در دوران دبیرستان معلم میانسالی داشتم. آن سالها صحبتها و در مجموع حضورش را جدی نگرفتم، اما اکنون که چندین سال از آن سالها می گذرد، می بینم در مجموع، وی یکی از تأثیرگذارترین معلمهای من بوده است. او به ما سوزن دوزی می آموخت و همان طور که خودش پا به پایمان کار می کرد به نقل خاطرات و آموزش تغییر دکوراسیون منزل و محیط کار با حداقل امکانات می پرداخت. خوب یادم می آید در یکی از کلاسها می گفت: اگر حتی یک کارتن قند باید کنار اتاقتان باشد خوب است با پارچه ها و لباسهایی که دیگر استفاده نمی شود، برای آن یک پوشش شکیل بدوزید و دور آن را با تور و... تزیین نمایید. روی گلدانهای گلی تان نقاشی بکشید. از پوست گردو و فندق و... با هسته گیلاس و آلبالو، تابلوهای بسیار زیبا آماده کنید که حتی قابل فروش هم باشد.

او معتقد بود برای مطلوب ساختن محیط خانه به خرج اضافه نیازی نیست، بلکه وسایل به درد نخور می توانند این رسالت را به دوش بکشند !وقتی سالها بعد، تابلوهای بسیار شکیلی، از نخهای کنف و پوستهای گردو، بادام و فندق دیدم، با خودم گفتم: یا خود او این تابلوها را درست کرده است یا شاگردانی که از او آموزش گرفته اند.

اکنون که بهار کم کم از راه می رسد، اگر گوش دلمان را از غمها، غصه ها و گرفتاریها فارغ سازیم، به وضوح صدای گامهای آهسته او را خواهیم شنید، بهاری که بشارت زندگی دارد و زنده شدن!

بهاری که با دگرگونی طبیعت، روح انسان را دگرگون و متحول می کند و به راستی تابلوهایی که این فصل زیبا نقاشی می کند انسان را به وضوح در برابر خالق هستی متأثر می سازد.

● اصول آراستگی محیط

امیرحسین اخلاقی پور، مربی طراحی داخلی منازل، ارتباط مؤثر با محیط و دیگران و هتل داری در این باره به خبرنگار ما می گوید: چون جایگاه محیط، عنصر تأثیرگذار در ارتباط مؤثر می باشد، تغییر در محیط زندگی در زمانهای مختلف و فصول متفاوت، خواهد توانست ارتباط اعضای خانواده و جامعه را ارتقا بخشد.

این مربی طراحی دکوراسیون داخلی منزل، در ادامه افزود: سنت دیرینه خانه تکانی یکی از بهترین اقدامهایی است که به این تغییر کمک خواهد کرد. به اعتقاد او خانه تکانی، نظافت و شستشو و یا مرتب کردن و دور ریختن لوازم اضافی و همچنین بخشیدن وسایل و لوازمی که سالها بدون استفاده بوده است، موجب آزاد شدن انرژی مثبت در زندگی افراد می شود.

وی در ادامه به اقدامهایی که اکنون در مباحث کیفیت تحت عنوان آراستگی محیط مطرح است، اشاره می کند و می افزاید: تشخیص، ترتیب، تثبیت، تنظیف و تکلیف، پنج اصلی است که نقش مهمی در آراستگی محیط دارد.

او در توضیح این پنج اصل می گوید: در قدم اول فرد باید تشخیص دهد چه اقلام، اجناس یا لوازمی را دور ریخته یا نگه دارد. در قدم دوم، چیدمان وسایل به گونه ای قرار می گیرد که دسترسی به آنها آسان باشد، به طوری که طی سی ثانیه بتوان وسایل را پیدا کرد.

اخلاقی پور از کدگذاری اقلام و ثابت کردن محل آنها به عنوان سومین اصل نام می برد و ادامه می دهد: برای مثال باید محل قیچی و یا لوازم باغبانی یا خیاطی مشخص و ثابت باشد.

