداشت ۵سال و یا استخدام در نیروهای مسلح است كه این افراد برابر سهمیه سازمان های ذكر شده گزینش و جذب شده و بعد جهت صدور كارت معافیت به سازمان وظیفه عمومی معرفی می شوند.

انواع معافیت های كفالت و چگونگی دریافت آن.

یكی از انوع معافیت های كفالت مربوط به تنها فرزند ذكور بالای ۱۸سال و پدر ۶۰سال و بالاتر می باشد، كه در این حالت سن پدر باید ۶۰سال یا بالاتر بوده و یا به دلیل بیماری نیاز به مراقبت داشته باشد.

اگر پدر تنها فرد ذكور بالای ۱۸سال در زندان باشد و بیش از یكسال از مدت زندان وی باقی مانده باشد فرزند وی می تواند معافیت كفالت اخذ كند.

سردار كمالی با بیان اینكه تنها فرزند بالای ۱۸سال مادر فاقد شوهر نیز می تواند معافیت دریافت كند گفت: گاهی ممكن است فرد مشمول برادر و یا خواهر نیز داشته باشد ولی آن برادر و یا خواهر نیاز به مراقبت دارد كه در این حالت نیز معافیت اعطا می شود.

مادر فاقد شوهر كه تحت پوشش كمیته امداد قرار داشته باشد در صورتیكه ۲فرزند نیز داشته باشد می تواند از معافیت یك فرزند خود استفاده كند.

تنها مراقب جد فاقد فرزند، مراقب جده فاقد شوهر و فرزند، تنها مراقب برادر صغیر و یا برادر بیمار فاقد پدر و تنها مراقب خواهر صغیر یا مجرد و یا خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند نیز می توانند از معافیت های كفالت استفاده كنند.

كمالی ادامه داد: كسی كه برادر خود را در حین خدمت سربازی از دست داده باشد و خودش تنها فرزند بالای ۱۸سال باشد نیز می تواند از خدمت معاف شود.

انواع معافیت های خاص

۲تن از فرزندان شهدا، ۱نفر از فرزندان مفقودالاثر، ۱فرزند جانباز ۳۰درصد و ۲فرزند جانباز ۶۰درصد و فرزندان آزادگانی كه ۳۶ماه سابقه اسارت داشته باشند می توانند از خدمت معاف شوند.

اگر میزان اسارت فرد آزاده كمتر از ۳۶ماه باشد مدت خدمت فرزند وی به ازای هر سال اسارت ۶ماه كسر خواهد شد.

۲تن از فرزندان رزمنده ای كه ۸۰ماه سابقه جبهه داشته باشند نیز از خدمت معاف می شوند و چنانچه میزان حضور فرد رزمنده در جبهه ۴۰ماه باشد یك فرزند وی می تواند از معافیت استفاده كند.

معافیت های معلولان

خانواده ای كه دارای پدر یا مادر معلول و یا ۲برادر معلول باشد، یكی از افراد مشمول آن می تواند با مراجعه به سازمان بهزیستی جهت دریافت معافیت وظیفه عمومی معرفی شده و از معافیت برخوردار شود.

كسانی كه همسرشان بعد از ازدواج معلول شده باشد نیز از انجام خدمت معاف می باشند.

معافیت جهت زلزله زدگان

گاهی زلزله های بزرگی در كشور به وقوع می پیوندد كه این زلزله ها می تواند سرنوشت یك فرد را نیز تغییر دهد و بنابراین جهت حمایت از افراد زلزله زده معافیت هایی پیش بینی شده است.

افرادی كه تمامی خانواده خود را در زلزله از دست داده باشند، افرادی كه همسر و فرزند خود را از دست داده باشند و یا منزل مسكونی آنها ۱۰۰درصد تخریب شده باشد می توانند از معافیت استفاده كنند.

معافیت افراد ایرانی خارج از كشور

افرادی كه تا سال۸۲ از كشور خارج شده اند و حداقل ۲سال در خارج از كشور اقامت داشته باشند می توانند با پرداخت مبلغ ۵۰میلیون ریال معافیت اخذ كنند.

مشمولانی كه بعد از سال۸۳ از كشور خارج شده اند اگر دانشجوی یكی از دانشگاههای خارج از كشور باشند و تا پایان شهریورماه سال۸۵ نیز از كشور خارج شده اند به شرط آنكه یكی از دانشگاههای داخلی آنها را پذیرش كنند می توانند به كشور آمده و در دانشگاه داخلی بدون اینكه غیبت سربازی داشته باشند، ادامه تحصیل دهند.

اگر فرد به صورت غیرقانونی نیز از كشور خارج شده باشد در مورد غیبت مشكلی ندارد و می تواند با پذیرش دانشگاه داخلی بدون غیبت ادامه تحصیل بدهد.

معافیت های عفو رهبری

با موافقت مقام معظم رهبری افرادی كه خدمت نظام وظیفه را انجام نداده بودند و حتی مرتكب غیبت شده بودند، قبل از ۳۰سال از سیستم نظام وظیفه خارج كردیم بطوریكه افراد لیسانس و پائین تر تا متولدین سال۵۴، افراد فوق لیسانس تا پایان ۵۲ و افراد دارای دكترای غیرپزشكی متولدین تا پایان سال ۵۰و پزشكی تا پایان سال ۴۴اگر هم غیبت داشته اند و یا از خدمت فرار كرده اند با عفو مقام معظم رهبری می توانند مراجعه كرده و كارت معافیت اخذ كنند.

سوءاستفاده از معافیت ها

یكی از مواردی كه فرد می توانست از معافیت استفاده كند معافیت در خصوص چاقی و یا لاغری بیش از اندازه بود كه با توجه به اینكه افراد با گرفتن رژیم های غذایی خود را لاغر و یا چاق می كردند این نوع معافیت لغو شد.

با توجه به قانون معافیت برای فرزندان زنان فاقد شوهر و یا زنان كه از همسرشان طلاق گرفته اند و اینكه این موضوع مورد سوءاستفاده قرار گرفته است: بعضی از خانواده ها جهت اخذ معافیت برای فرزندان خود اقدام به طلاق سوری می كردند كه بعد از اخذ معافیت دوباره رجوع صورت می گرفت كه در این خصوص سازمان نظام وظیفه جلوی اخذ اینگونه معافیت ها را گرفت ولی به دلیل اینكه نباید به دلیل سوءاستفاده عده ای تعداد زیادی را از این امكان معافیت محروم كرد، راهكارهایی جهت این موضوع اندیشیده شد و اعطای این نوع معافیت نیز از سرگرفته شد.