بالاخره لحظه شماری و نگاه های دزدکی به تقویم و مدام به اطرافیان اعلام کردن که چند روز تا عید مونده و خلاصه این چشم انتظاری برای از راه رسیدن مهمترین تعطیلات سال رفته رفته به پایان می رسد و بلکه برعکس، کم کم نوبت شمردن روزهای تعطیل از راه می رسد!

و این ماجرای همیشه و هر سال تعطیلات است. لحظه شماری برای رسیدن روزهای تعطیل و بعد از آن شمردن روزهای تعطیل که یکی یکی در خلوت و تکرار از کنار هم می گذرند. شاید برای همین بد نباشد نام این انتظار را روزشماری برای روزهای بیکاری گذاشت. یکی از دلخوشی های قدیمی و شیرین خیلی از جوانها تعطیلات طول سال است مخصوصاً از نوع نوروزی اش، اما به محض آغاز این تعطیلات چه کنم چه کنم های زیادی از این طرف و آن طرف به گوش می رسد، چه کنم هایی که همه به فکر پیدا کردن یک راه برای درآمدن از بیکاری یا اصطلاحاً استفاده از تعطیلات هستند.

خیلی از جوان ها هیچ برنامه خاصی برای گذران این ایام ندارند، خیلی ها نمی دانند که این روزها به برنامه ریزی هم احتیاج دارد یا نه، خیلی ها هم دست از پا درازتر خاطره تلخ سال های قبل برای برنامه ریزی را مرور می کنند و خیلی ها اصلاً به کل قید این حرف ها را زده اند، چون: «چون، به غیر از یه سری برنامه های همیشگی مثل مسافرت و دید و بازدید مگر تفریح دیگه ای هم هست؟ درسته تعطیلات عید به خاطر اینکه طولانیه و همه تعطیل اند بیشتر خوش می گذره اما واقعاً هیچ جای خاص یا جدیدی برای تفریح کردن جوون ها نیست.

همون برنامه های تکراری وهمیشگی. یا بند شدن پای تلویزیون و کامپیوتر یا با بچه ها یه چرخی زدن، یا خوابیدن تا لنگ ظهر و دیگه مجبور باشیم نهایتاً پایه مسافرت و مهمونی های فامیلی هم می شیم. یعنی اگر کسی هیچ کدوم از این برنامه ها را نداشته باشه عملاً بیکار بیکار است و اصلاً بهتره اسم روزهاشو تعطیلات نذاره. در کل هیچ جایی برای تفریح و شادی و گذران اوقات فراغت برای هم سن و سال های ما نیست یا اگر هم باشه چون برایش زمینه سازی نشده، خیلی مفید نیست. گرانی، شلوغی، ظرفیت محدود، نیمه تعطیل بودن مکانهای تفریحی، فرهنگی هم این مشکلات را بیشتر می کنه. خلاصه که اگر بخوام در یک جمله بگم، هر سال تعطیلات که از راه می رسه بیشتر از قبل مطمئن می شویم که تعطیلات یعنی تعطیلی و بیکاری!»

اینها حرف های آشنایی است که اگر جوان باشی و اهل روزهای جوانی برایت آشناتر هم می شود... به راستی اگر با دیدی منصفانه به ایام تعطیلات طول سال نگاه کنیم به آسانی می بینیم که طرح ها و برنامه ریزی ها برای اوقات فراغت جوانان در طول تعطیلات، تا چه اندازه در پس طرح های ترافیکی و اسکان نوروزی و همیارهای پلیس جاده و نرخ ویژه هتل ها و... جا مانده است و یا بهتر است بگوییم شاید اصلاً مجالی برای مطرح شدن این طرح ها به میان نیامده است. برنامه ریزی برای اوقات فراغت جوانان از برنامه های مهمی است که همیشه تصمیمات متعددی درباره آن اتخاذ می شود اما در عمل هیچ اقدام تازه ای دیده نمی شود.

مجید امیدی مدیر فرهنگی سازمان ملی جوانان درباره نبود فضای مناسب برای تفریح و اوقات فراغت جوانان به «ایران» می گوید: «کمبود امکانات و فضاهای تفریحی مخصوص جوانان غیرقابل انکار است. به نظر می رسد در زمینه فراهم سازی زیرساخت ها در حوزه های رفاهی و نشاط خصوصاً در برخی از شهرها که جمعیت بالایی دارند، اقدامات قابل توجهی صورت نگرفته.

ما به طور مکرر شاهد شهرک سازی ها و برج سازی های متعدد هستیم اما هیچ دیده نشده متناسب با این ساخت و سازها که عامل انتقال جمعیت به یک منطقه هستند فضاهای تفریحی و نشاط آور برای ساکنان آن بخصوص ساکنان جوان ایجاد شود. گاهی به یک سری از اولویت ها بیش از حد پرداخته می شود و به اولویت های مهم دیگری توجه نمی شود. در برخی از مواقع نیاز است که خانواده ها و نهادهای مختلف همه در بحث فراهم سازی اوقات فراغت مفید برای جوانان مشارکت داشته باشند.»

یکی دیگر از مشکلات در زمینه تفریح و نشاط جوانان نبود جشن های ملی و گروهی است. با توجه به این که کشور ما به لحاظ فرهنگی و دیدنی سراسر پر از ایام عید و شادی های مختلف است و در صورت برنامه ریزی مناسب می توان از این فرصت به خوبی برای برگزاری جشن های گروهی و مراسم بزرگ استفاده کرد، در عمل ما شاهد هیچ گونه فعالیت یا برنامه ای در این زمینه نیستیم. در واقع یکی از خلأهای جدی در حوزه نشاط و اوقات فراغت جوانان نبود جشن های ملی است.

مدیرکل امور فرهنگی سازمان ملی جوانان در این خصوص می افزاید: «درواقع دو گونه شادی وجود دارد؛ یکسری شادی هایی که باید نهادینه شود که به رفتارهای خانوادگی برمی گردد. یعنی باید آگاهی در زمینه چگونگی ایجاد این شادی به وجود بیاید چرا که اگر فضای شادی به معنای حقیقی ایجاد شود ماندگار است. یک نوع دیگر از شادی، شادی های هیجانی است که براساس نیازهای سنی مختلف ایجاد می شود و در فواصل زمانی مختلف نیاز به تخلیه شدن دارد. زمانی که بستر مناسبی برای برگزاری جشن های گروهی برای سنین جوان وجود ندارد بسیاری از این هیجانات روحی و روانی تخلیه نمی شود. در صورتی که این نیاز واضح و قابل توجه یک جامعه جوان مشابه جامعه ما است که نزدیک به ۷۰ درصد از جمعیت آن را افراد زیر ۳۰ سال تشکیل می دهد.»

امیدی در پایان با تأکید بر این که جوان بدون نشاط جوان بی انگیزه ای است و انگیزه ای برای انجام فعالیت های اجتماعی مثل کار و پیشرفت و ارتباط و تحصیل و ... ندارد، برخی اقدامات اخیر سازمان های متولی مانند سازمان ملی جوانان در برگزاری جشنواره ها و برنامه های ویژه جوانان را مطلوب ارزیابی می کند.

تعطیلات هر سال با وعده ها ی برنامه ریزی برای سال آینده می گذرد و تمام می شود. در این تعطیلات هم باید تنها به شمال و چند شهر دیگر با جاده های مملو از جمعیت و خودرو و مسافر دلخوش شد و در حسرت برنامه هایی که می توانستند باشند اما نیستند، بیکار و بی تفریح چشم به راه ماند!