رفته بود بستنی بخرد. ناخودآگاه رفتم طرف گوشی موبایلش. بازش کردم تا پیامک هایی را که برایم فرستاده بود در گوشی خودش بخوانم. وقتی بازش کردم، دیدم پیامک های جدیدی به کسی فرستاده به اسم یاسمن. دیدم پیام های محبت آمیزی را که من برایش فرستاده بودم برای او فرستاده. باز هم خواندم. باورم نمی شد. همان جملات عاشقانه آشنا، همان جملاتی که من فکر می کردم فقط در دنیای عاشقانه من و او رد و بدل می شوند، کلماتی که شب ها مثل لالایی در ذهنم زمزمه می کردم و از زیبایی عشق نابم لذت می بردم. همه آنها را دیدم که برای کس دیگری هم فرستاده بود. از شدت ناراحتی و تعجب نمی دانستم چه کار باید بکنم.

فقط از جایی که بودیم دور شدم. قلبم انگار می خواست از سینه ام بیرون بپرد. دویدم و در تنهایی، در حالی که اشک هایم بی اختیار جاری بود، آنقدر رفتم تا دیگر نمی دانستم کجا هستم. مشکلاتی که در نخستین روابط عاطفی همسران اتفاق می افتد دارای اهمیت فراوانی است، زیرا می تواند آینده فرد را تحت تأثیر مستقیم قرار دهد. یکی از آسیب زاترین و مهم ترین وقایع خیانت است. ورود (اغلب پنهانی) فرد سوم به رابطه عاطفی میان دو نفری که با هم پیوند وفاداری و عشق و تفاهم بسته اند تأثیرات مخربی بر هر دو و بر رابطه شان خواهدداشت. در این جا به اختصار برخی از تأثیرات را با تمرکز ویژه بر فرد خیانت دیده بررسی می کنیم.

فرد در درون خود به این تصمیم گیری می رسد که «دیگران خوب نیستند» و در نتیجه «نباید به آنها اعتماد کرد». این تصمیم ممکن است باعث شود فرد برای مدتی یا حتی همیشه از ازدواج چشم بپوشد و بسیاری از شانس های خوب زندگی اش را نیز از دست بدهد.

● آسیب به عزت نفس

فردی که همسر وی مرتکب خیانت شده است اغلب احساس خواهد کرد که عزت نفسش زیر سؤال رفته است. گلدن برگ و همکارانش در مقاله ای ذکر کرده اند که در مردان زندگی جنسی موفق و در زنان تعهد عاشقانه در رابطه ارتباط مستقیمی بر عزت نفس دارد. بر این اساس، خیانت که خدشه ای بر نگرش های فرد نسبت به توانایی ها و جذابیت هایش برای فرد مقابل وارد می آورد، می تواند به عزت نفس او آسیب برساند و آن را کاهش دهد.

کسی که دچار خیانت شده است ـ به خصوص در خانم ها ـ وقتی به خود و رابطه اش می نگرد، علاوه بر خشم و ناراحتی ناشی از خطای دیگری، بخش زیادی را به گردن خود می اندازد. او به این فکر خواهد کرد که حتماً من مشکلی داشته ام که برای همسرم کافی یا ارضاکننده نبوده ام. او ممکن است چهره، اندام یا حتی ویژگی های اخلاقی و خلق و خوی خود را زیر سؤال ببرد و به این فکر کند که حتماً چنین مشکلی در او وجود داشته است، وگرنه در رابطه ای مطلوب چنین اتفاقی رخ نمی داد. در بسیاری مواقع، به خصوص در خانم ها، فرد خیانت دیده به دنبال مقایسه خود با فرد سوم برمی آید و با دیدن نقاط مثبت وی و مقایسه آنها با خود دچار رنجش مضاعفی می شود.

در مردان زندگی جنسی موفق و در زنان تعهد عاشقانه در رابطه ارتباط مستقیمی بر عزت نفس دارد.