او نظافت کردن همه قسمتها بخصوص پشت لوازم و وسایل منزل را برای جلوگیری از فرسودگی آنها و حفظ بهداشت محیط ضروری می داند.

مکلف کردن افراد به درست انجام دادن کارها، اصل پنجمی است که به اعتقاد این مدرس، در بحث کیفیت مطرح می شود.

به عقیده او اگر فردی وسیله ای را از محلی برمی دارد، باید ملزم شود آن ر ا سرجایش بگذارد، در این اصل همچنین افراد باید بتوانند علم تشخیص، ترتیب، تثبیت و تنظیف را کسب کنند.

به گفته او در این ایام، علاوه بر خانه تکانی، تغییر دکوراسیون یا چیدمان منزل نیز به همراه نو کردن برخی از لوازم فرسوده، رایحه بهار را دل انگیزتر خواهد کرد.

از آنجا که هنر ایرانی منحصر به فرد و معجزه آمیز است، این هنر کمک خواهد کرد با اندک هزینه ای محیط زندگی را دلنشین تر کند.

● کانون توجه منزل کجاست؟

اخلاقی پور در ادامه، از کانون توجه در محیط خانه نام می برد و می گوید: کانون توجه محیط، مکانی است که اولین نگاه را به خود معطوف کند. این کانون توجه می تواند در پذیرایی، آشپزخانه، وسط دیوار و یا هر قسمت دیگری از ساختمان باشد که بیشترین نگاه را در هنگام ورود و نشستن متوجه خود می کند.

این مربی به خانواده ها تأکید می کند با در نظر گرفتن کانون توجه در منازل و قرار دادن گلدان کریستال پر از گلهای طبیعی، نصب قالیچه ایرانی با رنگهای متضاد، تابلوی دورنمای طبیعت، تابلو فرش بر روی دیوار و یا ایجاد یک آبنمای ساده و قابل ساخت در هر منزل با دورچین قلوه سنگهای طبیعی، چین دار کردن پارچه ترمه در گوشه دیوار روی زمین و قرار دادن وسایل قدیمی نظیر ساعت، فانوس و ظروف مسی داخل چین ها، گذاشتن کوسن های جدید با رنگهای شاد روی مبلمان منزل، استفاده از یک ردیف کاغذ دیواری با رنگهای شاد، می توانیم خانه ای زیبا با جلوه ای منحصر به فرد داشته باشیم.

اخلاقی پور همچنین به خانواده ها خاطرنشان می کند: بر خلاف اعتقاد بسیاری از افراد برای زیبا یا متنوع کردن محیط زندگی صرف هزینه های گزاف نظیر تغییر دکوراسیون از طریق تعویض مبلمان، رنگ دیوارها، فرشها و یا کابینتها ضروری نیست، بلکه با کمی دقت و سلیقه، از وسایل قدیمی و در دسترس هم می توان استفاده کرد.

● اعجاز رنگها در مطلوب کردن محیط زندگی

او سپس به معجزه رنگها اشاره می کند و می گوید: رنگها دارای طیفهای گرم، سرد و خنثی هستند. گر چه طیف گرم رنگها نظیر نارنجی، زرد، زرشکی موجب ایجاد انرژی، انگیزه، تحرک و شادی می شود، اما استفاده زیاد و نامناسب آنها سبب تحریک پذیری فرد می شود.

به اعتقاد او استفاده از رنگهای گرم در فصل زمستان و اوایل بهار، بسیار فرح بخش و شادی آفرین است.

وی از رنگهایی که موجب آرامش، تمرکز، سکوت و... می شود، نظیر رنگهای آبی نام می برد و اضافه می کند: چنانچه این رنگها در فصل تابستان با رنگهای ضد خود به کار روند بسیار جذاب هستند.

به اعتقاد اخلاقی پور رنگهای خاکستری و سبز از جمله رنگهای خنثی شمرده می شوند که استفاده از رنگ سبز با نماد سرسبزی، امید و تلاش مطرح است، بنابراین با استفاده از گلدانهای طبیعی در جای جای خانه می توان به محیط طراوت بخشید.

به گفته او، اگر رنگ خاکستری به همراه رنگهای قرمز و... به کار برده شود موجب لطافت محیط خواهد شد.

وی سپس به نقش مهم رنگها و تأثیر عمیق آنها در تغییر روحیه افراد اشاره می کند و از خانواده ها می خواهد در چیدمان منازل و... به رنگها توجه ویژه ای معطوف کنند.

● مردم از تجربه های شخصی خود می گویند

▪ علی ثانی، دانشجو می گوید: در دوران دبیرستان دوستی داشتم که به صدای زنگوله شتر علاقه خاصی داشت. پدرش طوری ساختمان را کولرکشی کرده بود که وقتی کولر روشن می شد و باد به لوسترها برخورد می کرد از آنها صدای دلنوازی نظیر صدای زنگوله شتر بلند می شد و انسان را به حال و هوای صحرا می برد.

هنوز هم هر وقت می خواهم آرامش داشته باشم، منزل آنها را تجسم می کنم، در حالی که صدای دلنواز زنگوله های شتر را می شنوم!

▪ محدثه دنیوی، کارمند نیز به گزارشگر ما اظهار می دارد: سالها پیش در مرکز بهداشت شهرستانی کار می کردم. روزی برای سرکشی به وضعیت بهداشتی، به یکی از روستاها رفتم. خودرو خراب شد و مجبور شدم مدتی را در منزل پیرزنی روستایی بگذرانم. فضای خانه او به قدری زیبا طراحی و به قدری تمیز بود که مرا تحت تأثیر قرار داد. او تمام زندگی اش در یک اتاق ۳}۴ خلاصه می شد که نیمی از آن، بدون فرش بود، اما چنان زیبا با کارتن، مقوا و روزنامه آن را تزیین کرده بود که دلم نمی خواست از آنجا خارج شوم. اکنون که سالیان سال، از آن زمان می گذرد، هر وقت جایی می روم که با وجود امکانات بسیار و صرف هزینه های گزاف، سر و سامانی ندارد، ناخودآگاه تصویر منزل آن پیرزن هفتاد هشتاد ساله در ذهنم تداعی می شود و با خود می گویم اگر او این امکانات را می داشت چه می کرد؟

▪ بتول حسن زاده، خیاط نیز این گونه تعریف می کند: پس از سالها زندگی به لطف خدا، صاحب خانه شدم. برای چیدمان داخلی منزلم دوست داشتم سنگ تمام بگذارم، به همین منظور مدتی دنبال پیدا کردن پرده مناسبی می گشتم، تا اینکه یک روز نوه ام گفت: چرا از پرده های خانه قبلی تان استفاده نمی کنید؟! چوب پرده های آن خانه قشنگ نبود، اما پرده ها که ایرادی نداشت!

با خودم فکر کردم راست می گوید: از جنس آن پرده های قدیمی دیگر در بازار موجود نیست!

فردای آن روز دست به کار شدم و پرده های قبلی ام را به سبک پرده های امروزی تغییر شکل دادم و چوب پرده هایش را عوض کردم، در نتیجه با صرف ده هزار تومان توری پرده های قدیمی ما جذاب شد که هر کسی می بیند تعریف و تمجید می کند.

▪ ملیحه نوروزی، فروشنده اسباب بازی، که یکی از دلایل علاقه زیادش به اسباب بازی و تزیین اتاق خواب را سلیقه مادر بزرگش می داند در این باره به خاطره ای اشاره می کند و توضیح می دهد: چندین سال قبل نزدیک ایام عید، فردی چند دست لباس استفاده شده، به مادرم داد. او ناراحت شد. اما مادربزرگم با آن لباسها چند عروسک زیبا درست کرد که همان فرد، برای تزیین اتاق خواب منزلش آنها را به قیمت خوبی خرید.