● افسردگی و اضطراب

در پی مورد خیانت واقع شدن از سوی همسر فرد ممکن است دچار مشکلات عاطفی خاصی شود. مثلاً کاهش عزت نفس، وقتی فرد احساس می کند مشکلی در چهره، اندام یا اخلاق او وجود داشته است و اگر هم دچار مشکلات زمینه ای مربوط به افسردگی یا اضطراب باشد، احساس بی ارزشی یا ناتوانی خواهد کرد و جذابیت ها، توانایی ها و نقاط قوت خود را زیر سؤال خواهدبرد. در چنین حالتی، با درک اینکه بسیاری از این ویژگی ها (مثلاً چهره یا اندام) قابل تغییر نیستند یا اگر هم باشند، نیازمند تلاش یا هزینه بسیار است، فرد دچار افسردگی و ناکامی می شود و احساس می کند غمگین است. در این مواقع، افت تحصیلی، مشکلات کاری یا ارتباطی با دوستان و خانواده بسیار رخ می دهد.

از طرف دیگر، وقتی فرد خیانت دیده با این قضاوت درونی مواجه می شود که «من به حد کافی خوب نیستم» یا «مشکلی دارم، وگرنه خیانت نمی کرد» یا درمی یابد تغییر بسیاری از این ویژگی ها از عهده وی خارج است، دچار اضطراب و نگرانی نسبت به آینده می شود. حتی ممکن است این تصمیم ناخودآگاه در ذهن وی به وجود بیاید که «به من همیشه خیانت می شود»، تصمیمی که باعث مسموم شدن آینده فرد می شود.

● بدبینی

یکی دیگر از اتفاقات شایعی که پس از مورد خیانت واقع شدن دیده می شود بدبینی نسبت به جنس مخالف است. در پی خشم و نفرتی که فرد خیانت دیده احساس می کند، بیزاری از هرگونه ارتباط با دیگران و نیز بدبینی پیش می آید و احتمالاً فرد در درون خود به این تصمیم گیری می رسد که «دیگران خوب نیستند» و در نتیجه «نباید به آنها اعتماد کرد». این تصمیم ممکن است باعث شود فرد برای مدتی یا حتی همیشه از ازدواج چشم بپوشد و بسیاری از شانس های خوب زندگی اش را نیز از دست بدهد. از سوی دیگر، ممکن است فرد همچنان به روابط خود با دیگران ادامه دهد، اما با خود تصمیم خواهدگرفت که فرد مقابل را کنترل کند و به این ترتیب، زندگی خود و شریک عاطفی اش را سخت، پر از سوءظن و بدبینی و مسموم کند.

● ناامیدی و حذف ارزش های شخصی

احساس ناامیدی زمانی رخ می دهد که فرد طی ناراحتی خود به این نتیجه برسد که به رغم تمامی ویژگی های مثبت وجودی اش، توانایی جذب طرف مقابل و حفظ رابطه اش را ندارد و از توانایی حفظ یک رابطه پایدار در آینده و احتمالاً یافتن شریکی برای زندگی که بتوان به وفاداریش اعتماد کرد، ناامید شود. یکی دیگر از صورت های بدبینی را می توان در خشم و ناراحتی ناشی از این موضوع دانست که طی آن فرد احساس می کند پایبندی به ارزش های شخصیش فایده ای نداشته و حتی شاید وفاداری اش به طرف مقابل نتیجه عکس داشته است. از این رو، ارزش های شخصی اش را بدون تأمل کافی در موقعیت کنار می گذارد و تصمیم می گیرد با هر کسی که سر راهش سبز شد طرح دوستی بریزد. این رفتار را می توان نوعی مقابله به مثل یا انتقام دانست که به نوبه خود یا فرد را به ورطه بی بندوباری و دوستی های نادرست و خطا می کشاند یا به عذاب وجدان و احساس گناهی که به ناراحتی ناشی از خیانت دیدن اضافه می شود و فرد را افسرده تر می کند.

بعداز خیانت، تمامی اتفاقاتی که در بالا ذکر شد برای فرد رخ نمی دهد، اما با مرور مطالب می توان به اهمیت موضوع پی برد. در جامعه ما به دلیل رشد بسیار سریع جمعیت نسبتاً جوان و پویایی های پیچیده روابط میان دختر و پسر، متأسفانه چنین اتفاقاتی کم نیست و توجه خاص به این موضوع با تأکید بر تأثیرات بلندمدت آن بر فرد و زندگی آینده خود و خانواده ای که تشکیل خواهدداد حائز اهمیت خاصی است.