▪ پریسا ستایش، پرستار هم به یکی از خاطراتش در همین زمینه اشاره می کند: وقتی در ایام نامزدی بسر می بردم، روزی بخش بسیار شلوغ و حجم داروهای مصرفی زیاد بود. وقتی دارو دادنم تمام شد می خواستم جای خالی آنتی بیوتیکها را دور بریزم، ناگهان فکری به ذهنم رسید، ده، یازده تا از آنها را برداشتم و قسمت فلزی شان را جدا کردم، خوب آنها را شستم و به مدت کافی جوشاندم، داخلشان کمی ماش، عدس و نخود ریختم و روی سر آن تکه های بسیار کوچک پارچه های زیبا گذاشتم بعد با روبان قرمز محکم بستم، بعد چند عدد از آنها را با نخ کنف به هم وصل کردم و برای تزیین قسمتهای مختلف آشپزخانه ام مورد استفاده قرار دادم. روزی که جهیزیه ام را چیدم، آنها توجه مادر همسرم را جلب کرده بود. مدتها بعد همین شیشه های کوچک حبوبات، البته با تزیین های بهتر را در بازار دیدم!

▪ آرزو ایمانیان، عروسک ساز نیز چنین نقل می کند: مادرم از قوطی های خالی مایع ظرفشویی، عروسک درست می کرد و ایام عید به هر بچه ای که به منزلمان عید دیدنی می آمد، هدیه می داد. او همچنین با همان قوطی های خالی، چراغ خواب درست می کرد. این چراغ خوابها، علاوه بر کاربردشان، در تزیین اتاقهایمان هم، نقش عمده ای داشتند.

● دکوراسیون سفره هفت سین با استفاده از اشیای قدیمی

زهرا کفایتی با سالها سابقه مدیریت هتل داری و تزیینات داخلی منازل نیز درباره سفره هفت سین، حرفهای جالبی دارد. او می گوید: قصد دارم امسال رومیزی سنتی خیلی قدیمی که از جهیزیه ام به یادگار دارم، پهن کنم و آینه، شمعدان مادربزرگ همسرم را که نسل اندر نسل به ما ارث رسیده است، وسط این رومیزی بگذارم و از ظرفهای قدیمی جهیزیه ام که حالت بلور لب طلایی دارد برای گذاشتن هفت سین ها، بهره ببرم.

وی اضافه می کند: خانواده ها می توانند بدین منظور از پیاله های کوچک یا بستنی خوریهای پایه دار استفاده کنند، طوری که دور پایه آنها را با رشته های مروارید و گل خشک تزیین کرده و لابه لای این ظرفها، تورهای شیشه ای براق و ارزان رد کنند.

وی خاطرنشان می کند: این تورها در بزازی، به صورت کیلویی به فروش می رسد که چون سبک اند، می توان متراژ بالایی از آنها را با قیمت بسیار ارزان، تهیه کرد.

او در ادامه می افزاید: اگر از تور قرمز و صورتی استفاده می شود، بهتر است روی سفره سفید، کار شود که جذابیت سفره را افزایش دهد.

کفایتی در ادامه از ظرفهای سفال رنگی نام می برد که می توان با کمی حوصله به صورتی بسیار شکیل تزیین و استفاده کرد.

به پیشنهاد او و با صرف کمی وقت و استفاده از گلهای سفال می توان هفت ظرف گلی به صورت شمع ساخت و در قسمت سر آنها هفت سین گذارد.

او در ادامه می گوید: خوب است با آکاسیف (یونولیت) سال ۱۳۸۷ را شکل داد و روی پایه ای چسباند، سپس روی آکاسیف سبزه رویاند. این ایده موجب می شود پس از سبز شدن، عدد ۱۳۸۷ وسط سفره پدیدار شود.

کفایتی سپس از موشهای عروسکی نام می برد و می گوید: اگر خانواده ها هفت موش عروسکی تهیه کنند که پیش بند پوشیده باشند می توان روی پیش بند آنها هفت سین چسباند یا از هفت عروسک که گوشه دامنشان را به دست گرفته اند و داخل آن را هفت سین گذاشته اند، برای تزیین سفره امسال بهره برد.